Onwelkome waarheid wordt weggefilterd – Ophef over de onthulling van Nieuwsuur over WODC nogal overdone

Een serie artikelen van dr Pieter Lukkes, emeritus hoogleraar geografie, over een zelfstandiger optreden van lagere overheden, geldverspilling en aantasting van onze democratie.
3.
ALLEEN WELGEVALLIGE INFORMATIE
Beleid berust op informatie; juiste of onjuiste, tendentieuze of objectieve…. Ofwel: informatiestromen maken de maatschappij. En degene die deze stromen onder controle heeft bepaalt wat daarin gebeurt. Dit verklaart de grote aandacht voor de eventuele buitenlandse (informatieve) inmenging in zaken als de Amerikaanse presidentsverkiezing en Brexit.
Op landelijk niveau valt het op hoe vaak nieuw beleid wordt aangewakkerd door incidentele gebeurtenissen. Zo ontstond in 2018 alom commotie over de beloning van het opperhoofd van onze grootste bank en raakte de Tweede Kamer in rep en roer over de door een imam verkondigde opvattingen. Voor dit soort ad hoc beleid – welk deel zou dat uitmaken van alle beleidsinitiatieven? – is amper onderzoek nodig. De media en de publieke opinie leveren de benodigde informatie.
Voor veel nieuw en vernieuwend beleid is echter wel degelijk onderzoek nodig. De vraag is daarbij niet zozeer wie het initiatief tot dat onderzoek neemt, maar of er wel dan niet manipulatie aan te pas komt. Kan het zijn dat de vraagstelling bepaalde antwoorden bij voorbaat uitsluit? Worden alle uitkomsten geaccepteerd of bestaan er taboes, waarover niet mag worden gerapporteerd? En mocht het onderzoek onwelkome conclusies opleveren worden die dan wel/niet onder het vloerkleed geveegd?
Ten aanzien van deze vraagstukken is naïviteit niet op zijn plaats. Een paar simpele vragen kunnen dit verduidelijken.
Vraag 1. Welke politicus laat een onderzoek instellen dat vrijwel zeker negatief zal uitvallen voor het door hem gevoerde beleid?
Vraag 2. Welke beleidsambtenaar verricht onderzoek, of geeft opdracht tot het verrichten van onderzoek, waarvan de resultaten politiek onwelgevallig zijn?
Vraag 3. Welke universitaire of elders werkzame onderzoeker zal eigener beweging -dat wil tevens zeggen: onbetaald en ongevraagd onderzoek verrichten dat politieke of andere bazen onwelgevallig is? Met gevolg dat zij/hij vanaf dan onderzoeksopdrachten kan vergeten?
Deze drie vragen hebben als gezamenlijk antwoord: niemand, hetgeen betekent dat de informatiegaring op essentiële punten wordt bepaald door de eigen belangen van de heersende macht en niet door de leemten, die er in werkelijkheid qua informatie bestaan.
Eigenlijk is dit een open deur. Iedereen die op dit gebied ook maar iets op de hoogte is, weet dit. Daarom was de ophef over de onthulling van het programma Nieuwsuur van 6 december 2017 nogal overdone. In dit programma werd aangetoond dat er van onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek bij het hoog aangeschreven Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid geen sprake is. Want zo wordt in dit programma gesteld: “De politiek heeft jarenlang onderzoeken beïnvloed om uitkomsten te krijgen die het eigen gelijk van ministers en topambtenaren zouden moeten bewijzen”.
Dit alles leidt tot de conclusie dat het overheidsbeleid in dit land is gebaseerd op informatie, waaruit de onwelkome waarheid uit is weggefilterd. De consequentie hiervan is dat er ook nauwelijks of geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen, die niet in de kraam van de heersers zowel publiek als privaat- te pas komen. Dit is een ernstige situatie. Want ten aanzien van te veel beleidsterreinen ontbreekt het bewijs dat het gevoerd beleid optimaal of zelfs verantwoord is.
Dit blijkt geen typisch Nederlands probleem te zijn. Want Wood en Randaal schrijven op 17 april 2018 in THE WALL STREET JOURNAL: “Kennelijk leeft de overheid in een Ivoren Toren, zodanig dat men niet in de gaten heeft, dat de bevolking intuïtief wel aanvoelt, dat ze niet serieus wordt genomen en eenzijdig wordt voorgelicht.” Dit tast de geloofwaardigheid van, het vertrouwen in en de overtuigingkracht van de overheid in hevige mate aan.
Hier ligt de bron van de grote afstand tussen politiek en de doorsnee bevolking. Daaraan zou iets kunnen worden gedaan door wettelijk voor te schrijven dat bij majeure projecten ook onderzoek wordt verricht naar de schaduwkanten ervan.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



