Oppervlakte voedselbossen in vijf jaar tijd vertienvoudigd

(tekst: CBS)

Oppervlakte voedselbossen in vijf jaar tijd vertienvoudigd

– Er zijn 231 landbouwbedrijven met een voedselbos.
– Samen hebben ze een oppervlakte ter grootte van 514 voetbalvelden.
– Vooral het laatste jaar is de oppervlakte voedselbossen toegenomen.

In 2025 waren er 231 landbouwbedrijven met een voedselbos. Deze hadden samen een oppervlakte van 367 hectare. Het areaal is vergeleken met een jaar eerder verdubbeld en tien keer zo groot als in 2020. Toen waren er nog 29 bedrijven met voedselbossen, met een totale oppervlakte van 36 hectare. Dit blijkt uit de definitieve cijfers van de landbouwtelling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Een voedselbos is aangelegd om het hele jaar door vruchten, zaden, noten en andere gewassen voor voedsel uit te oogsten. Een voedselbos vormt een ecosysteem en bestaat uit meerdere lagen met naast bomen en struiken ook kruiden, bodembedekkers, ondergrondse gewassen en klimplanten. In 2025 was een voedselbos bij landbouwbedrijven gemiddeld 1,6 hectare groot.

Voedselbossen maken ongeveer 1,8 procent (367 hectare) uit van het areaal dat wordt gebruikt door blijvendeteeltbedrijven, die samen ruim 20 duizend hectare aan teeltoppervlakte hebben. Blijvendeteeltbedrijven telen vooral vruchten en noten afkomstig van vaste planten zoals struiken en bomen.

Het totale landbouwareaal van alle landbouwbedrijven bij elkaar beslaat 1,8 miljoen hectare. Bijna 22 procent van het areaal voedselbossen is biologisch gecertificeerd.

Noord-Brabant telt meeste voedselbossen
Noord-Brabant telt met 50 bedrijven (77 hectare) de meeste voedselbossen. De provincie met de minste voedselbossen is Groningen met 5 bedrijven, samen hebben die minder dan 8 hectare.

De bedrijven met de grootste voedselbossen staan in Flevoland, met gemiddeld 3,7 hectare. Friesland heeft de kleinste voedselbossen: gemiddeld 0,7 hectare per bedrijf.

Voedselbossen het vaakst bij blijvendeteeltbedrijven

Voedselbossen komen naar verhouding vaak voor bij blijvendeteeltbedrijven. Van de 1,5 duizend blijvendeteeltbedrijven heeft 6 procent een of meerdere voedselbossen, samen goed voor 234 hectare. Dit bedrijfstype heeft ook de grootste voedselbossen met gemiddeld 2,6 hectare per bedrijf. Van alle landbouwbedrijven heeft 0,5 procent een voedselbos.

Blijvendeteeltbedrijven zijn op te splitsen in fruitbedrijven en overige blijvendeteeltbedrijven. Het merendeel van de voedselbossen (ruim 228 hectare) is te vinden bij 80 overige blijvendeteeltbedrijven. De resterende 5,6 hectare staat bij tien fruitbedrijven.

Voedselbossen komen het minst vaak voor bij hokdierbedrijven en veeteelt: zeven van deze bedrijven zijn samen goed voor 1,9 hectare aan voedselbos.

Meeste voedselbossen vooral bij kleine bedrijven

Kleine bedrijven met een standaardopbrengst van 25 duizend euro tot 100 duizend euro hebben het vaakst een voedselbos. 89 van deze landbouwbedrijven, ruim 38 procent van het aantal bedrijven met voedselbossen, beheren samen 94 hectare.

De wat grotere bedrijven met een standaardopbrengst van tussen de 100 duizend en 250 duizend euro hebben samen het grootste areaal: 130 hectare. 45 van deze bedrijven hebben een voedselbos van bijna 3 hectare, net zo groot als het gemiddelde voedselbos van de grootste bedrijven met een standaard opbrengst van 250 duizend tot 500 duizend euro.

De kleinste voedselbossen zijn te vinden bij de zeer kleine bedrijven, met een gemiddeld oppervlakte van 0,4 hectare met een standaardopbrengst tussen de
3 duizend en 25 duizend euro.