Nederland afhankelijker van energie uit VS, minder van Rusland

Olie en gaskaart – Foto: OSM en Kadaster

(tekst: CBS)

Nederland afhankelijker van energie uit VS, minder van Rusland

Nederland is tussen 2015 en 2024 afhankelijker geworden van aardolie en aardgas uit de Verenigde Staten voor het nationale energieaanbod. In 2024 was die afhankelijkheid 24 procent. Deze stijging compenseert de afgenomen afhankelijkheid van Rusland in de afgelopen jaren, die in 2024 tot onder de 3 procent zakte. In totaal was Nederland in 2024 voor 78 procent afhankelijk van het buitenland voor energie. Ook de Europese Unie als geheel is meer afhankelijk van de VS en minder van Rusland. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers.

De Nederlandse energieafhankelijkheid van het buitenland is tussen 2015 en 2024 geleidelijk toegenomen van 70 procent tot 78 procent. De overige 22 procent van de energie wordt in Nederland gewonnen. De stijging komt voornamelijk doordat er sinds 2014 stapsgewijs minder aardgas uit het Groningenveld wordt gewonnen. De toegenomen winning van hernieuwbare energie zorgde ervoor dat de energieafhankelijkheid niet nog sterker is gestegen.

De invoer uit Rusland is met name sterk gedaald vanaf de inval in Oekraïne, van 21 procent in 2021 naar 3 procent in 2024. Daarentegen is de afhankelijkheid van de Verenigde Staten toegenomen van 3 procent in 2015 tot 24 procent in 2024. De afhankelijkheid van Noorwegen schommelt rond de 15 procent in diezelfde periode.

Meer olie uit de VS

In 2024 was het Nederlandse energieverbruik voor 39 procent afhankelijk van olie uit het buitenland. Vanaf 2015 is een stijging zichtbaar van de invoer van aardolie uit de Verenigde Staten. Deze stijging valt samen met een sterke toename van oliewinning en -export in de VS.

Een daling van de invoer van olie uit Rusland is voornamelijk in 2022 en 2023 te zien. In plaats daarvan werd er in 2024 meer aardolie uit andere landen ingevoerd, waarbij na de VS het meest wordt ingevoerd vanuit Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Nederland is afhankelijker geworden van Kazachstan, Brazilië en Guyana door een toegenomen invoer van olie uit die landen.

Meest afhankelijk van de VS voor gas

Tussen 2015 en 2024 is Nederland afhankelijker geworden van gas uit het buitenland, waarbij de stijging tot 2020 het grootst is. In 2024 was Nederland voor 11 procent afhankelijk van aardgas uit de VS. Naast de winning van olie is in de VS ook de winning van gas toegenomen in de afgelopen jaren.

Daarnaast had Noors aardgas met 10 procent een groot aandeel in het totale energieaanbod. Invoer van aardgas uit de Verenigde Staten bestond geheel uit vloeibaar aardgas (lng), terwijl het voor gas uit Noorwegen voornamelijk om gasvormig aardgas ging.

Invoer van aardgas uit Rusland is tussen 2021 en 2023 sterk gedaald: van 7 procent tot 1 procent van het totale energieaanbod. In 2024 steeg het weer licht, waarbij invoer vrijwel alleen uit vloeibaar gas (lng) bestond.

EU minder afhankelijk van Rusland

Ook de Europese Unie als geheel is voor de energielevering minder afhankelijk geworden van Rusland. Was dit in 2021 nog 19 procent, in 2023 is het gedaald tot 3 procent. De EU was in 2023 daarom niet meer het meest afhankelijk van Rusland, maar van Noorwegen. De afhankelijkheid van de Verenigde Staten is sterk toegenomen: van 1 procent in 2015, tot 9 procent in 2023. Vanaf 2020 telt energie ingevoerd uit het Verenigd Koninkrijk voor de EU mee voor de energieafhankelijkheid vanwege Brexit.

De totale afhankelijkheid van energie van buiten de EU is tussen 2015 en 2023 ongeveer gelijk gebleven, en lag in 2023 op 56 procent. Verder was de EU in 2023 afhankelijk van Algerije (voornamelijk aardgas) en Kazachstan (voornamelijk ruwe aardolie). Nigeria, Libië, Irak en Saoedi-Arabië blijven relevant door invoer van aardolie. In het algemeen is de invoer van energie naar de EU meer divers dan voor Nederland.