Overheden laten zich op ICT-gebied in de zak naaien

(tekst: ICT-ondernemer Gert Jaap van Ulzen op zijn weblog)

Open Source – part 5

De Europese overheid vereist het gebruik van open standaarden, ook van de nationale overheden. Dat daarbij de linkerhand vaak geen flauw idee heeft over wat de rechterhand op dat moment aan het doen is, wordt langzamerhand breed geaccepteerd. Dat blijft niet beperkt tot een IT visie, hoewel er daarbij van uitgegaan wordt dat er �berhaupt een IT visie bestaat voor (nationale-) overheden.

Nog een voorbeeld, nu van de rijksoverheid. Onder de noemer van het project Goud werden een paar jaar geleden de specificaties opgesteld voor een �gemeenschappelijke werkplek�. Alle werkplekken van de rijksoverheid moesten er hetzelfde uitzien, uit oogpunt van efficiency veel voor te zeggen. Wat was ��n van de eisen? De bedoelde werkplekken moesten kunnen werken met Microsoft SQL (de Microsoft database). De kurken knallen nog na op Schiphol. De Open Source variant van die database was met ��n zinnetje over boord gezet, zonder dat de consequenties daarvan gerealiseerd werden. In ieder geval niet publiekelijk.

Het eerste deel van de Microsoft strategie is daarmee wel verklaard. Koop je klanten en masse en stuur de rekening naar het bedrijfsleven en vooral naar de overheden. Met name die laatste categorie snapt toch niet waar het over gaat en de externe expertise die ingehuurd wordt heeft geen enkel belang bij Open Source. Deze categorie verdient haar boterham immers met implementatie- en verkoop van Microsoft software. Aan (gratis) Open Source software kun je als externe partij (De Cap�s, Atossen en Getronicsen) niets verdienen, zo luidt de generieke opinie nog steeds. Hoezo �Vendor Lock-In�?

Een ander deel van de strategie die gevolgd wordt, blijft niet beperkt tot het kopen van klanten, maar tot het kopen van de concurrent. Daar waar Microsoft een bedreiging ziet voor haar positie, wordt die concurrent van de markt gehaald. Goedschiks of kwaadschiks. Zij is daarin overigens niet uniek. General Motors heeft eens samen Q-Eight een fabrikant van verbeterde batterijen voor motorvoertuigen opgekocht en vervolgens keurig ontmanteld.

Op een cruciaal moment leek Microsoft het Internet gebeuren te missen. Prompt werd een club gekocht met een Internet browser en werd die browser onder eigen naam ge�ntegreerd binnen het operating systeem. Wat is er nu nog over van NetScape �. Niets. De afgelopen zomer hebben de ontwikkelaars het min of meer opgegeven � weliswaar na het ontvangen van een grappige vergoeding, maar toch. Voor de firma Microsoft was dat trouwens een afrondingsverschil en de boosheid van Neelie Kroes, ach daar komen ze ook nog wel overheen.

De ingebakken media-player onderging een vergelijkbaar lot. Na een uitspraak van het Europese Hof werd de koppelverkoop van die media player zogenaamd gestaakt en voortaan ook los aangeboden. Binnen een maand werd er gemeld, dat voor de losse verkoop van die media player helemaal geen belangstelling was. Iedereen had hem al. Nog steeds moet je als gebruiker de grootst mogelijke moeite doen om dat ding kwijt te raken.

Nog een voorbeeld. Een paar jaar terug werd door Microsoft een aandeel van 20% in Exact gekocht. Even daarvoor was al een � naar ik meen – Deense firma overgenomen, Navision. Eveneens in het, zeg maar, het boekhoud segment. De database onder Navision werd in no time vervangen door Microsoft SQL en de klantenlijstjes van Navision en Exact gelijktijdig benaderd om over tes tappen. Korte tijd later werden de aandelen Exact weer van de hand gedaan. Exact bestaat overigens nog wel, hetgeen zomaar een vergissinkje zou kunnen zijn. Who is next?

Toch ziet de toekomst van Open Source software er niet eens zo slecht uit. Morgen een voorspelling dienaangaande �