Skjinpraatkultuur, heitydei, bringbrommer, pronkprotter of apesturter?
(tekst: Tresoar)
15-2 Prijsuitreiking Nieuwe Friese woorden Alle jaren verdwijnen er in alle talen woorden of ze raken ze in ongebruik. Maar er komen ook weer nieuwe woorden bij. Niet alle woorden worden tenslotte opgenomen in de taal. Het hangt of van de gebruikswaarde. Zo zal “Grexit”, Griekenland uit de euro, het wel niet halen, maar “betaaltelevisie” wel. Het “Instituut voor Nederlandse Lexicologie” houdt voor de Nederlandse taal bij welke nieuwe woorden ontstaan. Bij de Fryske Akademy wordt al vanaf de oprichting in 1938 gewerkt aan woordenboeken. De laatste grote uitgave is het Frysk Hânwurdboek uit 2008 met, daarin veel nieuwe woorden. Maar ook vervolgens zijn er weer een veel nieuwe Nederlandse (Engelse) woorden ontstaan waar nog geen Friese vertaling van is.
Twee jaar geleden is er door de Raad van de Friese Beweging in samenwerking met Tresoar en de Fryske Akademy een wedstrijd uitgeschreven voor nieuwe Friese woorden. Het werd “hipperhapke”, een vertaling van “insectensnack”. Verleden jaar werd “weigerambtenaar” vertaald als “ ferpofamtner”. In samenwerking met Tresoar en de Fryske Akademy schreef de Raad van de Friese Beweging aan de eind van 2012 een nieuwe wedstrijd uit. Het gaat om de vertaling van de volgende nieuwe woorden: aandachtsjunk, anchorwoman, apenstaartgeneratie, baarmoederstaking, bevallingscoach, bezorgbromfiets, bodyscan, braindrain, buitenloopkip, draaideurcrimineel, emptynestsyndroom, etalagegedrag, fietssnelweg, graaibonus, kijkcijferkanon, papadag, sidekick, slodderwetenschap, snuffelstage, sorrycultuur, timemanagement, tuigdorp, woekerpolis, zijdecolleté.
Nominaties bekend Maar liefst 61 personen hebben meegedaan aan de wedstrijd voor de nieuwe Friese woorden, uitgeschreven door de Ried fan de Fryske Beweging, in samenwerking met de Fryske Akademy en Tresoar. De bedoeling was om uit een lijst van 24 Nederlandse woorden die in 2012 in het nieuws waren, een mooie Friese vertaling te maken.
De jury, bestaande uit Truus de Vries, Hendrik Sijens en Wieke de Haan, heeft gekeken naar hoe origineel, intuïtief en praktisch toepasbaar de woorden waren en of het vlot Fries was. Bovendien moest het nieuwe Friese woord zoveel mogelijk de lading dekken. Uit de inzendingen zijn vijf woorden genomineerd, waarbij het opvallend is dat sommige woorden door meer als één persoon ingestuurd werden. De woorden zijn: skjinpraatkultuer (‘sorrykultuur’), heitydei (‘papadag’), bringbrommer (‘bezorgbromfiets’), pronkprotter (‘aandachtsjunk’) en apesturter (‘apenstaartgeneratie’).
Het winnende woord zal op vrijdag 15 februari om 16:00 uur bekend gemaakt worden in Tresoar. Liedjesschrijver Jurjen van der Meer zal speciaal voor de prijsvraag een lied schrijven over het winnende woord en dat zal hij de middags samen met Hans Wempe zingen. De uitreiking van de prijs, een Samsung Galaxy Tab, zal plaats vinden op vrijdagmiddag 15 februari om 16.00 uur in Tresoar. Wilt u erbij zijn? Dan graag even aanmelden op info@tresoar.nl.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



