PEL: Waar blijft het aanvalsplan woonzorg quote?

11 juli 2018 Actueel

(tekst: PEL)

Leeuwarden, 10 juli 2018

Het is vandaag precies 1 jaar geleden dat de Raad een motie aannam ingediend door dhr. Rijpma van de ChristenUnie waarin werd gesteld dat er “een aanvalsplan” moest komen om iets te doen aan de hoge woonzorg quote van veel huurders in Leeuwarden. Dit naar aanleiding van het onderzoeksrapport. (zie bijlage)

De motie hield in:

De motie verzoekt het college om:

– Samen met de corporaties en de huurdersverenigingen een plan van aanpak op te stellen met concrete maatregelen die ervoor zorgen dat alle huurders op termijn naar een verantwoorde woonzorgquote van maximaal 40 procent gaan;

– Deze maatregelen mee te nemen in de prestatieafspraken van 2018 e.v.;

– De raad dit plan van aanpak in 2017 voor te leggen.
April 2018 reageerde het College formeel op deze motie (zie de bijlage) Het bestaande beleid werd wat opgepoetst en herhaald. Op zich was er niets mis met datgene wat daar werd opgesomd en daar moet men ook vooral mee door gaan, alleen ondanks dat beleid bleek de woonzorg quote in een groot aantal gevallen toch boven de 40% te zijn. De strekking van de motie was: maak een plan van aanpak.We zijn nu een jaar verder en er is geen plan van aanpak.

We hebben daarom een Visiedocument opgesteld waarin we aangeven in welke richting oplossingen gezocht zouden kunnen worden. Daarom sturen we u een samenvatting van deze visie. We hebben natuurlijk ook de complete versie, maar vooreerst zijn we benieuwd of u dit een werkbare richting vindt om een oplossing te zoeken. De Samenvatting wordt mede onderschreven door de huurderskoepel De Bewonersraad. Het verhaal komt neer op 1 voorstel voor de woningcorporaties en 2 voorstellen voor de gemeente Leeuwarden.

Het probleem zat en zit gedeeltelijk ook in een huurtoeslag die er kennelijk ondanks die regeling toe leidt dat nogal wat huurders een hogere woonzorgquote hebben dan 40%. We hebben even een korte uitleg van de huurtoeslag bij de bijlagen gedaan.

Wij zijn geïnteresseerd in uw vragen, kritiek en andere opmerkingen. Kortom: wat vindt u er van? Is dit een begaanbare richting?

U kunt ons daarover mailen via het secretariaat adres verpel@online.nl

In afwachting van reactie(s) van uw kant,

met vriendelijke groet,

J. Bakker

secretaris vereniging PEL

======================================================================

SAMENVATTING VISIEDOCUMENT N.A.V. VAN ONDERZOEKSRAPPORT WOONZORG QUOTE IN LEEUWARDEN Versie 1.3

De hoofdlijnen

Zomer 2017 was een belangrijk moment: voor het eerst hadden gemeente Leeuwarden, de beide woningcorporaties en de huurderskoepels Nieuw Elan en de Bewonersraad laten onderzoeken of de woonlasten plus zorgkosten voor lagere inkomens niet te hoog werden. Uit het onderzoeksrapport “Woonzorgquote in Leeuwarden” kwam als de voornaamste conclusie dat een belangrijk deel van de huishoudens met een inkomen op bijstandsniveau een te hoge WoonZorgquote heeft. (WZE) (Wonen Zorg Energie)

In totaal hebben 2.484 (43,5%) van de onderzochte 5.706 huishoudens een WZE die boven de 40% van het netto inkomen ligt.

Conclusie: voor het eerst sinds jaren is inzichtelijk gemaakt dat er een betaalbaarheidsprobleem ligt voor mensen met weinig geld die in een huurwoning wonen. Zomer 2017 nam de gemeenteraad vervolgens een motie aan waarin werd gesteld dat er “een aanvalsplan” moest komen met maatregelen om iets te doen aan die woonzorgquote hoger dan 40%. Het College van B&W heeft in haar beleid overgenomen dat de woonzorgquote niet hoger dan 40% zou moeten zijn.

PEL doet hierbij drie voorstellen om het probleem van te hoge woonzorgquotes aan te pakken:

VOORSTEL 1: Voor wat de huurcomponent betreft in de woonzorgquote stellen we voor om voor die corporatiehuurders die een hogere woonzorgquote hebben dan 40%, de huren te bevriezen. Wie dat zijn wordt per jaar vastgesteld.

Voor de corporaties denken wij qua huurprijsbeleid aan het volgende:

De corporatie gaat over tot huurbevriezing per 1/7/2019 in de volgende situaties:

U moet in de gemeente Leeuwarden ingeschreven staan.

U huurt zelfstandige woonruimte en u bent de hoofdhuurder/hoofdhuurders.

U hebt een kale/netto hoge huur tot maximaal EUR 710,68/mnd. (zie hieronder)

U moet in 2018 een laag inkomen hebben gehad.

Dat wil zeggen: u had netto in 2018 niet meer inkomsten dan 120% van het voor u geldende bijstandsniveau.

[N.B.: dat kan alle inkomensbronnen betreffen en is conform het percentage van het gemeentelijke armoedebeleid.]

U had op 31 december niet meer vermogen dan het vrijgelaten bescheiden eigen vermogen volgens de criteria zoals gelden in de bijstand.

De corporatie past (verplicht door het Rijk) de huursom benadering toe voor al haar woningen, ook voor de woningen waar huurders wonen die inkomsten hebben tot EUR 41.046,= (grens in 2019 wordt door rijksoverheid aangepast) Binnen de huurwoningen waar huurders wonen met inkomens tot EUR 41.046,= wordt door een herschikking van huurverhogingen (sommige woningen 0%) bereikt dat voor alle woningen dezelfde huursom de uitkomst is als waarvan de corporatie zonder dit voorstel was uitgegaan.

Op deze wijze blijven de geplande huurinkomsten met dit voorstel gelijk aan de huurinkomsten zonder dit voorstel: het kost de woningcorporatie geen cent.

[Toelichting: de huursom is het totaal aan huurstijgingen, 1,3% in 2017 en 2,4% in 2018. Dit zijn maximale percentages. Bron: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huurverhoging/nieuws]

Voorstel: vanaf welke huurhoogte kunt u huurbevriezing aanvragen?

De kale huur is minimaal de kwaliteits kortingsgrens 2018 voor de huurtoeslag is € 417,34 per maand. Maximaal € 710,68 per maand.

Voor huurders met een erg hoge woonzorgquote zagen wij graag dat op indicatie van een derde (bijv. schuldhulpverlening en/of een van de huurderskoepels, urgentie mogelijk is voor het verhuizen naar een goedkopere woning. (scheef wonen in de zin van “te duur”)

Tevens zagen wij graag dat de corporaties actief in Leeuwarden, het instrument huurharmonisatie bij nieuwe verhuringen, niet meer gebruiken.

VOORSTEL 2:
De gemeente stelt een EBZ-Fonds (Energie/Belastingen/Zorgkosten Fonds) in voor huurders die meer (vaste) kosten hebben dan 40% woonzorgquote.

Een uitkering uit het EBZ-Fonds is NIET bedoeld voor de kale huur, maar voor de energielasten, de gemeentelijke belastingen, de (gebruikers) Waterschapslasten, gebruikersdeel Rioolrecht en de zorgkosten. (verplichte Basisverzekering) De voorwaarden worden vastgelegd in een Verordening door de Raad. Daarnaast kunnen B&W Beleidsregels opstellen.

Vorm van een vergoeding uit het EBZ-Fonds: het is een financiële tegemoetkoming in de vorm van een forfaitaire onkostenvergoeding in de vorm van een schenking (à fonds perdue) die elk jaar opnieuw moet worden aangevraagd.

Het EBZ-Fonds keert ook geld aan huurders die niet bij een corporatie huren. Zij kunnen net zo goed meer dan 40% kwijt zijn qua Woonlastenquote. Indien echter de kale huur hoger is dan de zgn. maximale redelijke huur volgens het Woning Waarderings Stelsel voor zelfstandige woonruimte, moet deze eerst teruggebracht worden tot de maximale huur die voor die woning geldt. Deze zal door de Huurcommissie moeten worden vastgesteld.

Geld voor een EBZ-Fonds (financiële voeding)

De gemeentelijke belastingen bestaan m.n. uit inkomsten OZB, Rioolrecht en precariorechten. De gelden zijn vrij besteedbaar. Voorstel is, dat jaarlijks de Raad op voorstel van B&W vaststelt, dat een klein percentage hiervan wordt geoormerkt t.b.v. het EBZ-Fonds.

Daarnaast nemen particuliere fondsen deel aan het EBZ-Fonds. We denken dan aan die fondsen met (ook) werkgebied gemeente Leeuwarden, die zich m.n. bezig houden met armoedebestrijding.

Ook netwerkbeheerder Liander neemt deel aan het fonds evenals m.n. een aantal energieproviders met veel klanten in Leeuwarden, zoals Essent en NUON. Daarnaast denken we aan enige zorgverzekeraars met veel klanten in de gemeente Leeuwarden zoals De Friesland en Wetterskip Fryslân.

Wanneer wordt een aanvraag voor huurbevriezing en/of een uitkering uit het EBZ-Fonds toegewezen?

De toewijzing: de Woonzorgquote ligt hoger dan 40% op het moment van de aanvraag. Huurders van particuliere verhuurders kunnen uitsluitend een aanvraag indienen voor het EBZ-Fonds. Zoals omschreven geldt daar de extra eis: huur niet hoger dan de maximaal redelijke huur volgens het woning waarderings stelsel. (WWS)

Betaling uit het EBZ-Fonds: per jaar een eenmalig bedrag.

De ondertekenaars zijn voor een vast bedrag per huishouden. De hoogte van het bedrag brengt het vastgestelde percentage woonzorgquote terug tot 40%.

VOORSTEL 3: bij de veroorzakers van de hoge woonzorgquote wordt aangedrongen op het meehelpen om voor in elk geval een aantal van deze mensen betaald werk te scheppen. I.v.m. de komende grote energietransitie denken we vooral aan de netwerkbeheerder, energieproviders met veel klanten in Leeuwarden en daarnaast aan de installatie branche. Daarnaast zou er ook bekeken moeten worden of ook bij de woningcorporaties en enige zorgproviders en bij Wetterskip Fryslan extra betaalde banen geschapen kunnen worden. (social return-on-investment)

De aanvragen voor het EBZ-Fonds en voor huurbevriezing gaan via een formulier. (interactief formulier op internet en op papier) Desgevraagd zullen enige instanties hierbij hulp moeten bieden.