PAL/GroenLinks: Liwwadder Keurmerk voor lokaal geproduceerd voedsel

(tekst: PAL/GroenLinks)

Ecosysteem Leeuwarden

Door Evert Stellingwerf

In het verlengde van het initiatiefvoorstel van ´BIJzaak tot noodzaak´ van PAL GroenLinks en de PvdA, heeft de gemeente een eerste aanzet gedaan om te komen tot een biodiversiteitsplan. Om dit nieuwe beleid tot een succes te maken, moet Leeuwarden worden benaderd als een ecosysteem waarbij alles met elkaar samenhangt.

Gezonde ecologische principes

Bijen spelen een belangrijke bij het bestuiven van ons voedsel. Door de ondertekening van het bijenconvenant heeft Leeuwarden zich verbonden aan een bijvriendelijk groenbeleid. Niet alleen ons groenonderhoud moet worden gebaseerd op gezonde ecologische principes, dat geldt voor al het beleid dat de gemeente voert.

Het eerste ecologische principe is dat onze leefomgeving vrijblijft van gifstoffen. In een omgeving waar kinderen buiten spelen, waar we willen genieten van de natuur en voedsel willen verbouwen is het gebruik van gif ondenkbaar.

Een tweede ecologische principe is diversiteit. Variatie in zon en schaduw, licht en donker, open en besloten, hoog en laag, nat en droog, etc. Juist in de overgangszones komt een hogere variatie in planten en struiken voor en leven en foerageren de meeste diersoorten. Een plek die niet aan het uitgangspunt van diversiteit voldoet is het Leeuwarder bos. De bomen in dit bos zijn allemaal precies even hoog en staan strak in het gelid. Voor mens en dier is hier weinig te beleven. Hier zou de gemeente variatie kunnen aanbrengen brengen door het bos uit te dunnen, open plekken te creëren en poelen te graven. Overigens zijn ook vele particuliere tuintjes niet bepaald het toonbeeld van variatie en levendigheid.

Het derde ecologische principe is dat kringlopen worden gesloten: afval is voedsel. Gemeentelijk snoeiafval moet worden gecomposteerd en gratis beschikbaar worden gesteld aan de voedselinitiatieven en particulieren. Door hemelwater, afwas- en douchewater (grijs water) en toiletwater (zwart water) bij de bron te scheiden, blijft de natuurlijke waterketen zoveel mogelijk in stand. Hemelwater kan rechtstreeks de bodem in, grijs water kan worden hergebruikt en uit de het meer geconcentreerde afvalwater dat het riool ingaat, kan energie worden opgewekt. Zeg niet dat het niet kan: http://www.waterschoon.nl/project.htm

Tot slot: de ondergrond is leidend voor de eetbare stad en voor de bouwplannen (die uiteindelijk weer zullen komen). In plaats van dure integrale ophogingen van bouwlocaties, bepaalt de grondsoort en de hoogte van het maaiveld waar onze stad en onze dorpen worden uitgebreid. Natuurlijke laagtes kunnen worden benut voor waterberging en natuurontwikkeling. In de Liwwadder uitbreidingslocatie de Zuidlanden, moet het lager gelegengebied gebied tussen Wergeasterdyk en de Hounsdyk behouden blijven als weidevogelreservaat. Waterverbindingen zoals de Wirdummerfeart kunnen worden ontwikkeld als groene aders die de dorpen verbinden met het hart van de stad. Met flauwe, natuurvriendelijke aflopende oevers wordt een omgeving gecreëerd waar insecten, vogels, amfibieën en vissen zich thuis voelen.

De kleigrond vormt op de meeste plekken een vruchtbare ondergrond voor het verbouwen van voedsel. Bij het ‘uitlenen’ van grond voor voedselinitiatieven moet de gemeente er wel telkens op letten dat de bodem schoon is. Zware knipklei zorgt ervoor dat het enthousiasme van vrijwilligers snel wegebt. In dat opzicht is de Leerschool voor Permacultuur aan de Boksummerdyk een lastig stuk grond toebedeeld, waar ze overigens wel het beste van maken.

Programmapunten

Er zijn grote stappen te zetten op weg naar een duurzame samenleving. PAL GroenLinks moet daarom de volgende punten in haar verkiezingsprogramma zetten:
•Gifgebruik bij het groenonderhoud uitsluiten en particulieren voorlichten over het gebruik van gifproducten in de tuin;
•De gemeente Leeuwarden maakt samen met de beheerders een (her)inrichtingsplan gericht op het verhogen van de ecologische en recreatieve waarde van het Leeuwarder bos;
•In een deelplan van uitbreidingslocatie de Zuidlanden worden woningen volledig volgens de kringloopgedachte gebouwd: energie op basis van afval, scheiden en hergebruiken van water en zoveel mogelijk gerecyclede bouwmaterialen;
•De gemeente stelt grond, die voorlopig niet wordt bebouwd, voor ten minste 5 jaar beschikbaar voor het inrichten van buurttuinen en volkstuinen. De bodem van plekken die hiervoor in aanmerking komen, wordt met voorrang schoon gemaakt;
•Met een interactieve website kunnen initiatiefnemers van de eetbare stad elkaar voorzien van tips;
•Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid voor een Frysk of Liwwadder Keurmerk voor lokaal geproduceerd voedsel;
•Budgetten voor stedelijke vernieuwing (ISV) kunnen worden aangewend voor tuinprojecten, zoals bij de buurttuin Heechterp Schieringen;
•De gemeente organiseert jaarlijks een tuindag voor particulieren, waarbij gratis grond beschikbaar wordt gesteld voor particulieren die de tegels uit hun tuin halen;
•Het gebied tussen de Wergeasterdyk en de Hounsdyk blijft voorlopig vrij van bebouwing.

cultuur middenstanders zakelijk