Startsubsidie voor Fries Audio Archief
Foto: Simon van der Woude
(tekst: persbericht)
Startsubsidie Provincie Fryslân voor Fries Audio Archief
Provincie Fryslân heeft het Fries Film Archief een startsubsidie verleend voor de realisatie van een Fries Audio Archief in de periode 2021-2024. Ook Tresoar draagt financieel bij aan het project. Het Fries Film Archief had al langer de ambitie om naast film- en videomateriaal belangrijk Fries audio erfgoed te archiveren en voor een breed publiek toegankelijk te maken. Tot nu toe ontbraken hiervoor de financiële middelen.
Fryslân heeft rijke audiocollecties die niet of nauwelijks bekend zijn. Ze liggen verborgen in de depots van Tresoar en andere Friese musea en erfgoedorganisaties. Hier komt nu verandering in. Belangrijke collecties op het gebied van Friese literatuur, Friese taal, kleinkunst en muziek worden de komende vier jaar gedigitaliseerd en in de online catalogus van het Fries Film Archief beschreven. Uiteindelijk zullen duizenden audiofragmenten online te beluisteren zijn. Om enkele pareltjes te noemen: de speeches van Willem Drees, Douwe Tamminga en Fedde Schurer bij de onthulling van het standbeeld van Pieter Jelles Troelstra bij de Oldehove in 1962 in Leeuwarden. Of gesproken brieven aan soldaten van Bataljon Friesland in Nederlands-Indië
Een van de belangrijkste collecties vormt de literaire audiocollectie van Tresoar. Het voormalige Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD) verzamelde al audio. Spoelen, cassettebandjes en cd’s met interviews, lezingen, optredens en eigen opnames van Friese schrijvers werden bij het FLMD bewaard. De literatuurgeschiedenis van Fryslân van na de oorlog vond zijn neerslag niet alleen op papier, maar zeker ook op audio. Nadat het FLMD opging in Tresoar (2002) werd de literaire audiocollectie nog onderhouden, aangevuld en gedigitaliseerd. Het Fries Audio Archief pakt deze collectie nu op en heeft de ambitie hem geheel toegankelijk te maken voor publiek, onderwijs en onderzoek.
Ook het Fries Poparchief – jaren geleden binnengebracht door Friesland Pop – ligt bij Tresoar. Digitalisering wordt hier ingezet tot behoud van de collectie. Online toegankelijkheid is ingewikkelder in verband met de rechten op de muziek. Daarom streeft het Fries Audio Archief hier naar volledige beschrijving van het poparchief in de online catalogus, zodat deze collectie tenminste goed doorzoekbaar is. Er zal nauwe samenwerking worden gezocht met Friesland Pop en het Poparchief Groningen.
Historisch unieke opnames van Friese dialectvormen en streektalen uit het begin van de vorige eeuw zijn ook een belangrijke schat in het nieuwe audioarchief. Hier wordt met name de samenwerking met de Fryske Akademy gezocht. De Fryske Akademy heeft binnen een consortium met Tresoar, Omrop Fryslân, Gridline en het Centre for Language and Speech Technology (Radboud Universiteit) in 2018 een Fries-Nederlandse spraakherkenner ontwikkeld die op dit moment verder vernieuwd wordt. Deze spraakherkenner kan worden gebruikt om het nieuwe audioarchief te ontsluiten door de audio naar tekst om te zetten. Dit zal de zoekmogelijkheden binnen het audioarchief sterk vergroten.
Een andere samenwerkingspartner is het Fries Verzetsmuseum, dat onder andere beschikt over een serie interviews met verzetsmensen en andere getuigen van de bezettingsjaren.
De grootste Friese audiocollectie ligt bij Omrop Fryslân. Het betreft de radioarchieven van de RONO, Radio Fryslân en Omrop Fryslân. Het Fries Film Archief werkt al jaren nauw samen met Omrop Fryslân. Met het nieuwe audioarchief zal deze samenwerking worden geïntensiveerd. Omrop Fryslân heeft een eigen archieftaak, maar belangrijke radioprogramma’s uit het verleden van de RONO en de Omrop – bijvoorbeeld op het gebied van Friese taal, literatuur, muziek en kleinkunst – kunnen mogelijk in het Fries Audio Archief worden opgenomen.
Andere naam
Met de realisatie van een audioarchief krijgt het Fries Film Archief een andere naam: Fries Film en Audio Archief (FFAA). In eerste instantie zal de naam FFAA alleen in correspondentie en mailverkeer worden gebruikt. Na verloop van tijd zullen ook het logo en de website van het huidige filmarchief worden aangepast.
Mienskip
Organisaties en particulieren die denken te beschikken over waardevol Fries audiomateriaal kunnen contact opnemen met het Fries Film en Audio Archief. Er zal dan worden bekeken of dit materiaal in het nieuwe audioarchief kan worden opgenomen. Het Fries Film Archief is groot geworden doordat particulieren bereid waren hun film- en/of videocollecties ter beschikking te stellen. Er wordt geprobeerd het Fries Audio Archief vanuit een zelfde Friese ‘mienskipsdynamiek’ op te bouwen.
foto: Simon van der Woude
Meer berichten
- Hoe breed moet een voetpad zijn om écht prettig te kunnen lopen?
- Dit jaar is het precies 150 jaar geleden dat Margaretha Geertruida Zelle werd geboren: stadswandeling
- Beste meneer Jetten, beste Rob, we kunnen niet iedere dag noodles eten
- Een SWAT-team opbouwen om de belastingen van miljardairs te verhogen?
- Rick van het Meer: Daarom ben ik weggegaan uit Friesland
- Het is wie we zijn. Wij zijn het paasvuur
- Groep 7 van de Leeuwarder Schoolvereniging presenteert plan winnende Dijkhuizen
- D66 zou eigenlijk de leiding moeten hebben bij de onderhandelingen voor een nieuw Leeuwarder college
- Jason Bhugwandass: Vijf jongeren hebben sinds de publicatie van mijn rapport hun leven beëindigd
- Support je voetbalclub met statiegeld: Statiegeld Nederland en KNVB starten samenwerking
- Nieuw Leeuwarder college bestaat uit GL/PvdA, D66, CDA en VVD (update)
- Steden en dorpen die leefbaarder willen worden door de auto te weren ondermijnen die leefbaarheid juist
- Hormuz als breekpunt voor de wereldeconomie
- Cao-lonen in eerste kwartaal 4,5 procent hoger
- Waarom wordt voeding nauwelijks behandeld in de artsenopleiding?
- Snapchat, TikTok en Instagram spelen belangrijke rol bij werving jongeren voor criminaliteit
- Nieuwbouwkavels eind 2025 ruim 15 procent duurder
- Benadeelden graffiti morgen vergast op koffie in het Fries Museum
- Wethouder Nathalie Kramers legt vanwege borstkanker haar taken neer
- Meer zestigers hebben een LAT-relatie, vooral mannen
- Politiek café Leeuwarden met Gerard Janssen, Geu Luik, Thom Smit en Branka Stuve
- Arjen Droog: inhoud vóór de machtsverdeling. Ik heb er zin in
- Wie maakt het wat uit wie we aan de talkshowtafels clowntje laten spelen
- Waarom onze Duitse buren zich zorgen maken om onze portemonnee
- Oppervlakte voedselbossen in vijf jaar tijd vertienvoudigd
- Met een gemiddeld uurtarief van 74 euro behoren Friese zzp’ers tot de provincies met de laagste tarieven
- Debat Ondernemen in Leeuwarden: Een lesje in ‘naar de mond praten’
- Managers die zich verschuilen achter abstracte termen presteren vaak minder goed
- Opnieuw minder minderjarige verdachten – Relatief meeste minderjarige verdachten in Friesland en Groningen
- Martijn Balster benoemd als informateur nieuw college gemeente Leeuwarden
- Klein coronanieuws en andere zaken – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen – Wonden likken op de vrijdagmarkt – Dames duwen PvdA’er Jelmer Staal uit de raad – Slalommen bij terras Downies en Brownies – snackbar ’t Vliet later open – Praamvaarders in de schoolbanken – brug Snakkerburen plots verdwenen
- Student betaalt tot 2.500 euro per jaar voor scooterverzekering, soms net zoveel als aanschaf
- Bibliotheken als biotopen van gemeenschapsvorming
- Beschikbaar inkomen huishoudens 2,7 procent hoger in 2025 – Spaartegoeden huishoudens groeien met ruim 8 procent
- Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
- Iedereen Fietst brengt honderden kinderen in beweging
- Judith Nieken wint jubileumeditie Willem Wilmink dichtwedstrijd
- Friese loonstrook blijft vaak een geheim: vier op de tien Friezen weet niets van salaris collega
- Onderzoek Univé: starters onderschatten financiële risico’s bij woningaankoop
- Meer nieuwbouw van woningcorporaties
