Lutz Jacobi: Waar ze elkaar de koppen inslaan moet je geen windmolens plaatsen

Veel inhoudelijk verschil was er vanmiddag niet te ontdekken tussen de PvdA kandidaat-lijsttrekkers Roel de Jong en Lutz Jacobi, die beiden strijden om de eerste plek op de lijst voor hun partij voor de provinciale statenverkiezingen die op 19 maart volgend jaar worden gehouden. Voor het eerst in de geschiedenis van de PvdA Gewest Friesland worden er verkiezingen gehouden. De leden mogen stemmen. De kandidaten zijn: Jannewietske de Vries (gedeputeerde), Lutz Jacobi (Tweede Kamerlid) en Roel de Jong (lid van Wetterskip Fryslân). De partijtop in de staten voelde niks voor een verkiezing. Het Gewest drukte het plan door. Beide kandidaten zijn beschikbaar als statenlid mochten zij niet als winnaar uit de bus komen.

Aan de leden van de senioren van de PvdA viel de eer te beurt het eerste grote lijsttrekkersdebat te mogen organiseren. Dat debat ging vanmiddag op het provinciehuis tussen De Jong en Jacobi. Gedeputeerde Jannewietske de Vries ontbrak. Bestuurslid Harry Stinis: ‘Ik weet niet waarom.’

Lutz Jacobi was volstrekt helder over de belangrijkste taak die zij voor zich zag: het terughalen van het sociale domein. Ze hekelde de opstelling van de meerderheid van de staten, waaronder haar partijgenoten, die belangrijke spelers in het sociale domein een korting gaf op subsidie. Jacobi noemde het FSU (club voor uitkeringsgerechtigden), Zorgbelang en Túmba. Ook vond ze dat de provincie een stevige vinger in de pap moest behouden/zien te krijgen bij de wmo en het gehandicapten verv0er. ‘Wij dreigen het sociale domein te verlaten. Straks hebben we alleen nog maar wat te vinden over ruimtelijke ordening.’ Dat vond het huidige Tweede Kamerlid veel te mager. ‘ Toedeledoki. Daar gaan wij niet mee akkoord al zou ik door dit standpunt in te nemen mijn lijsttrekkerschap verliezen.’

Jacobi sprong ook in de bres voor het behoud van de bibliotheekvoorzieningen. Ze vond het onbegrijpelijk dat een rijke provincie hier 600.000 euro op bezuinigt. ‘De miljoenen spatten bij de provincie tegen de plinten op. De bibliotheek moet je bij de mensen in de buurt houden.’ Het was een duidelijk signaal naar de bestuurders in haar eigen partij.

De Jong bleef enigszins vaag over ‘de eerlijke deelname aan de maatschappij voor iedereen’, ‘kansen’ en ‘solidariteit’. Oud PvdA-statenlid Bert Versteeg vond dat hij duidelijker moest zijn. ‘Het gaat mij om de verantwoordelijkheid die u neemt. Uw verhaal is flets.’ De Jong zag het liefst innoverende werkgelegenheid in de landbouw. Niet grotere landbouw, maar betere landbouw, zo zei hij. Gevraagd naar het veengebied rond Heerenveen, onlangs als verdwijnend landschap in het nieuws, vond De Jong dat hier keuzes gemaakt moeten worden. Een deel van het veengebied kon volgens hem wel verzanden.

De Jong ziet als een van zijn taakopdrachten dat de partij weer een gezicht moet krijgen. Dat is meteen ook de moeilijkste taak, stelde hij vast. ‘Je ziet bij de verkiezingen even een opleving, maar daarna is het snel weer weg. En eerlijk gezegd heb ik er geen oplossing voor.’ Jacobi streeft naar het opvoeren van het Friese ledental. Nu 3000 en straks 10.000. Een oproep die ze twee jaar geleden in Wergea ook al deed.

Het Leeuwarder raadslid Wietse Martens bracht enkele praktische zaken rond het openbaar vervoer ter sprake. Het vervoer van en naar Warten is een ergernis (terwijl dit gemakkelijk op te lossen is), en de loop door het tunneltje onder het station van Leeuwarden krijgt straks een bijzondere hindernis. Martens: ‘Daar moet je straks met een ov-kaart door waar 10 euro op moet staan. Die wordt er aan de ene kant afgeschreven en aan de andere kant weer bijgeboekt.’ Jacobi: ‘Bizar. Het is van de pot gerukt.’ Ook het transport rond Warten zou volgens haar in de concessie met de vervoerder opnieuw bekeken moeten worden.

Aan de windmolens, de afspraken hierover, brandden de twee kandidaat-lijsttrekkers zich niet. Afspraak is afspraak, aldus de twee in koor. Lutz Jacobi vond wel dat de provincie deze problematiek geheel verkeerd heeft aangepakt. ‘Dit had je natuurlijk niet van onderop moeten regelen. Hier had je regie moeten voeren. Windmolens zijn kapitalistisch.’ Voor de conflictgebieden in de provincie had Jacobi een oplossing: ‘Daar waar ze mekaar de koppen inslaan moeten geen molens worden geplaatst. Die moet je bij de Afsluitdijk plaatsen.’