Scholing medewerkers rond spirituele zorg verhoogt kwaliteit einde-levenszorg

Dr. Joep van de Geer – Foto: MCL
(Tekst: MCL)
Zorgmedewerkers die geschoold zijn in toepassing van de Richtlijn Spirituele Zorg besteden meer aandacht aan de behoeften en vragen van patiënten op dit terrein en verhogen daarmee de kwaliteit van de zorg in ziekenhuizen. Dat zijn de belangrijkste gevolgtrekkingen uit het promotieonderzoek van geestelijk verzorger Joep van de Geer van het Medisch Centrum Leeuwarden. Hij promoveert op 21 december 2017 aan de Rijksuniversiteit Groningen.
‘Aandacht voor spiritualiteit door zorgverleners is in de laatste levensfase heel belangrijk,’ zegt Van de Geer. ‘Als je weet dat je gaat sterven, weet je dat je alles wat belangrijk voor je is zal moeten loslaten. Spiritualiteit of zingeving staat voor alles wat jou inspireert in dit leven, het kan verbonden zijn met familie, werk, hobby’s, geloof of levensbeschouwing. Spiritualiteit kan heel breed zijn.’
Palliatieve zorg
Palliatieve zorg wordt gedefinieerd als zorg op somatisch, psychisch, sociaal én spiritueel gebied. Nederland kent sinds 2010 de Richtlijn Spirituele Zorg, waarin wordt beschreven wat zorgverleners moeten verstaan onder aandacht voor de spiritualiteit van patiënten (en naasten) met een levensbedreigende aandoening. Van de Geer: ‘Een prima richtlijn, en alle betrokkenen zijn het er over eens dat die écht in de praktijk toegepast moet worden. Geen richtlijn om in de la te leggen. Scholing van zorgmedewerkers is een belangrijkste eerste stap. Maar scholing kost tijd en die is in de zorg schaars. Doel van mijn promotieonderzoek was te kijken hoe je dat het beste kan doen en of een beknopte scholing wel effectief kan zijn.’
Om die vraag te beantwoorden organiseerde Van de Geer een trial in negen topklinische ziekenhuizen. Het onderzoek vond plaats op afdelingen waar patiënten in zowel curatieve als palliatieve trajecten worden behandeld. Geestelijk verzorgers hebben in 2014-2015 374 artsen en verpleegkundigen geschoold in de toepassing van de Richtlijn. ‘Het was eigenlijk voor het eerst dat geestelijk verzorgers in ziekenhuizen betrokken zijn bij zo’n multicenter trial.’
Daarna zijn de effecten van de beknopte scholing gemeten. De resultaten geven aan dat ook een korte scholing kan bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van zorg, zoals ervaren door palliatieve patiënten. Op basis van de interviews met de geestelijk verzorgers zijn een aantal kritische succesfactoren voor de scholing geïdentificeerd. Bovendien blijkt implementatie van deze richtlijn de zichtbaarheid en het profiel van geestelijk verzorgers te verbeteren.
Spirituele zorg
Spirituele zorg bij het levenseinde stuit bij veel zorgverleners op een zekere handelingsverlegenheid. Van de Geer: ‘Aandacht voor dit onderwerp en de scholing leiden er toe dat de belemmeringen voor spirituele zorg verminderen. De competenties van verpleegkundigen zijn zes maanden na de scholing nog steeds significant verbeterd. Uit de studie blijkt dat aanpassing van de scholing nodig is aan de praktijk van artsen om het effect op de competentieontwikkeling van artsen op een vergelijkbaar niveau te brengen.
Het belangrijkste effect: als de zorgverleners zijn geschoold, ervaren patiënten significant meer aandacht voor hun spirituele behoeften. Van de Geer: ‘Patiënten slapen zelfs beter, dat was een heel verrassende uitkomst.’
Met verschillende landelijke organisaties als stakeholders wordt gezocht naar wegen om de nieuw verworven inzichten ook breder te delen. Van de Geer: ‘Het blijft niet bij toepassing in Nederlandse ziekenhuizen. Er is een Europese taskforce die zich richt op onderzoek, scholing en verbetering van spirituele zorg in de palliatieve zorg.’

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



