Online publikaasje Kolleksje brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari)

(tekst: Tresoar)

Online publikaasje Kolleksje brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari), Tresoar

‘Denk niet dat ik slecht ben’. Margaretha Zelle voor Mata Hari. Under dy titel publisearre Lourens Oldersma yn 2016 in boek mei dêryn transkripsjes en ôfbyldingen fan 49 brieven dy’t Tresoar yn 2014 krigen hie. 13 iere foto’s fan Margaretha Zelle, nei alle gedachten makke yn jannewaris 1904 yn Nijmegen, stean ek yn it boek ôfbylde. Yn it ramt fan de Mata Hari-betinkingen om har 100ste stjerdei hinne set Tresoar fan 15 oktober ôf de scans fan de foto’s en de brieven online.      Yn de kolleksje 21 brieven, skreaun troch Margaretha Zelle út de perioade 1903-1904. Dêrnjonken binne der brieven út deselde perioade fan oaren, dy’t te krijen hawwe mei  de relaasje tusken Zelle en har man Rudolph MacLeod. Sy wiene sûnt 1902 fan tafel en bêd skieden. De measte brieven binne adressearre oan Edward Donald Henry MacLeod, in âldere neef fan Rudolph MacLeod. Hy is nei alle gedachten ek de makker fan de foto’s fan Margaretha Zelle. Edward MacLeod wie in ferwoeden amateurfotograaf en Zelle útfanhuze  by him yn de maitiid fan 1904 yn de perioade nei har skieding, foar’t se ôfsette nei Parys.     De brieven en foto’s jouwe in yntyme blik yn dy wichtige perioade yn Margaretha Zelles libben,  se foarmje om sa te sizzen in knierbân. As skieden frou moast sy in nij bestean foar harsels opbouwe. Ut de foto’s komt in byld nei foaren fan in jonge frou dy’t hoeden posearret foar de kamera en ûntdekt dat sy gebrûk meitsje kin fan har uterlik.    De ynlieding op de kolleksje en de ynventaris binne fan 15 oktober ôf op http://www.archieven.nl beskikber. Op de foto’s sit gjin auteursrjocht mear; se falle yn it Publyk Domein. Dit jildt mei in pear útsûnderingen ek foar de brieven.  De foto’s binne yn lege resolúsje beskikber fia http://www.fryskfotoargyf.nl en de brieven fia de Digitale Bibliotheek. Foar publikaasjedoelen kinne hege resolúsjes oanfrege wurde fia de webside fan Tresoar. It digitalisearjen fan de brieven en foto’s is dien om se sa breed mooglik beskikber stelle te kinnen sûnder dat de materiële steat fan de orizjinelen oantaast wurdt. Om dy reden wurde de orizjinelen net foar ynsjen beskikber steld.  By útsûndering binne de kommende moannen in part fan de orizjinelen briefen te sjen yn de útstalling ‘Mata Hari, de mythe en het meisje’ yn it Fries Museum.

Online publicatie Collectie brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari), Tresoar

‘Denk niet dat ik slecht ben’. Margaretha Zelle voor Mata Hari. Onder deze titel publiceerde Lourens Oldersma in 2016 een boek met daarin transcripties en afbeeldingen van 49 brieven die Tresoar in 2014 had verworven. Ook 13 vroege foto’s van Margaretha Zelle, vermoedelijk gemaakt in januari 1904 in Nijmegen, staan in het boek afgebeeld. In het kader van de Mata Hari-herdenkingen rondom haar 100ste sterfdag zet Tresoar vanaf 15 oktober de scans van de foto’s en de brieven online.   De collectie bevat 21 brieven, geschreven door Margaretha Zelle uit de periode 1903-1904. Daarnaast zijn er brieven uit dezelfde periode van andere afzenders, die betrekking hebben op de relatie tussen Zelle en haar man Rudolph MacLeod. Zij waren sinds 1902 van tafel en bed gescheiden. De meeste brieven zijn geadresseerd aan Edward Donald Henry MacLeod, een oudere neef van Rudolph MacLeod. Hij is waarschijnlijk ook de maker van de foto’s van Margaretha Zelle. Edward MacLeod was een verwoed amateurfotograaf en Zelle logeerde bij hem in het voorjaar van 1904 in de periode na haar scheiding, voorafgaand aan haar vertrek naar Parijs. De brieven en foto’s geven een intiem inkijkje in deze belangrijke periode in Margaretha Zelles leven, ze vormen als het ware een scharnierpunt. Als gescheiden vrouw moest zij een nieuw bestaan voor zichzelf zien op te bouwen. Uit de foto’s komt een beeld naar voren van een jonge vrouw die voorzichtig poseert voor de camera en ontdekt dat ze gebruik kan maken van haar uiterlijk.   De inleiding op de collectie en de inventaris zijn vanaf 15 oktober op http://www.archieven.nl beschikbaar. Op de foto’s rust geen auteursrecht meer; ze vallen in het Publiek Domein. Dit geldt met enkele uitzonderingen ook voor de brieven. De foto’s zijn in lage resolutie beschikbaar via http://www.friesfotoarchief.nl en de brieven via de Digitale Bibliotheek. Voor publicatiedoeleinden kunnen hoge resoluties aangevraagd worden via de website van Tresoar. De digitalisering van de brieven en foto’s is gedaan om ze zo breed mogelijk beschikbaar te kunnen stellen zonder dat de materiële staat van de originelen aangetast raakt. Om die reden kunnen de originelen niet ter inzage gegeven worden. Bij uitzondering zijn de komende maanden een deel van de originele brieven te zien in de tentoonstelling ‘Mata Hari, de mythe en het meisje’ in het Fries Museum.