Van der Honing (GrienLinks): PvdA en FNP laten het gebeuren

– Retze van der Honing (GrienLinks) over nieuw college – FNP had moeten zeggen: dit doen we niet

– De FNP had een stokje kunnen steken voor wat er nu uitkomt

– De inhoud heeft het verloren van de macht

– PvdA en CDA houden elkaar vast

– De sleutel ligt bij de achterban

Liwwadders.nl telefoneerde vanmiddag met GrienLinks-statenlid Retze van der Honing. Van der Honing zat aan tafel om met andere partijen een college voor Gedeputeerde Staten van Friesland te vormen. Vorige week stapte GrienLinks weg van die tafel. Onlangs spraken we met VVD-lijsttrekker Tom van Mourik over de vorming van het nieuwe college van GS. Vandaag vertelt Retze van der Honing over de onderhandelingen, wat hij wenste voor Friesland en waarom dat (nog) niet is gelukt.

Hoe heeft u de coalitie-onderhandelingen ervaren?

�Wat zal ik zeggen: stevig en tijdrovend.�

Inhoudelijk stevig?

�Nee, dat viel wel mee. Het ging er allemaal vrij ontspannen aan toe.�

VVD�er Tom van Mourik heeft zich vorige week tegenover Liwwadders.nl kritisch uitgelaten over de onderhandelingen en de rol van de diverse partijen hierin. Herkent u die kritiek?

�Ik kan me dat vanuit het standpunt van Tom van Mourik en zijn partij goed voorstellen. Wij hebben als GrienLinks meer kiezers getrokken maar zijn op twee zetels blijven steken. Dat ligt voor de VVD anders. Daar heeft men extra kiezers getrokken en men is van vijf naar zes zetels gegaan. De VVD hebben wij altijd beschouwd als een goede kandidaat voor een nieuw college. Ze hebben in de afgelopen jaren constructief gewerkt en niet voor gedoe gezorgd. Je had kunnen verwachten dat ze waren uitgenodigd om mee te onderhandelen om tot een nieuw college te komen.�

�Ook wij hebben aan de informateur voorgesteld: praat eerst eens met de VVD in plaats van met het CDA. Onze voorkeur ging uit naar een combinatie PvdA, VVD, D66, SP en GrienLinks, onder het motto Linkse Lente. In dat geval hadden de drie kleine partijen (D66, SP en GrienLinks) gezamenlijk ��n gedeputeerde kunnen leveren. En je had een breed college gehad, numeriek en politiek. Het college dat we nu krijgen heeft, met alle respect, geen breed draagvlak. We krijgen nu (lachje) een hele grote oppositie.�

�Het had met de VVD ook een vernieuwende en daardoor een spannende, maar vooral uitdagend college kunnen zijn. Echte vernieuwing over duurzaamheid en energie; dat was met de VVD een uitdaging geweest. Zoals het nu gaat heeft de inhoud het weer verloren van de macht. De PvdA heeft een bondje met het CDA. Wat er ook gebeurt, die partijen houden elkaar vast. Ook al verliest het CDA vier zetels ze krijgen toch weer twee gedeputeerden. Het CDA is tevreden, maar die tevredenheid komt niet voort uit wat het CDA heeft gepresteerd. Ze lijken de inhoud erg losgelaten te hebben.�

Wat had anders gekund?

�Ze hadden andere keuzes kunnen maken. De voorkeur van de VVD was: PvdA, CDA en VVD, maar daarna hebben ze ook uitgesproken om een progressieve coalitie te willen onderzoeken met D66 en GrienLinks.�

Hoe ziet u de rol van de FNP?

�De PvdA en de FNP laten dit toe. Ik begrijp de houding van de FNP wel, en ik verwijt ze het niet dat ze hun kans grijpen, maar zij hadden ook kunnen zeggen: dit doen we niet.�

Wat niet?

�De FNP had een stokje kunnen steken voor wat er nu uit gaat komen. We krijgen nu twee gedeputeerden voor de PvdA en twee voor het CDA en ��n voor de FNP. De FNP had kunnen zeggen: dit strookt niet met de verkiezingsuitslag en ook niet met de wens voor een brede coalitie. De FNP laat dit toe. Het had anders gekund, meer naar de uitslag en meer naar een zich vernieuwende provincie. Dat wij daarbij een positie in het college wilden innemen lijkt mij logisch. Toen wij nog als GrienLinks aan tafel zaten gingen we uit van vijf gedeputeerden en niet ��n meer. �We kunnen wel naar zes�, die geluiden hoorde je ook. De FNP had in de onderhandelingen kunnen zeggen GrienLinks blijft aan tafel en we gunnen ze een gedeputeerde. Daarbij had de FNP had moeten zeggen: op grond van de verkiezingsuitslag moet het CDA inleveren. Daar had de FNP een stokje voor kunnen steken. Men had er andere partijen bij kunnen betrekken. Het is ze aangeboden door andere partijen. Men laat na de alternatieven goed te onderzoeken en te kiezen voor andere mogelijkheden. Het was te na�ef om te veronderstellen dat wij als GrienLinks als bijwagen van de PvdA erachteraan zouden gaan hobbelen. Over een college van 4,5 gedeputeerde, daar hebben we het ook nog over gehad.�

Hoe nu?

�De achterbannen van PvdA en FNP kunnen dit nog keren. Als die zeggen: dit willen we niet dan gaat het niet door. Daar ligt de sleutel.�

Zelf ook iets verkeerd gedaan?

�Nee, ik dacht het niet. Ik ben ook niet bijzonder gefrustreerd. Het is gewoon jammer dat dit zo is gelopen.�