Online publikaasje Kolleksje brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari)
(tekst: Tresoar)
Online publikaasje Kolleksje brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari), Tresoar
‘Denk niet dat ik slecht ben’. Margaretha Zelle voor Mata Hari. Under dy titel publisearre Lourens Oldersma yn 2016 in boek mei dêryn transkripsjes en ôfbyldingen fan 49 brieven dy’t Tresoar yn 2014 krigen hie. 13 iere foto’s fan Margaretha Zelle, nei alle gedachten makke yn jannewaris 1904 yn Nijmegen, stean ek yn it boek ôfbylde. Yn it ramt fan de Mata Hari-betinkingen om har 100ste stjerdei hinne set Tresoar fan 15 oktober ôf de scans fan de foto’s en de brieven online. Yn de kolleksje 21 brieven, skreaun troch Margaretha Zelle út de perioade 1903-1904. Dêrnjonken binne der brieven út deselde perioade fan oaren, dy’t te krijen hawwe mei de relaasje tusken Zelle en har man Rudolph MacLeod. Sy wiene sûnt 1902 fan tafel en bêd skieden. De measte brieven binne adressearre oan Edward Donald Henry MacLeod, in âldere neef fan Rudolph MacLeod. Hy is nei alle gedachten ek de makker fan de foto’s fan Margaretha Zelle. Edward MacLeod wie in ferwoeden amateurfotograaf en Zelle útfanhuze by him yn de maitiid fan 1904 yn de perioade nei har skieding, foar’t se ôfsette nei Parys. De brieven en foto’s jouwe in yntyme blik yn dy wichtige perioade yn Margaretha Zelles libben, se foarmje om sa te sizzen in knierbân. As skieden frou moast sy in nij bestean foar harsels opbouwe. Ut de foto’s komt in byld nei foaren fan in jonge frou dy’t hoeden posearret foar de kamera en ûntdekt dat sy gebrûk meitsje kin fan har uterlik. De ynlieding op de kolleksje en de ynventaris binne fan 15 oktober ôf op http://www.archieven.nl beskikber. Op de foto’s sit gjin auteursrjocht mear; se falle yn it Publyk Domein. Dit jildt mei in pear útsûnderingen ek foar de brieven. De foto’s binne yn lege resolúsje beskikber fia http://www.fryskfotoargyf.nl en de brieven fia de Digitale Bibliotheek. Foar publikaasjedoelen kinne hege resolúsjes oanfrege wurde fia de webside fan Tresoar. It digitalisearjen fan de brieven en foto’s is dien om se sa breed mooglik beskikber stelle te kinnen sûnder dat de materiële steat fan de orizjinelen oantaast wurdt. Om dy reden wurde de orizjinelen net foar ynsjen beskikber steld. By útsûndering binne de kommende moannen in part fan de orizjinelen briefen te sjen yn de útstalling ‘Mata Hari, de mythe en het meisje’ yn it Fries Museum.
Online publicatie Collectie brieven en foto’s Margaretha Zelle (Mata Hari), Tresoar
‘Denk niet dat ik slecht ben’. Margaretha Zelle voor Mata Hari. Onder deze titel publiceerde Lourens Oldersma in 2016 een boek met daarin transcripties en afbeeldingen van 49 brieven die Tresoar in 2014 had verworven. Ook 13 vroege foto’s van Margaretha Zelle, vermoedelijk gemaakt in januari 1904 in Nijmegen, staan in het boek afgebeeld. In het kader van de Mata Hari-herdenkingen rondom haar 100ste sterfdag zet Tresoar vanaf 15 oktober de scans van de foto’s en de brieven online. De collectie bevat 21 brieven, geschreven door Margaretha Zelle uit de periode 1903-1904. Daarnaast zijn er brieven uit dezelfde periode van andere afzenders, die betrekking hebben op de relatie tussen Zelle en haar man Rudolph MacLeod. Zij waren sinds 1902 van tafel en bed gescheiden. De meeste brieven zijn geadresseerd aan Edward Donald Henry MacLeod, een oudere neef van Rudolph MacLeod. Hij is waarschijnlijk ook de maker van de foto’s van Margaretha Zelle. Edward MacLeod was een verwoed amateurfotograaf en Zelle logeerde bij hem in het voorjaar van 1904 in de periode na haar scheiding, voorafgaand aan haar vertrek naar Parijs. De brieven en foto’s geven een intiem inkijkje in deze belangrijke periode in Margaretha Zelles leven, ze vormen als het ware een scharnierpunt. Als gescheiden vrouw moest zij een nieuw bestaan voor zichzelf zien op te bouwen. Uit de foto’s komt een beeld naar voren van een jonge vrouw die voorzichtig poseert voor de camera en ontdekt dat ze gebruik kan maken van haar uiterlijk. De inleiding op de collectie en de inventaris zijn vanaf 15 oktober op http://www.archieven.nl beschikbaar. Op de foto’s rust geen auteursrecht meer; ze vallen in het Publiek Domein. Dit geldt met enkele uitzonderingen ook voor de brieven. De foto’s zijn in lage resolutie beschikbaar via http://www.friesfotoarchief.nl en de brieven via de Digitale Bibliotheek. Voor publicatiedoeleinden kunnen hoge resoluties aangevraagd worden via de website van Tresoar. De digitalisering van de brieven en foto’s is gedaan om ze zo breed mogelijk beschikbaar te kunnen stellen zonder dat de materiële staat van de originelen aangetast raakt. Om die reden kunnen de originelen niet ter inzage gegeven worden. Bij uitzondering zijn de komende maanden een deel van de originele brieven te zien in de tentoonstelling ‘Mata Hari, de mythe en het meisje’ in het Fries Museum.
Meer berichten
- Hoe breed moet een voetpad zijn om écht prettig te kunnen lopen?
- Dit jaar is het precies 150 jaar geleden dat Margaretha Geertruida Zelle werd geboren: stadswandeling
- Beste meneer Jetten, beste Rob, we kunnen niet iedere dag noodles eten
- Een SWAT-team opbouwen om de belastingen van miljardairs te verhogen?
- Rick van het Meer: Daarom ben ik weggegaan uit Friesland
- Het is wie we zijn. Wij zijn het paasvuur
- Groep 7 van de Leeuwarder Schoolvereniging presenteert plan winnende Dijkhuizen
- D66 zou eigenlijk de leiding moeten hebben bij de onderhandelingen voor een nieuw Leeuwarder college
- Jason Bhugwandass: Vijf jongeren hebben sinds de publicatie van mijn rapport hun leven beëindigd
- Support je voetbalclub met statiegeld: Statiegeld Nederland en KNVB starten samenwerking
- Nieuw Leeuwarder college bestaat uit GL/PvdA, D66, CDA en VVD (update)
- Steden en dorpen die leefbaarder willen worden door de auto te weren ondermijnen die leefbaarheid juist
- Hormuz als breekpunt voor de wereldeconomie
- Cao-lonen in eerste kwartaal 4,5 procent hoger
- Waarom wordt voeding nauwelijks behandeld in de artsenopleiding?
- Snapchat, TikTok en Instagram spelen belangrijke rol bij werving jongeren voor criminaliteit
- Nieuwbouwkavels eind 2025 ruim 15 procent duurder
- Benadeelden graffiti morgen vergast op koffie in het Fries Museum
- Wethouder Nathalie Kramers legt vanwege borstkanker haar taken neer
- Meer zestigers hebben een LAT-relatie, vooral mannen
- Politiek café Leeuwarden met Gerard Janssen, Geu Luik, Thom Smit en Branka Stuve
- Arjen Droog: inhoud vóór de machtsverdeling. Ik heb er zin in
- Wie maakt het wat uit wie we aan de talkshowtafels clowntje laten spelen
- Waarom onze Duitse buren zich zorgen maken om onze portemonnee
- Oppervlakte voedselbossen in vijf jaar tijd vertienvoudigd
- Met een gemiddeld uurtarief van 74 euro behoren Friese zzp’ers tot de provincies met de laagste tarieven
- Debat Ondernemen in Leeuwarden: Een lesje in ‘naar de mond praten’
- Managers die zich verschuilen achter abstracte termen presteren vaak minder goed
- Opnieuw minder minderjarige verdachten – Relatief meeste minderjarige verdachten in Friesland en Groningen
- Martijn Balster benoemd als informateur nieuw college gemeente Leeuwarden
- Klein coronanieuws en andere zaken – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen – Wonden likken op de vrijdagmarkt – Dames duwen PvdA’er Jelmer Staal uit de raad – Slalommen bij terras Downies en Brownies – snackbar ’t Vliet later open – Praamvaarders in de schoolbanken – brug Snakkerburen plots verdwenen
- Student betaalt tot 2.500 euro per jaar voor scooterverzekering, soms net zoveel als aanschaf
- Bibliotheken als biotopen van gemeenschapsvorming
- Beschikbaar inkomen huishoudens 2,7 procent hoger in 2025 – Spaartegoeden huishoudens groeien met ruim 8 procent
- Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
- Iedereen Fietst brengt honderden kinderen in beweging
- Judith Nieken wint jubileumeditie Willem Wilmink dichtwedstrijd
- Friese loonstrook blijft vaak een geheim: vier op de tien Friezen weet niets van salaris collega
- Onderzoek Univé: starters onderschatten financiële risico’s bij woningaankoop
- Meer nieuwbouw van woningcorporaties



