Reboelje in Friese boekenwereld: angst regeert Fryske Akademy
(tekst: uitgever Abe de Vries Friese Pers Boekerij op zijn weblog)
Eangst en eigenwille regeare Fryske Akademy
Neffens de direksje fan de Fryske Akademy hat it ynstit�t twa soarten fan wittenskippers yn tsjinst. Der is in groepke �onaantastbaren�, meast histoarisy, dy�t harren publikaasjes dwaan kinne w�r�t se mar wolle. En der is in folle gruttere groep fuotfolk en letterknechten dy�t syn wurk �tjaan moat by de Af�k oan de oare kant fan de strjitte.
.
Lykwols hoecht neffens de direksje fan de Fryske Akademy nimmen te witten dat dizze twadieling bestiet. Wat wol it gefal? Maaie ferline jier hat de direksje yn it djipste geheim in kontrakt sletten mei de Af�k oer it eksklusyf �tjaan fan wittenskiplike publikaasjes mei it Akademy-stimpel, w�rby’t it sels sa regele is dat de Af�k – net de Akademy – bepaalt hokker boeken in Akademy-stimpel en -n�mer krije en hokker net. Fan dat kontrakt wiene de Akademy-meiwurkers oant in pear dagen lyn �t noch yn net op �e hichte.
FA-publikaasjes docht de Af�k, sa liet de direksje okkeries in wittenskipster witte dy�t hast klear is mei har proefskrift. Sy woe dat wurkstik graach �tjaan � mei goede redenen, dat seit himsels � by de Friese Pers Boekerij. No way dus.
Sneu om te sizzen miskien, mar de direksje fan de Fryske Akademy liicht yn dizzen as in almenak. In histoarikus as Paul Noomen kin en sil wol deechlik syn proefskrift oer stinzen yn Frysl�n �tjaan by Utjouwerij Verloren. Itselde jildt foar Johan Frieswijk mei syn st�dzje oer de Fryske beweging yn de Twadde Wr�ldoarloch. D�rom, fansels, hat de direksje sawat in jier lang �fergetten� de meiwurkers yn te ljochtsjen oer de �fprate �gedwongen winkelnering�. De direksje yntimidearret leaver as dat se de wierheid fertelt, sa liket it. Da�s in stik makliker.
– Ja mar, ik ha ferline jier al mei de Friese Pers Boekerij in �fspraak makke, mei Abe de Vries….
– Neat mei te krijen. De Akademy hat dyn boek betelle, en no sil hy der mei �tnaaie?
– En dy histoarisy dan?
– Ja, nee, dat is oars. Dy hiene al in �fspraak.
Yn in lytse r�nte is al folle langer bekend dat de direksje fan de Fryske Akademy tige ympopul�r is yn it Coulonh�s. Der komt harren neat �t hannen is mar ien klacht. As der sympoasia organisearre wurde moatte, jouwe se net th�s. Der wurdt dan fan alles beloofd, mar oaren moatte eintsjebesl�t foar it wurk opdraaie. As der in ensyklopedy fan de gr�n tild wurde moat, blykt de put al gau te dreech en moat Tresoar ynienen de karre l�ke. As der in nije letterkundige oansteld wurde moat as ferfanging fan Goffe Jensma, en der sels in petysje fan pommeranten �t it liter�re en kulturele fjild wei yntsjinne wurdt w�ryn’t nochris eksplisyt frege, ja, smeekt wurdt om Jensma te ferfangen, dan… bart der deagewoan neat gewoan.
.
As meiwurkers fan de Akademy l�stige fragen stelle, wurde se foarliichd of der wurdt oer harren hinne sjoen. Net om ‘e nocht hat de �ndernimmingsried fan de Akademy ferline jier al ris op it punt stien it betrouwen yn dizze direksje op te sizzen, mar d�r dochs mar fan �fsjoen. Der hie ommers al safolle gedonder west…
.
Eksterne kontakten litte itselde byld sjen. As der yn 2007 mei de �tjouwers fan Van Dale en de Friese Pers Boekerij hurde �fspraken makke wurde oer it gearstallen fan in nij Nederl�nsk-Frysk wurdboek, as ferfanging fan it �lde AJO-wurdboek, dat heechnedich oan ferfanging ta is, dan docht de direksje d�rnei neat, ferjit syn tasizzings, is moannen lang net berikber, beantwurdet gjin tillefoantsjes en reagearret stelselmjittich net op mails.
As ik yn 2006, nota bene op fersyk fan de direksje, in detaillearre plan opstel en yntsjinje en bepraat om alle �tjouw-aktiviteiten fan de Akademy oer te nimmen, docht ynienen bliken dat der achter myn r�ch om tagelyk ek petearen binne mei de Af�k en Steven Sterk/Bornmeer. S�lter kin men it net ite. Myn stik sil noch wol earne yn in Af�k-kompj�ter stean?
Nimmen doart te praten. Dysfunksjonearjen wurdt yntern tadutsen en ‘oplost’. Net allinnich eigenwille, ek eangst regeart de Fryske Akademy. Skande, skande foar sa’n wichtich, prachtich ynstit�t.
Sjoernalisten witte al lang wol hoe�t it sit, mar sykje nei in yngong, nei it lid op de bearput, nei ynformaasje dy�t net �fdien wurde kin as �oergeunst� fan �tjouwers of �rankune� fan meiwurkers.
,
En sa bleau it noch lang stil.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



