PEL: Huisjesmelkersverordening nog erg soft – Hoe serieus neemt gemeente de handhaving?

Foto: A. Keikes

(tekst: Platform Eén- en Tweepersoonshuishoudens, PEL)

Onderwerp:

– Huisvestingsverordening            

Leeuwarden, 16/1/2023

Geachte Raadsleden.

Op 18/1/2023 is er voor de raadsleden een informatieve avond over de concept Huisvestingsverordening.

Hierbij een kort inhoudelijk commentaar:

Inleiding

Er is pas aandacht gekomen voor het massaal opkopen van koopwoningen door particuliere beleggers en huisjesmelkers toen niet alleen de laagstbetaalden die hier al jaren last van hadden, maar ook de middenklasse hierdoor geen betaalbare (koop)woning meer kon vinden.

Wij vinden dat de gemeente Leeuwarden al herfst 2021 had moeten beginnen met de procedure voor deze Huisvestingsverordening zodat deze per 1/1/2022 had kunnen ingaan. Elk jaar dat er nog meer goedkopere koopwoningen en appartementen kunnen worden opgekocht verergert de toestand.

Inhoudelijk

We lezen dat bestaande particuliere huurwoningen buiten de regeling vallen. Dat betekent dan dat de Verordening weinig meer kan uitrichten, want er zijn al heel veel woningen opgekocht. Het betekent bijvoorbeeld dat je de bestaande situatie met 40% particuliere verhuur in de Vlietzone niet een beetje terug kunt draaien. Twee vragen:

A. Een verhuurder verkoopt zijn woning maar de huurder blijft zitten. Koop breekt geen huur. Maar na enige jaren bij de nieuwe verhuurder vertrekt de huurder. Kan de nieuwe verhuurder opnieuw verhuren? Het antwoord is: vermoedelijk wel.

B. Een verhuurder verkoopt zijn woning nadat de huurder is vertrokken, dus verkoop leeg en ontruimd en vrij van huur. Blijft nu het stempel zitten op deze woning “particuliere huurwoning” die niet valt onder de Huisvestingsverordening? Of moet de nieuwe eigenaar er zelf in gaan wonen? Dat laatste zou o.i. wenselijk zijn. Maar het lijkt alsof hij ook weer mag verhuren.

Zo ja, dan zou het wenselijk zijn dat bijv. woningcorporaties een dergelijke woning in lege staat opkopen, bijv. als volgt: de eigenaar wil de woning verkopen maar de gemeente heeft de Wet Voorkeursrecht gemeente van toepassing verklaard, net als nu op de grond in de spoorzone. De eigenaar verkoopt aan de gemeente die via de 24 uurs constructie de woning doorverkoopt aan een woningcorporatie die de woning zelf verhuurt of verkoopt, (eventueel na een opknapbeurt) in het laatste geval met een zelfbewoningsclausule in de koopacte plus kettingbeding plus boetebeding. (voorbeeld: ooit gebruikt bij verkoop eengezinswoningen Koestraten door de woningcorporatie)

Natuurlijk kan dit niet massaal worden ingezet als strategie, maar wel kleinschalig en gericht op sommige woningcomplexen in gebieden met veel particuliere verhuur. Dit vereist dan eerst nadere uitwerking qua criteria: wanneer wel, wanneer niet en waar, incl. kostenraming.

Vraag: waarom zouden nieuwbouw koopwoningen nooit een zelfbewoningsclausule mogen hebben? Waarom zouden beleggers uit bijv. de Randstad die woningen mogen uitponden zodat mensen die  willen kopen om er zelf in te wonen, geen kans maken? Met de gehanteerde NHG grens (355000) zijn we het overigens eens.

Handhaving

We lezen dat de inschatting van de extra kosten hiervoor nog moet worden gemaakt. Hoe serieus neemt men handhaving? Daarmee staat en valt alles. Tot nu toe hadden we in een andere setting (opsplitsen in 3 wooneenheden van een eengezinswoning wat niet mocht) hier niet veel vertrouwen in: zo werd tot 2 maal toe de verbouw van Cornelis Frederikstraat 1 door de ambtenaren stilgelegd maar niet dan na aandringen van de werkgroep Vlietvaardig. En de huurders zouden moeten vertrekken. Maar de voldongen feiten politiek van deze huisjesmelker werkt: er gebeurt niets meer en de 3 wooneenheden zijn nog steeds bewoond… Als dat ook het handhavingsbeleid wordt bij deze Huisvestingsverordening, wordt dit niet meer dan iets voor de bühne..

Zo denken we dat sommige verhuurders plotseling veel eerste en tweedegraads familieleden zullen krijgen. En over de toegestane tijdelijke verhuur van 12 maanden: particuliere verhuurders werken veel met tijdelijke contracten. Na 12 maanden wordt vaak de huurder er uit geschopt (of eerder bij klachten over gebreken of onderhoud) en tegen een hogere huur komt de volgende tijdelijke huurder in de woning, ook weer voor 12 maanden… Ook dit soort dingen vraagt om handhaving.

Tenslotte

Een verbod op meer tweede (recreatie) woningen in Grou: hier zijn we het mee eens. Er zijn in Friesland voldoende recreatieparken met zomerhuisjes die je kunt huren, kopen, leasen om te verhuren of in de zomer zelf een aantal weken in te verblijven. Daar hoeft men de dorpen zelf niet voor te gebruiken. Eigen (jonge) inwoners moeten ook een kans krijgen op een woning in eigen dorp.

We wachten het verdere verloop van de discussie af en komen hier eventueel met een nader commentaar op terug.

Secretaris ver. PEL