Wanneer het Sinterklaasjournaal de kinderwereld binnentrekt met volwassen zorgen

door Ben Stegeman

Wanneer het Sinterklaasjournaal de kinderwereld binnentrekt met volwassen zorgen

Er is iets merkwaardigs gaande in de wereld van het Sinterklaasjournaal. Ooit was het programma het jaarlijkse hoogtepunt van kinderlijke verwondering: een veilige plek waar pepernoten logica vervangen en waar een paard zonder moeite over daken trippelt. Het journaal was licht, warm en geruststellend. Precies wat je verwacht van televisie die gemaakt wordt voor de allerkleinsten.

Maar de laatste jaren schuurt er iets. De toon is verschoven. De onschuldige spanning van “Zou het allemaal wel goedkomen?” heeft plaatsgemaakt voor een serie scenario’s die opvallend veel lijken op de angsten van volwassenen. Noodsituaties, dreiging, verdwijningen, afzetlinten, crisistaal. Het is alsof er een wervelwind van volwassen zorgen door de sprookjeswereld is gaan razen. Niet als parodie, niet als satire, maar als integraal onderdeel van het verhaal dat peuters en kleuters voorgeschoteld krijgen.

En dan rijst de vraag: voor wie wordt dit programma eigenlijk gemaakt?

Kleuters hebben geen behoefte aan “introductie tot crisismanagement”. Ze zijn niet bezig met maatschappelijke spanningen, politieke onderstromen of het idee dat de wereld voortdurend in brand staat. Hun universum is overzichtelijk. Het is de fase waarin goed en kwaad nog eenvoudig naast elkaar bestaan, waarin spannende gebeurtenissen altijd eindigen met opluchting, en waarin volwassenen de betrouwbare ankers zijn die stabiliteit garanderen.

Juist daarom voelt de huidige koers van het journaal zo ongerijmd. Het is alsof er steeds meer elementen insluipen die helemaal niet passen binnen het domein van kinderfantasie. De spanning is niet langer speels; de dreiging voelt minder als spel en meer als echo van iets dat zich buiten de kinderkamer afspeelt. Alsof de volwassen wereld, met al haar onrust, zich een weg naar binnen werkt via een kinderprogramma dat ooit symbool stond voor eenvoud.

Het is een bredere trend die je op meer plekken ziet: de neiging om kinderen met dezelfde bril te laten kijken als volwassenen. Alsof we bang zijn dat ze anders achterlopen. Alsof een kinderprogramma pas relevant is wanneer het een vleugje actualiteit meekrijgt. Alsof alles mee moet in het grote draaiboek van maatschappelijke thema’s en zelfs een eeuwenoud kinderfeest dat altijd bedoeld is geweest om juist even aan die thema’s te ontsnappen.

Maar kinderen hebben het recht op zorgeloze fictie. Op verhalen die hen laten lachen, die hun verbeelding voeden, die hen even meenemen naar een wereld die níét lijkt op de onze. Ze hebben het recht op eenvoud in een tijd die voor volwassenen steeds complexer lijkt. Als er één traditie is die hen dat kan geven, dan is het wel Sinterklaas.

Het is niet erg om spanning toe te voegen. Spanning hoort bij feesten, bij verhalen, bij rituelen. Maar spanning moet licht blijven. Speels. Begrijpelijk. En vooral: afgestemd op kinderen die nog moeten leren hoe de wereld werkt, in plaats van kinderen die ongewild worden uitgenodigd in de angsten die al boven de hoofden van volwassenen hangen.

Misschien is het tijd om opnieuw te bedenken wat het Sinterklaasjournaal moet zijn. Niet als nostalgisch relikwie, maar als programma met een verantwoordelijkheid: het helpt vormgeven aan het wereldbeeld van kinderen die nog geloven dat alles magisch kan zijn. Dat alles goedkomt. Dat volwassenen de boel onder controle hebben.

Misschien moeten we daarom terug naar waar het ooit mee begon: warmte, humor, geruststelling en een snufje spanning die nooit groter wordt dan wat kleine harten aankunnen.

Dat is geen achteruitgang. Dat is precies wat het Sinterklaasjournaal altijd uniek heeft gemaakt.

Misschien is het juist nu tijd om dat weer te koesteren.