Wisman C1000: maak aanvalsplan binnenstad met forse kassakorting

– politie laat je soms voor schut staan

– 160 winkelverboden uitgedeeld

– probleem verplaatst zich

– mensen kennen geen schaamte meer

– verwacht niet veel van gemeente en politie

– maak een aanvalsplan voor de binnenstad

Supermarkteigenaren Roxainne Stokman en Alfred Wisman: zelf problemen oplossen

‘We zitten er iedere dag bovenop’

Supermarkteigenaren Roxainne Stokman en Alfred Wisman trokken in de afgelopen tweeënhalf jaar tot tweemaal toe stevig aan de bel bij gemeente en politie. Aanleiding daartoe was de diefstal en agressie in en rond hun C 1000-supermarkt aan het Cambuurplein, met als gevolg een forse kostenpost voor hun onderneming, waar 106 parttimers werken. De bel rinkelde luid bij de gemeente Leeuwarden en de politie. Er werd beleid op losgelaten en de aandacht verhoogd, maar de echte oplossing kwam van de ondernemers zelf. ‘Je moet er bovenop zitten en het vooral zelf doen. We hebben voor 160 mensen een winkelverbod uitgedeeld.’ Liwwadders.nl ging opnieuw met de VVD’ers Karen Vasbinder en Sieds Brouwer kijken hoe de vlag erbij hangt.

Schoongeveegd

‘Het was dweilen met de kraan open, dat vertelden jullie ons toen’. Sieds Brouwer wil graag weten hoe de situatie er nu is. ‘Het is er een stuk beter op geworden. We hebben zelf de winkel schoongeveegd. We zitten er iedere dag bovenop.’ Het blijkt de enige methode te zijn tot succes. Al moet worden gevreesd dat het probleem van diefstal en agressie waar Wisman en Stokman mee te maken hadden zich hoogstwaarschijnlijk heeft verplaatst. Wisman: ‘Ik denk dat de Jumbo aan het Hoeksterend momenteel de winkel is met de meeste diefstal en agressie.’ Daar blijkt de gepensioneerde vader van de bedrijfsleider aan het eind van de middag een oogje in het zeil te houden.

Trend is negatief

De algehele trend is negatief, zo vertellen de twee ondernemers in hun kantoortje dat uitkijkt over het hoofdvoetbalveld van Cambuur. Roxainne Stokman: ‘Je ziet het en hoort het om je heen. Mensen krijgen het moeilijker, zeker in deze buurt. In bepaalde periodes is de agressie en de diefstal heviger. Aan het eind van de maand en tijdens de feestdagen zie je een scherpe toename.’ Alfred Wisman signaleert een ander fenomeen waar hij wel wat van geschrokken is: ‘Het maakt de mensen die stelen veel minder uit wat ze doen. Het schaamtegevoel lijkt weg te ebben.’ Van scholieren die de winkels in de pauzes onveilig maken hebben Stokman en Wisma weinig last. Wisman: ‘Daar hebben we geen moeite mee. Ze hebben soms een grote mond en dan krijgen ze er een terug. Daar schrikken ze van en dan denken ze: maar even inbinden.’

Handen uit de mouwen

Stokman en Wisman haalden alles uit de kast om de ellende in en rond hun zaak in te dammen. Zoals eerder beschreven probeerden ze dat te doen in overleg met ambtenaren van de gemeente Leeuwarden. Ook werd enige tijd een aantal beveiligers ingeschakeld die op het Cambuurplein surveilleerden. Zij werden bekostigd door enkele ondernemers. De les die uit al deze inspanningen getrokken kan worden is eenvoudig: verwacht niet te veel van de overheid, maar streek zelf de handen uit de mouwen.

Voor schut

Alfred Wisman: ‘Politie en gemeente? Ach, het is allemaal goed bedoeld, maar soms stonden we gewoon met een verdachte van diefstal in de zaak voor schut. We hebben wel gehad dat ik de politie belde en dat er dan niet adequaat werd gereageerd. Of we wel drie keer hadden gesommeerd voordat we de verdachte aanhielden, zo werd ons dan gevraagd.’ Roxainne Stokman: ‘Als je de verkeerde agent trof, dan schoot dat niet op.’ In die periode betrapte Wisman gemiddeld 25 man per maand op diefstal. Dit aantal is nu teruggebracht tot 4. ‘Maar ik moet er wel bij zeggen: we pakken gemiddeld één op de tien.’ De agressie buiten de winkel is nog vrijwel even groot. ‘Er worden veel fietsen gestolen, ook van ons personeel.’

Jumbo

Karen Vasbinder reageert verbaasd op het verslag van de activiteiten van de politie. Zij was onlangs betrokken bij een aanhouding in de Jumbo-supermarkt aan het Hoeksterend en zag dat binnen no time de politie voor de deur stond. ‘Daar was iets aan de hand bij een geldautomaat, maar waar ik dan weer van opkeek was dat die agenten toch nog alles met pen en papier staan op te schrijven. Dat had minister Opstelten ons toch anders voorgehouden. De gegevens zouden direct in de computer worden ingevoerd. Daar moet ik hem nog eens op aanspreken.’

ID-boxen

Er is maar één remedie om het probleem aan te pakken, vindt Alfred Wisman: ‘Je moet het zelf doen. Verwacht niet te veel van de overheid, het heeft bij hen geen prioriteit. Om gedoe bij de kassa’s te voorkomen en de caissières tegen agressie in bescherming te nemen hebben we ID-boxen gekocht waar een identiteitskaart in gestoken moet worden om de leeftijd te controleren bij het aanschaffen van alcohol. Dat komst ons weer 1800 euro. Straks gaan de leeftijdseisen omhoog, nou dan zul je weer wat beleven.’ Een zucht klinkt boven de koffie. Er bovenop zitten, zo luidt het parool. ‘De Aldi en de Lidl laten het gewoon lopen. Daar kunnen de caissières ook moeilijk anders. Daar wordt een complete winkel op bepaalde tijdens maar met twee personeelsleden gerund. Die hebben geen tijd om achter dieven aan te zitten. Hier weten de klanten, de goede en de slechte, inmiddels dat er geen pardon is voor diefstal en agressie.’ De winkels verschillen enorm van elkaar. Wisman schat dat een gemiddelde Lidl 25 personeelsleden aan het werk heeft en 2000 artikelen in het assortiment voert. Bij zijn C1000 werken er 106 parttimers. Er staan 30.000 artikelen in de schappen.

Schuldsanering

‘Het lijkt veel mensen niet echt meer te interesseren en dat vind ik triest’, vertelt Alfred Wisman. ‘Van mensen die in de schuldsanering zitten, denk ik wel eens dat ze die sanering als een vrijbrief beschouwen om van alles bij elkaar te rammen te te stelen.’ Vasbinder: ‘De regeling van schuldsanering is enorm streng. Je wordt drie jaar lang op het absolute minimum gezet en dan ben je van je schulden af. Zestig procent van de mensen houdt dit niet vol, die kloppen vervolgens aan bij de bijzondere bijstand.’

Waardebonnen

Roxianne Stokman: ‘Je moet wel zorgen voor wie het niet redden.’ Alfred Wisman: ‘Maar geef dan geen geld. Verstrek liever waardebonnen waarmee je kunt voorzien in je levensbehoeften. Zorg ervoor dat je er geen shag en drank van kunt kopen. Er zijn ook mensen die stelen en hopen dat ze worden gepakt, dat zeggen ze ook gewoon. Het maakt ze niet meer uit, we zien een verslechtering.’ Sieds Brouwer: ‘Het eergevoel is weg. Ik denk ook dat dit te maken heeft met de recessie.’

Koopzondagen

Over de recessie gesproken vinden Stokman en Wisman de op handen zijnde regeling voor de koopzondagen onvoldoende. Zij vinden dat er forsere stappen moeten worden gezet. Wisman: ‘Wij zijn blij met het initiatief van VVD en D66 om de ondernemers de vrije hand te geven op zondag. De binnenstad moet een aanvalsplan maken. Kom met een plan voor een kassakorting van 20 procent, daarmee maak je indruk. Als koopcentrum van Friesland moet je ervoor waken dat het internet (het nieuwe winkelen) de binnenstad niet overbodig maakt. Dit ligt op de loer, er wordt bijvoorbeeld steeds meer kleding via het internet verkocht. Wij kunnen als Leeuwarden hierop anticiperen door bijvoorbeeld mensen naar de stad te trekken door bijvoorbeeld kortingen te geven bij aanschaf op zondag. Wij zijn als supermarkten bereid om mee te doen aan de mediacampagne die hiermee gemoeid zou moeten gaan. We kunnen veel meer voor elkaar betekenen. Denk bijvoorbeeld aan onze net opgestarte actie met zelfstandigen uit de binnenstad: spaar voor korting.’