Waarom plegen de Friese taalinstituten geen coup?
Als de Friese taal- en wetenschapsinstituten een coup zouden plegen en de macht overnemen van Omrop Fryslân, dan slaat men veel vliegen in één klap.
Het gekrakeel over het gebruik van de Friese taal speelt zo nu en dan op. Dan gaat het bijvoorbeeld om het verfriezen van de namen van waterlopen en meren of om het verkrijgen van ambtelijke stukken in de eigen Friese taal. De één wil meer Fries en van de ander mag het wel wat minder. Over het algemeen staat de laatste groep geenszins onwelwillend tegenover het Fries. Dat is de groep waar je gebruik van zou moeten maken. De andere groep is immers al overtuigd. Het gaat er om de latent enthousiasten voor het Fries mee te krijgen.
Uit allerlei onderzoeken blijkt dat het niet goed gaat met de Friese taal. Ondanks de vele miljoenen die hierin worden gepompt kalft de belangstelling, het actieve gebruik en waarschijnlijk ook de sympathie voor de Friese taal af. Dat laatste is een vermoeden, maar ik denk niet dat ik er ver naast zit. Af en toe worden er mooie cijfers over de belangstelling voor cursussen gepresenteerd, maar ik denk niet dat deze cijfers het hierboven geschetste beeld fundamenteel wijzigen.
Hier ligt een taak voor de Friese taal- en wetenschapsinstututen. Zij zijn inmiddels klaar met hun onderkomens. Ze zitten allemaal in mooie kantoren met up-to-date-voorzieningen. Het gebouw van de Fryske Akademy is onlangs na jaren verbouw met veel feestgedruis geopend. Alleen Tresoar, de onbetwiste schatkamer van het Fries, stelt zich op als een rupsje-nooit-genoeg. Er moet nog een gebouw bij aan de overkant van de straat en een paviljoen in de Prinsentuin aan de andere kant van het prachtige gebouw van architect Piet Tauber. Maar dan zijn zij ook helemaal klaar met bouwen.
Daarna wordt waarschijnlijk de collectieve aandacht gericht op de Allee van Allure. Dat is een plannetje, waar ik overigens niet zoveel meer over hoor, om de taal- en wetenschapsinstituten die toevallig aan dezelfde straat in Leeuwarden liggen meer smoel te geven. Dan hebben we het over Tresoar, Afûk, het Historisch Centrum Leeuwarden, de Fryske Akademy, Natuurmuseum Fryslân en Keunstwurk (?). Daarbij komt het aan op samenwerking, terwijl iedereen heeft laten zien het liefst op zijn eigen eiland te zitten.
Eerlijk gezegd lijkt het me tijd voor een commissie Hou op met het geneuzel.
Eigenlijk zouden die instituten een veel grotere stap moeten zetten: een machtsgreep bij Omrop Fryslân. Daarbij gaat het om infrastructuur en content. Dat zet tenminste zoden aan de dijk.
De instituten hebben mensen in huis of kunnen de mensen in huis halen waar de omroep om smacht. Ze zitten boven op talloze onderwerpen waar de luisteraar en kijker likkebaardend op zitten te wachten. Ze hebben oog voor cultuur en historie en ze kunnen spitten en graven, waar een omroep alleen maar bij kan gedijen. De instituten zouden, als ze zichzelf serieus nemen, zich meer macht toe moeten eigenen in plaats zich iedere keer met de pet in de hand bij de achterdeur op te stellen. Zij zouden zich actief moeten bemoeien met de programmering en programma’s als Andere Tijden en Zomergasten mogelijk maken. Het resultaat zou zijn een herstel van evenwicht in de programmering, die nu vooral bestaat uit entertainment en sport.
U zult zeggen: ja, maar… (wijlen Gerrit Ybema had zo’n gruwelijke hekel aan de ja, maar-zeggers) Omrop Fryslân is een journalistiek onafhankelijke omroep. Dat gaat toch zo maar niet?
Zullen we nu met z’n allen even heel hard gaan lachen? Hahahaha!
De Omrop zoals we die nu kennen is niet meer onafhankelijk en journalistiek schort er ook het een en ander aan. De onafhankelijke rol hebben ze verkwanseld door nadrukkelijk samen te werken met diverse overheidsinstellingen die welwillend worden bediend. Daarmee is ook de journalistieke kwaliteit grotendeels verdwenen.
Andries Veldman

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



