Raadsel van PvdA: bestuurders kunnen zich van alles permitteren

Gemeente Leeuwarden en de tijdgeest

Ekhart kiest voor �geheimtaal�. PvdA volgt rijksbeleid. Wethouder kan blijven zitten.

Cli�ntenraad kraakt harde noten.

Wallage, Kok en Florijn. Een verdwaalde partij.

�Wij stellen u daarom voor het gemeentelijk beleid meer in lijn te brengen met de huidige tijdsgeest�.
Dat schrijven b. en w. Leeuwarden plechtig in een brief over �herijking gesubsidieerde arbeid�. Fraaie woorden, met herijking wordt gewoon bedoeld afschaffing. Tijdsgeest is overigens volgens van Dale niet goed; het moet zijn tijdgeest. Het woordenboek spreekt van een �heersende wijze of trant van denken in een bepaalde historische periode�. Het onderwerp behoort tot de portefeuille van wethouder Ekhart. Met hem treedt Leeuwarden blijkbaar het historische tijdperk van de heerschappij van het Rutte-denken binnen. We dachten dat de PvdA in verzet was tegen het regeringsbeleid. Op locaal niveau accommodeert het college, en de PvdA-wethouder, zich nu naar het lijkt aan het nieuwe denken.

Plan van de Arbeid PvdA-Leeuwarden

In het verkiezingsprogramma van de PvdA-afdeling (eind 2009) stond het nog zo flink opgeschreven. �Ons armoedebeleid blijft overeind, juist in deze tijd.� Aangekondigd werd een �Plan van de Arbeid� voor de gemeente Leeuwarden, waar alle groepen in zouden worden betrokken: jongeren, ouderen, mensen met een beperking, mensen die zich inzetten voor vrijwilligerswerk. Dat is nu dus veranderd in aanpassing aan de tijdgeest. Het PvdA�programma opende met de kreet: �Ook toe aan goed nieuws?� �Steeds vaker worden wij als voorbeeld aangehaald in Den Haag�. En �de PvdA kletst er niet over aan de borreltafel of zurig aan de zijlijn; nee, wij nemen onze verantwoordelijkheid met sterke raadsleden en collegeleden. Ook nu staan wij klaar met een sterk team.� En nu blijken ze zich samen aan te passen aan de tijdgeest.

Het is niet goed voorstelbaar, dat Diederik Samsom en Lutz Jacobi dit voor ogen hadden in de landelijke strijd om het leiderschap, en de campagne ter revitalisering van de PvdA. De Leeuwarder fractie zal echt in het strijdperk moeten treden.

Waar gaat het in de brief om. Er zijn nog 167 personen werkzaam in een door de gemeente gesubsidieerde baan. De gemeente subsidieert met rijksgeld, en dat wordt fors minder. De recente omgekeerde balanssanering biedt weliswaar voor allerlei projecten perspectieven, maar voor deze 167 ID-ers of WIW-ers is de redding niet weggelegd. In de brief krijgen we niet toegelicht wat deze afkortingen inhouden, maar het is nu eenmaal allemaal vooral voor de insiders bedoeld. In 2004 besloot de raad de gesubsidieerde arbeid in stand te houden voor de groep �blijvers�. Blijven duurt in de politiek niet al te lang, 7 jaar later is het weer over. In verband met de �tijdgeest�.

Leeftijdsblijvers, maar wel terug naar het minimumloon

B. en w. willen voor de ouder dan 60-jarigen binnen deze groep (80 personen), omschreven als �leeftijdsblijvers�, de subsidie handhaven. Ze zitten al tegen hun pensioen aan, en daarom willen b. en w. niet te veel druk meer uitoefenen. Bij verdere lezing blijkt die handhaving maar gedeeltelijk. De subsidie gaat terug naar het wettelijk minimumloon, waarbij de werkgever het resterende deel voor zijn rekening neemt als �eigen bijdrage�. Of die werkgever dat kan of wil, is nog volstrekt onduidelijk. B. en w. hebben er eigenlijk niet zo�n hoge pet van op. De bedoelde werkgevers opereren � zo zeggen b. en w. � deels binnen het welzijnswerk en cultuur, en daar wordt men ook op ander vlak geconfronteerd met bezuinigingen. Maar b. en w. houden de moed er in. Ze willen waar mogelijk onwenselijke gevolgen voorkomen en daarin maatwerk leveren.

Herijking, tijdgeest, maatwerk. Met deze toverwoorden probeert wethouder Ekhart de raadsleden tot de bezuinigingen te verleiden.

Premie voor ingesloten ex-blijvers, en budget-coaching er nog eens over heen

De gesubsidieerde werknemers beneden de 60 jaar kunnen hun arbeidsovereenkomst wel eens verliezen, daardoor aangewezen raken op een uitkering, en er in inkomen op achteruit gaan. Daar is ook nog een foefje op bedacht: een premie ex-blijvers ter grootte van � 750 per half jaar voor maximaal twee jaar. B. en w. hebben daarbij nog �budget-coaching� in de aanbieding. B. en w. betogen in hun brief dat betrokkenen nauwelijks kans hebben op terugkeer naar reguliere arbeid. Daarvoor zijn ze te lang �ingesloten� geweest, zonder loopbaanperspectief. Ambtelijke geheimtaal, ook hier. Het vermoeden rijst, dat de ambtenaren, die deze brieven bedenken, vooral zelf lijden aan ernstige vormen van �insluiting�.

Cli�ntenraad kraakt harde noten

Het plan is voorgelegd aan de cli�ntenraad. Die heeft een advies uitgebracht, dat aanmerkelijk helderder is dan de beschouwingen van b. en w. Misschien daarom besteden b. en w. er in hun brief nauwelijks aandacht aan.

Wat zegt de cli�ntenraad:

Gesubsidieerde arbeid is ��n van de weinige re�ntegratie instrumenten die geslaagd kan worden genoemd. Het instrument gesubsidieerde arbeid mag dan geen succes zijn als instrument voor doorstroming richting reguliere arbeid, maar dat is evenzeer van toepassing op de andere ingezette re�ntegratie-instrumenten. De cli�ntenraad voegt er aan toe, dat het argument van het college de indruk wekt een gelegenheidsargument te zijn.Toen gesubsidieerde arbeid nog vrijwel volledig vergoed werd door het Rijk, beklaagde niemand zich over de geringe uitstroom. Dat argument ging pas een rol spelen toen het rijk de subsidi�ring stop zette.

Verderop signaleert de Cli�ntenraad, dat de constructie die het college nu voor ogen staat alleen werkgevers en gemeente een voordeel oplevert. De werkgevers krijgen gratis arbeidskrachten aangeleverd, de gemeente kan maatschappelijk nuttige taken voor een prikje laten uitvoeren. De werknemer krijgt te maken met een ernstige terugval in inkomen en mag daarnaast hetzelfde werk gaan doen voor een magere uitkering.

Waarvoor staat de PvdA? Vooral voor het belang van de wethouders?

Het is hier aangewezen het gelijk van de cli�ntenraad te onderstrepen. In de vorige collegeperiode heeft wethouder Florijn een gribus aan projecten en pilots losgelaten op werklozen. Over de kosten en resultaten daarvan tast iedereen nog steeds in het duister. Gedurende zijn aanwezigheid in Leeuwarden hoorden we alleen maar van door Florijn gemelde successen. De partij vond het allemaal wel best. Terwijl iedereen al lang wist, dat het re�ntegratie-circus vooral het spekken van bureaus inhield.

Te constateren valt hier, dat in het verkiezingsprogramma van de PvdA (eind 2009) als actiepunt staat: �Nutteloze sollicitatietrainingen en langdurige trajecten bij re�ntegratiebureaus worden afgeschaft. Regie ligt bij de persoon zelf en bij een begeleider van het werkplein�. Dat werkplein is ook zoiets. Als wondermiddel door Florijn gepromoot, alsof hij het zelf had uitgevonden. Een onderzoek van de rekenkamer wees uit, dat er vrij hoge bedragen van de gemeente naar externe adviseurs gingen. Als verklaring daarvoor werd het werkplein, met veel tijdelijke krachten, genoemd. Heel recent bleken er bij het werkplein allerlei vaste krachten te zitten, die alleen met veel moeite, en met veel geld, aan de kant te zetten zijn.

Wethouder Koster legt het zonder enige vorm van schaamte uit, en de gemeenteraad pruttelt wat, maar gaat vervolgens aan de koffie en weer naar huis. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen schreven Florijn en Koster nog een opini�rend stuk in de LC, toen het kabinet Balkenende viel. De Leeuwarders hoefden zich vooral geen zorgen te maken, want PvdA (Florijn) en Koster (CDA) konden het in Leeuwarden zo geweldig met elkaar vinden. Florijn noemde dit later een belangrijke �strategische zet� in de locale verkiezingsstrijd. �Koersvast�, heette het plaatselijke PvdA-verkiezingsprogramma. De ID-ers en WIW-ers zijn daar vermoedelijk minder van overtuigd.

Voor Florijn � een wethouder in opmars, en uit Leeuwarden vertrokken toen hier zijn ster aanmerkelijk begon te verbleken � en Thea Koster (wethouder in een �links��college, trouw bondgenoot van een rechts kabinet, en lid van de CDA-denktank, leidend tot het �radicale midden�) geldt, dat zij inderdaad op koers liggen. De koers omhoog, ongeacht standpunten en politieke lijn.

Na dit uitstapje terug naar de gesubsidieerde arbeid. De opmerking van de cli�ntenraad over de ineffectiviteit van allerlei werklozentrajecten wordt in het eigen verkiezingsprogramma dus gedeeld door de PvdA. Waarom er dan in de periode Florijn zoveel aan gespendeerd is � zonder betrouwbare verantwoording achteraf- is door de gemeenteraad nooit aan de orde gesteld. Wonderbaarlijk is, hoe Florijn nu in Rotterdam een koers vaart, die geheel in de lijn ligt van VVD-minister Kamp. Dat blijft het raadsel van de PvdA, de bestuurders kunnen zich van alles permitteren. Vergelijk de rol van Wallage en Kok als toezichthouders bij de meest recente bonussen-affaire. Als hij niet oppast, zal Diederik Samsom er aan ten gronde kunnen gaan. Tijd voor normering � op verschillende fronten � binnen de PvdA.

Wallage, Kok en Florijn. Hoe een partij verdwaald is geraakt.

Bureau Sokrates W.g. A. de Boer