Promotieonderzoek: Beste preventie is investeren in sociaal beleid
(tekst: Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS)
Promotieonderzoek: Beste preventie is investeren in sociaal beleid
In Nederland leven mensen in de hoogste inkomensgroep 8 jaar langer en 21 jaar langer in goede gezondheid dan mensen in de laagste inkomensgroep. De manier waarop de uitvoering nu is geregeld belemmert adequate oplossingen. Terwijl de oplossing voor handen ligt: door hulp en ondersteuning minder excluderend en meer bereikbaar te maken voor mensen in de meest kwetsbare posities. Dat blijkt uit het proefschrift getiteld ‘Health, Disadvantage, and the Welfare State’ (Gezondheid, achterstand, en de verzorgingsstaat) dat Janna Goijaerts op 4 november 2025 verdedigt aan de Universiteit Leiden.
Gezondheidsproblemen hangen samen met sociaal-economische problemen in mensenlevens, denk bijvoorbeeld aan jarenlange stress en slaapgebrek door schulden of iemand die gezondheidsproblemen ontwikkelt en daardoor zijn of haar baan verliest. Vijftien levensverhalen vormen het startpunt van het proefschrift (de originele interviews uit het boek Gezichten van een Onzeker Bestaan van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving). Die verhalen laten zien hoe sociaal-economische problemen leiden tot gezondheidsproblemen, en andersom. Het verloop is geen rechte lijn, maar kent veel kronkels en knooppunten, waarop beleid ook zou kunnen ingrijpen.
Goijaerts interviewde vervolgens vijfentwintig midden-managers van publieke organisaties om erachter te komen hoe hun organisatie hulp zou kunnen leveren in het geval van deze verhalen. De interviews laten zien dat in veel gevallen hulp mogelijk is, maar om verscheidene redenen niet op tijd komt of niet goed aansluit. Voorbeelden zijn dat mensen pas te laat om hulp komen vragen, dat er geen goede samenwerking is tussen verschillende organisaties of domeinen, maar ook het gebruik van excluderende regels in de uitvoeringspraktijk.
Ook analyseerde Goijaerts de opkomst van het huidige beleid van Health in All Policies (HiAP), de beleidsstrategie die nu door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wordt ingezet om gezondheidsverschillen te verkleinen. Deze strategie gaat er vanuit dat gezondheid een uitkomst is van niet alleen de zorg, maar de brede verzorgingsstaat. Goijaerts stelt dat het HiAP een adequaat uitgangspunt is, maar zich nog te veel beperkt tot retorische beleidsopties en zich te weinig richt op de concrete uitvoeringspraktijk, zoals dat ook in andere landen het geval is geweest.
Inmiddels wordt in veel verkiezingsprogramma’s (CDA, D66, Groenlinks-PvdA, PvdD, SP, Volt, VVD) gezondheidsverschillen als probleem benoemt. Het proefschrift concludeert dat een eerste, logische, concrete stap om die verschillen te verkleinen zou kunnen worden genomen door hulp en ondersteuning minder excluderend en meer bereikbaar te maken voor mensen in de meest kwetsbare posities. De beste preventie is investeren in sociaal beleid.
Janna Goijaerts schreef haar proefschrift aan de Health Campus in Den Haag, Universiteit Leiden, en werkt als senior adviseur bij de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



