Natuurbelang legt beperkingen op aan vliegverkeer – Toch vliegt Leeuwarden meer dan ooit
Defensie vliegt meer dan ooit vanaf de Vliegbasis Leeuwarden. Het natuurbelang legt wel sinds kort beperkingen op aan het vliegverkeer
(door Gina Kamsma, 27 januari 2021)
De vliegbasis is zonder natuurvergunning in bedrijf. Al in 1994 was een beoordeling van de invloed van de activiteiten op de natuur noodzakelijk. Het gaat om onder andere de uitstoot van stikstof en het geluid van de vliegtuigen. Het beschermen van de natuur betekent vaak ook bescherming van de omwonenden die last hebben van bijvoorbeeld lawaai. De omgevingsvergunning voor de gehele vliegbasis van 2001 is zwaar verouderd. De Staatssecretaris van Defensie, Barbara Visser, stuurde de Tweede Kamer op 27 oktober 2020 een brief over de natuurvergunning.
Op 1 oktober 2020 heeft Defensie een natuurvergunning aangevraagd bij het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, aldus de staatssecretaris. Een nieuwe omgevingsvergunning is bij de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aangevraagd, schreef de inspectie aan Liwwadders.
De aanvragen met de bijbehorende rapporten komen echter pas beschikbaar wanneer LNV en de inspectie ontwerpvergunningen hebben gemaakt. Dan wordt het materiaal voor iedereen ter inzage gelegd, ook digitaal. De planning zou zijn, dat de ontwerp-vergunningen rond maart 2021 worden gepubliceerd. Gedurende zes weken kunnen dan door iedereen zienswijzen (bezwaren) bij LNV en de inspectie worden ingediend.
Meer drukte rond de vliegbasis
Door de coronacrisis is het lastig voor Defensie om naar en vanuit vliegvelden in het buitenland te vliegen. Daarom wordt er meer boven Nederland gevlogen. Ook wordt veel in de avonduren gevlogen, om het vliegen in het donker te oefenen. Bovendien heeft het Rijk het plan opgevat om het luchtruim te herzien. In de periode 15 januari-25 februari 2021 kan iedereen een zienswijze indienen bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat tegen het ontwerpbesluit van deze luchtruimherziening.
Het plan van het Rijk is dat in de toekomst de straaljagers over een groter deel van Friesland op 2 kilometer hoogte mogen vliegen. Intussen worden nieuwe straaljagers van het type F-35 in Leeuwarden verwacht. Straaljagers, waarvan iedereen erkent dat ze meer geluid produceren dan het type F-16, die worden vervangen door de F-35. Dergelijke wijzigingen van de activiteiten van de vliegbasis noemt de inspectie steeds milieuneutraal. Er zouden geen extra negatieve effecten op de omgeving zijn.
Wob-verzoek van Liwwadders eindelijk beantwoord, komst F-35 milieuneutraal?
Na vier maanden wachten heeft de inspectie besloten in te gaan op het verzoek van Liwwadders op grond van de Wet openbaarheid van bestuur. Liwwadders wilde stukken van de inspectie waarop zij baseert dat eerdere wijzigingen van de bedrijfsvoering van de vliegbasis milieuneutraal zijn. Er werden stukken toegestuurd over het proefdraaien van de F-35’s en de F-16’s. Namens de Vliegbasis Leeuwarden heeft het Rijksvastgoedbedrijf van het Ministerie van Binnenlands Zaken twee aanvragen voor een omgevingsvergunning voor het proefdraaien ingediend. In de eerste aanvraag wordt melding gemaakt van akoestisch onderzoek, waaruit zou blijken dat het geluid van het proefdraaien van de F-35’s zou blijven binnen de vergunde situatie. Daarmee wordt een beroep gedaan op de achterhaalde omgevingsvergunning uit 2001. Nadat de inspectie op deze aanvraag positief besliste op 5 september 2019 vroeg het Rijksvastgoedbedrijf op 1 oktober 2019 een tweede vergunning aan, nu voor het proefdraaien van de F-16 en de F-35 tegelijk. Het berekende geluid zou volgens de vliegbasis blijven binnen de vergunning van 5 september 2019. Deze vergunning lijkt het uitgangspunt te worden voor de toekomstige omgevingsvergunning voor de gehele vliegbasis. Wellicht stelt het Vastgoedbedrijf in de nog niet bekend gemaakte aanvraag voor deze vergunning dat het geluid blijft binnen de vergunning van 5 september 2019. Maar die vergunning is gebaseerd op de vergunning van 2001, die niet meer voldoet aan de huidige eisen. De geluidsrapporten krijgt Liwwadders niet.
Veiligheid van de Staat in geding, dus veel blijft geheim
De stukken waarmee de stellingen van het Rijksvastgoedbedrijf kunnen worden gecontroleerd worden niet openbaar gemaakt. De veiligheid van de Staat kan in gevaar worden gebracht door meer stukken beschikbaar te stellen dan de inspectie doet, geeft de inspectie aan. Er mag geen inzicht worden gegeven in de bedrijfsvoering van Defensie met betrekking tot de inzet van de gevechtsvliegtuigen F-16 en de F-35. Kwaadwillenden kunnen misbruik maken van deze informatie, stelt de inspectie. Een plattegrond van de vliegbasis met details over de inrichting en het gebruik van de vliegbasis blijft geheim. Alle geluidsrapporten blijven dat ook omdat volgens de inspectie daarin technische gegevens staan over de F-16 en de F-35, die niet in de verkeerde handen mogen vallen. Voor de inspectie speelt ook een rol dat deze informatie vertrouwelijk is verstrekt en dat de F-35 samen met de Verenigde Staten is gebouwd, welk land op vertrouwelijkheid van de gebruikte technieken mag rekenen.
Het Rijk kan niet beslissen op welke natuurgebieden de Vliegbasis Leeuwarden invloed heeft
Milieudefensie heeft LNV gevraagd op te treden tegen de vliegbasis omdat er geen natuurvergunning is. In het besluit van 21 september 2020 op een handhavingsverzoek van Milieudefensie stelt LNV dat drie beschermde natuurgebieden last kunnen hebben van de activiteiten van de Vliegbasis Leeuwarden: de Waddenzee, de Alde Feanen en de Groote Wielen. In de eerder genoemde Kamerbrief van 27 oktober 2020 van Staatssecretaris Visser meldt Defensie dat het ook gaat om: de Noordzeekustzone, de Duinen Vlieland en het IJsselmeer. Wanneer Defensie, die het grootste belang heeft bij een natuurvergunning, meer natuurgebieden aanwijst als mogelijk ‘slachtoffer’ van de activiteiten van de Vliegbasis Leeuwarden, zou LNV zeker van meer natuurgebieden moeten uitgaan. Wordt het luchtruim boven Nederland herzien, zoals door het Rijk gepland, dan vallen nog meer natuurgebieden onder de invloedssfeer van de Vliegbasis Leeuwarden. Milieudefensie is een vereniging die landelijk opereert, zodat zij een goede staat van al deze natuurgebieden nastreeft.
Medewerkers Defensie weten minder dan hun staatssecretaris, aanvraag natuurvergunning geheim
LNV heeft op 21 september 2020 geweigerd tegen de vliegbasis op te treden wegens het ontbreken van een natuurvergunning. Omdat het binnenkort goed geregeld zal zijn, doet LNV nu niets. Het vliegverkeer zou kunnen worden beperkt door LNV. Dat vindt Minister Carola Schouten van LNV onevenredig bezwarend voor Defensie. Er loopt nu een bezwaarprocedure van Milieudefensie tegen het besluit van 21 september 2020. Zelfs in die procedure weigert LNV de aanvraag voor de vergunning te laten zien. Milieudefensie zou gewoon moeten geloven dat die aanvraag tot een voor Defensie positief besluit leidt.
Op 15 december 2020 was de telefonische hoorzitting in verband met dit bezwaarschrift. Defensie was aanwezig met vier personen. Toch wilde Defensie na de hoorzitting nog reageren op opmerkingen van de schrijver van dit stuk, die ook advocaat is van Milieudefensie. Op uiterlijk 28 december 2020 zou LNV een besluit moeten nemen op het bezwaarschrift. Dat besluit is er een maand later nog niet. Is er een discussie tussen LNV en Defensie over welke natuurgebieden kunnen worden geschaad door de vliegbasis?
Defensie legt zichzelf beperkingen op om een natuurvergunning te kunnen krijgen
De Kamerbrief d.d. 27 oktober 2020 van Defensie is tijdens de hoorzitting besproken. De aanwezigen namens Defensie kenden deze openbare brief niet. Maar juist die brief maakt duidelijk dat het zeer de vraag is of de vergunningsaanvraag van 1 oktober 2020 er toe leidt dat de vliegbasis zonder beperkingen in het belang van de natuur door kan gaan met haar activiteiten. Allereerst heeft de Koninklijke Luchtmacht volgens deze brief zichzelf al beperkingen opgelegd in het kader van de vergunningsaanvraag, volgens de staatssecretaris. Kennelijk om de kans op een positief besluit te vergroten. Zo ontziet Defensie vogels op hoogwatervluchtplaatsen. Daarnaast is nog overleg gaande tussen Defensie en natuurorganisaties over verdere beperkingen van waar en wanneer wordt gevlogen, met name om vogels en andere dieren niet te verstoren. Daarbij speelt uitdrukkelijk de vraag of er voldoende ruimte blijft voor de Koninklijke Luchtmacht om het bestaande oefen- en trainingsprogramma uit te voeren, zo staat er in de Kamerbrief.
Defensie beweerde in 2019 een natuurvergunning te hebben
Dit is een groot verschil met de aanvragen voor omgevingsvergunningen voor het proefdraaien uit 2019, die Liwwadders na het Wob-verzoek van de inspectie ontving. Daarin stelt het Vastgoedbedrijf namens Defensie dat er al een natuurvergunning is. De inspectie heeft dat overgenomen door de gevraagde vergunningen te verlenen.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



