‘De raad laat zich gedwee muilkorven’
Ook deze winter diepen we weer een aantal prachtige verhalen op uit ons archief – januari 2014)
(tekst: CDA-raadslid Harry van der Molen)
Van der Molen: gemeenteraden hebben de toekomst zelf in de hand –
Gemeenteraden hebben geen toekomst. Dat is de prikkelende conclusie van schrijvers Jasper Loots en Piet-Hein Peeters. In het Friesch Dagblad is deze week uitgebreid aandacht besteed aan het boek dat zij schreven over de staat van het lokaal bestuur in ons land. Deze krant deed dat terecht. Want de lage opkomst bij de verkiezingen in de herindelingsgemeenten spoort ons aan om eens na te denken over de plek die de gemeenteraad inneemt in onze samenleving.
Ik durf de stelling aan dat gemeenteraden steeds belangrijker worden. Veel wat voorheen in Den Haag werd besloten over bijvoorbeeld de zorg, wordt vanaf komend jaar in gemeenten besloten. Daarbij moet opgemerkt worden dat die nieuwe taken met minder geld en binnen veel Haagse regels moeten worden uitgevoerd. Zorg zou naar de aard en schaal van de gemeente moeten worden uitgevoerd. Maar gerechtelijke uitspraken en een gebrek aan Haags vertrouwen beperken dat principe steeds. Logisch dat dan de vraag wordt gesteld wat een gemeenteraad als instituut nog voor invloed kan hebben.
In de gemeenteraad van Leeuwarden speelt al langer dan een jaar een duw en trekwerk tussen college en ambtenaren enerzijds en raadsleden (in meerderheid) anderzijds. Juist over de manier waarop de gemeente de zorg straks moet organiseren. In de kranten is daar niet vaak over geschreven. Te technisch en te moeilijk uit te leggen wellicht. Maar juist dat duw en trekwerk is wat de auteurs Loots en Peeters graag zouden willen zien. Een gemeenteraad die haar tanden laat zien, soms over grenzen van coalitie en oppositie heen.
Maar dat is een uitzondering op de regel. Voor de rest is het verhaal van Loots en Peeters van toepassing. In de gemeenteraad van Leeuwarden sleept menig raadslid en wethouder zich van onbeduidende vergadering naar onbeduidende vergadering. Hoofd- en bijzaken lopen chronisch door elkaar heen in de gesprekken in de raad. En knopen doorhakken, waarvoor een raad er toch zou moeten zijn, gaat uiterst moeizaam.
Mijn conclusie is dan ook dat er objectief niet vast te stellen is of Loots en Peeters gelijk hebben of zullen krijgen. Of de gemeenteraad een toekomst zal hebben hangt vooral af van een bepalende factor: de gemeenteraad zelf. Loots en Peeters schetsen een doemscenario voor lokale bestuurders. Maar die zijn er zelf bij. Als zij zich niet anders gaan gedragen is er wellicht inderdaad geen toekomst meer. Los van ontwikkelingen zoals herindelingen en nieuwe Haagse regels die we nog niet kennen.
Gemeenteraden zouden zich zelfstandiger moeten kunnen opstellen. Toen het vertrek van het Openbaar Ministerie uit Leeuwarden aan de orde was, heb ik voorgesteld om met de gemeenteraad een openbare hoorzitting te organiseren om betrokkenen uit te horen en waar nodig tot verantwoording te roepen. Dat voorstel sneuvelde in het overleg van fractievoorzitters. “Wij kunnen er toch niets aan doen” hoorde ik veel. Maar de vraag is of de raad op die manier niet meer van zich had kunnen laten horen. Als een raad zich zo gedwee laat muilkorven heeft men geen toekomst. Maar het is een keuze.
Waarom als gemeenteraad niet zelf een hoorzitting organiseren? Nodig mensen uit de praktijk uit om te praten over onderwerpen zoals de zorg. Om zo als raad niet afhankelijk te zijn van de informatie die de ambtelijke dienst aanbiedt. In het Engelse parlement doet men dit aan de lopende band. Maar het lijkt er op dat de raad van Leeuwarden zich liever opsluit in een papieren werkelijkheid. Met als gevolg dat inwoners de raad zelden zien en dan is de stembus ook oninteressant.
Feit is dat gemeenteraadsleden stad en land afreizen om veel te zien en te horen. Maar waarom zou je dat doen als je dat zo weinig kunt omzetten in actie in de raad? Dan ben je geworden als een hamster in een tredmolen. Hamsters hebben maar een kort leven. Vandaar dat ze weinig over de toekomst nadenken. Raadsleden gaan doorgaans langer mee. En als de gemeenteraad ook wat langer mee moet, dan moet er iets veranderen.
Harry van der Molen
Gemeenteraadslid CDA Leeuwarden
Gepubliceerd in het Friesch Dagblad op 23 november 2013
Op persoonlijke titel geschreven

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



