PvdA Friesland rijp voor vier jaar sabbatical

Positie gedeputeerde De Vries door verkiezingsuitslag omstreden

Friesland wordt normaal. Ook hier dringen landelijke tendensen nu door

Gedeputeerde De Vries pleitte er voor: de “finsters iepen”. Verkiezingen 2015 vormen een helder antwoord op deze oproep van de gedeputeerde

(Van een correspondent)

De verkiezingen van 18 maart 2015 leverden zelfs in Friesland een gigantische dreun voor de PvdA. De inzet van Jannewietske de Vries – in plaats van de ook als lijsttrekker gekandideerde – Lutz Jacobi, pakte slecht uit. De positie van gedeputeerde De Vries raakt omstreden

Iedereen herinnert zich van een vorige verkiezing het ingezonden stuk in de Leeuwarder Courant van de Friese PvdA-strateeg Peter de Haan. De PvdA was geworteld in Friesland. De SP niet. Het zelfvoldane commentaar van de Haan voorspelde blijvende voorspoed voor de PvdA in het “rode” Friesland. Wat er rood was aan het kleine bestuurdersparadijsje voor wethouders en gedeputeerden in – inderdaad – het mooie Friesland, daarop bleef De Haan het antwoord schuldig. We zullen bestuurder zijn, of niet zijn. Dit platte adagium gold bijvoorbeeld lang, en nog, in de hoofdstad Leeuwarden: wij hebben de grootste fractie, dus als je niet kunt niet tellen….. Dan doe je niet mee. Vooral ook als het gaat om het uitdelen van subsidies.

Het keerpunt kan zijn aangebroken

Het is voldoende om de uitslagen van de verkiezingen 2015 te bekijken, en te concluderen: het wethoudersparadijsje van de provinciale en lokale PvdA-bonsjes is voorbij. Zelfs de veronderstelde charme van gedeputeerde De Vries heeft de PvdA niet gered. Er is gewaarschuwd, de meermalen als politiek lichtgewicht gekwalificeerde De Vries zal, als het er op aankomt, sociaal-democratisch Friesland niet redden.

Jacques Monasch – Tweede Kamerlid – legde het aan de partijgenoten al enkele keren uit. Landelijk was de PvdA verworden tot een willekeurige partij. Op achterstand geraakt vergeleken met de SP. Maar in het noorden was het anders. Daar bestond nog het oude sociaal-democratische gevoel. Gevoed door authentieke vrouwen als Lutz Jacobi. Dezelfde Lutz, die in een interne lijsttrekkerscampagne – na een chaotische en twijfelachtige procedure – tegen Jannewietske de Vries het onderspit moest delven. Een episode die, landelijke en provinciaal werd afgedaan als volstrekt van belang ontbloot. Ook een LC achtte het niet de moeite waard er maar een letter aan te wijden . Terwijl zoiets natuurlijk op zijn minst een kleine rapportage – bijvoorbeeld van het gewestelijk bestuur – had vereist. Maar de Friese PvdA is liever niet transparant.

Monasch

Monasch zei toen niks. Vanavond bij de verkiezingsbijeenkomst – aan het begin van de avond – nam hij het nog op voor gedeputeerde De Vries. Ze had een geweldige campagne gevoerd. Een groot bestuurder. Hij wilde eerst het definitieve resultaat van de verkiezingen in Friesland wel eens zien. Welnu, hij heeft ze gekregen. Helaas, was aan het eind van de avond Monasch in geen velden of wegen meer te bekennen.

Pijnlijk

Grote nederlagen zijn pijnlijk. Toch moet er worden afgerekend. Was dit te voorzien, en wat hadden we te bieden, ja, vooral de aanvoerders en coryfeeën. Weinig dus, ze zullen zich moeten bezinnen, De Vries, Konst (gespecialiseerd in zelf veroorzaakte calamiteiten), Van Maurik (fractievoorzitter), Osinga, (voormalig fractievoorzitter), zien jullie jezelf nog wel zitten, of is het plaats voor anderen?

Deze vragen raken natuurlijk ook Monasch en Jacobi. Waarom stemde Jacobi tegen de JSF? En waarom vond Monasch dat dure toestel wel akkoord? En vond Monasch echt dat de milieu-aspecten rond de vliegbasis Leeuwarden voldoende in ogenschouw waren genomen? Of had hij contact gehad met burgemeester Crone (partijvriend), die bij gebrek aan andere successen de werkgelegenheid van de vliegbasis tot enorme proporties opblaast?

Culturele Hoofdstad

De dwaasheden rond de KH 2018 – vanaf het begin een geld verspillende tour de force, waarin je je als regio en stad alleen maar kunt verslikken, alleen al in de eerste twee of drie jaar zijn er door gedeputeerde De Vries ca. 3 miljoen nutteloos doorheen gejaagd – zijn in deze verkiezingen afgestraft. Gedeputeerde De Vries heeft keer op keer dit project als alleenzaligmakend, of zelfs als laatste redding, voor Friesland de hemel in geprezen. Gezond verstand was ver te zoeken.

Burgemeester Crone, die beter had kunnen weten, heeft zich laten meeslepen. En vermoedelijk met politiek/financiële beloften als waterdrager over de streep getrokken. Met een idioot standpunt: het gaat om cultuur met een kleine. Crone zei niet zo van “de cultuur met de grote c te zijn”. “We haalden bijvoorbeeld niet een opera naar de stad”. Je doet volksstammen een plezier met een opera. Crone wil het niet. Later zei hij het zelfs in de Vrijheidswijk, dat de KH natuurlijk niets te maken had met een Harmonie. Een Harmonie die in de kaalslag, gepleegd in de richting van culturele instellingen in de stad (Parnas, bibliotheken, Romein, Zalen Schaaf) wonderbaarlijkerwijs door de gemeente is gespaard. Al dan niet terecht, de burgemeester Crone spreekt vreemde taal. Hij schijnt internationaal de KH 2018 te vertegenwoordigen.

Sponsors Cambuur

Crone komt over als een nogal overschatte bestuurder, die keer op keer in de serieuze dossiers – zoals de lobby voor Leeuwarden justitiestad – uitblinkt door tekortkomingen. De gemeenteraad zou aan deze man eens moeten vragen – heel nuchter, heel concreet – wat hij nu eigenlijk voor onze mooie stad heeft bereikt, bijvoorbeeld sponsors voor Cambuur (hij beloofde het), acquisities, sponsors voor KH 2018 (hij beloofde het al lang geleden), nieuwe projecten (in plaats van de voortzetting in het kwadraat van subsidies voor steeds weer dezelfde hobby’s, zoals Wetsus).

Voor Friesland zou het een hele goede zaak zijn, als de PvdA eens vier jaar een stapje opzij deed. Eens even bijkomen van decennia van o zo zwaar gedragen bestuursverantwoordelijkheid. En zelf eens orde op zaken stellen – vier jaar een sabbatical – ter beantwoording van vragen als: hoever zijn we met de aanpak van de armoede, met name in de hoofdstad Leeuwarden. Kan een Ekhart dat wel aan? Of moet er echt iets gebeuren? Het pijnlijke is, dat het antwoord voor de hand ligt. Wethouders als Ekhart kunnen dat helemaal niet. En ze geven dat zelf ook wel toe. Want het rijk – zo voeren ze aan – voert inkomensbeleid, en daarom zijn er voedselbanken nodig, enz. enz. We willen het allemaal niet, maar het gebeurt, en we passen ons aan, en we zijn burgemeester in oorlogstijd. Eigenlijk willen we dat als sociaal-democraten helemaal niet, zoals ons landelijk kanon Lutz Jacobi betoogde, maar we moeten wel, omdat de huidige maatschappelijke constellatie, etc. etc.

De PvdA fungeert landelijk, provinciaal en lokaal als burgemeester in oorlogstijd

Tweede Kamerlid Monasch – woonachtig in Sneek – zou in zijn rapportages over verkiezingscampagnes, waarin hij willekeurig sommige mensen afserveert, en anderen ophemelt, liever meer aandacht schenken aan structurele factoren, die de neergang van de PvdA bepalen. In plaats van bepaalde functionarissen – zoals een in Leeuwarden als bluffer ervaren, en daarmee omstreden wethouder Deinum en de aan Deinum gelieerde gedeputeerde De Vries – als voorbeelden voor de jeugd af te schilderen. Monasch weet zelf wel beter: de terecht toenemende integriteitsdiscussies zouden ook dit soort kwesties moeten omvatten. Het motto is: vermijd de schijn van belangenverstrengeling. Wie bindt hier de kat de bel aan, bijvoorbeeld – om concreet te worden – inzake het dossier poppodium Leeuwarden?

Hou het CDA in het de gaten

Waarschuwing: het is van eminent belang, dat het publiek van het begin af aan het CDA provinciaal goed in de gaten houdt. De oude streken van deze bestuurderspartij kent iedereen. Marcel van Dam telde voortduren zijn vingers na. De partijen in de provincie moeten dat vooral niet vergeten.