Leeuwarder Piet Bronger maakt Sri Lanka blij met honderd brillen

Piet �Olifant� Bronger uit Leeuwarden heeft onlangs op Sri Lanka ruim honderd (lees-)brillen uitgedeeld. �Ontroerend was een wat ouder vrouwtje. Ze vertelde me dat ze alweer een aantal jaren niet had kunnen lezen omdat ze geen geld had voor een leesbril. En nu ging er ineens weer een krant voor haar open�, aldus Bronger, die al jaren naar Sri Lanka afreist met koffers volgestouwd met hulpgoederen.

De brillen die hij onlangs bezorgde waren ingezameld door vrienden en brillenzaak Hans Anders uit de Bilgaard Passage. In Negombo pleegde Bronger enkele telefoontjes die als een jungletamtam werkten en binnen een uur was hij alle brillen kwijt. �Dankbaar werk… en ontroerend om met deze afdankertjes zoveel mensen blij te maken en waar ik nog heel lang mee door hoop te kunnen gaan�, zegt Bronger, die op zijn volgende reis afgedankte nog werkende mobieltjes met opladers wil meenemen. Wie hem wil steunen kan mailen naar p.bronger@chello.nl

———————————
(artikel uit stadsblad Liwwadders, februari 2004)

Piet �Olifant� Bronger

�Op Sri Lanka heb je alles of niets�

�Haal eerst je pyjama maar op, ik heb heel wat te vertellen!�, lacht Piet Bronger (59). Hij groeide op aan de Tonslagerij. �In dat volksbuurtje heb ik leren incasseren en uitdelen.� In 1971 trouwde Piet met Renske, de dochter van Henk �drie bossen vijf gulden� Norberhuis. �Dat was de chrysantenkoning van Liwwadden, die jarenlang tegenover de Hema zijn bloemen verkocht.� De kinderwens van het echtpaar werd niet vervuld en ze besloten daarom kinderen te adopteren. �Zodoende kwam ik voor het eerst in het wonderlijke Sri Lanka.� Binnenkort vertrekt de Leeuwarder voor de vijftiende keer.

Piet �Olifant� Bronger is, anders dan zijn bijnaam doet vermoeden, klein van stuk. �Maar fel als een terri�r�, lacht hij. �Als ik ergens mijn tanden inzet, laat ik nooit meer los.� Die felheid brak hem in het verleden al eens letterlijk op. �Als voorstopper van de voetbalclub Nicator speelde ik altijd eerlijk, maar wel keihard. Daardoor heb ik zeker vijf keer mijn sleutelbeen gebroken. Dat kwam steeds weer goed, totdat ik op een dag echt �knap� hoorde. Foute boel, dacht ik. En ja hoor, m�n hele schouder was aan gort.� Bronger onderging een handvol operaties. �Mijn rechterschouder werd vastgezet met van die grote schroeven. Later zijn die ijzeren pennen nog eens gebruikt voor een tentoonstelling in MCL-Zuid.� Door de ernstige blessure raakte Bronger arbeidsongeschikt. �Van beroep was ik destijds boekdrukker. Op mijn vijftiende ben ik namelijk al van school gestuurd, onterecht, maar gelukkig vond ik een baantje bij drukker Eisma op hoek van de Tuinen. En drukken vond ik prachtig. Ik herinner mij bijvoorbeeld het drukken van een boek met alle gemeentewapens van Nederland, echt een schitterende klus waar ik meer dan een jaar mee bezig ben geweest.�

Eenmaal in de WAO kon Bronger in 1981 aan de slag bij de drukkerij van de Dienst Sociale Werkplaats (DSW), toen nog aan de Edisonstraat. �Dat was wel even slikken, want daar werkte heel ander volk dan ik gewend was. Bovendien was het werk dat ze leverden niet het niveau dat ik als klassiek geschoolde drukker in de vingers had.� Omdat Bronger zeker niet op zijn mond is gevallen, nam hij zitting in de ondernemingsraad. �Ik wilde van de DSW meer een mensbedrijf maken dan het geval was. De jongens moesten zelfs vragen of ze naar de wc mochten! Absurde situaties, maar goed. Via de ondernemingsraad zat ik ineens midden tussen de ambtenaren en ook kwam ik in contact met de wethouders, zoals Bearn Bilker en Hermien de Haan. Het hart van die Bilker lag trouwens wel bij de DSW, maar die De Haan zag ons niet staan. De eerste keer stelde zij zich niet eens fatsoenlijk voor.� Later werd Bronger overgeplaatst naar de detacheringsafdeling van de DSW. �Moest ik vooral onderhandelen over lonen, wat toch een beetje Robin Hood-achtig was. Werkgevers die wel wat meer konden betalen pakte ik stevig aan, anderen matste ik een beetje.�

Rubbers van Chinezen

De detacheringsafdeling van de DSW werd na enkele fusies re�ntegratiebedrijf Reax, waar Bronger sinds eind vorig jaar nauw betrokken is bij Skrep, een project waarin dak- en thuislozen zwerfafval inzamelen. �Vooraf had ik wel zo mijn bedenkingen. Ik heb namelijk ook een tijdje in de rijwielstalling aan het Ruiterskwartier gewerkt en daar leerde ik dat junks door drugs erg onvoorspelbaar kunnen zijn. Een grapje kan zomaar verkeerd uitpakken en ik ken mijn eigen humor. De dak- en thuislozen waar ik nu mee werk zijn echter vrij rustig en allemaal erg gemotiveerd, ondanks het feit dat ze maar vijf euro per dag verdienen. Iedere dag loop ik met mijn korte pootjes wel acht kilometer door de stad en dan zie en hoor ik van alles. Zo weet ik nu dat de Chinezen in de studentenflats aan de Rengerslaan een heel gezond seksleven hebben, maar ook dat ze alle rubbers gewoon naar buiten gooien. Wat een puinzooi is het daar! Verder weet ik inmiddels dat veel mensen geen enkele moeite doen voor wisselgeld. De jongens waar ik mee werk halen bijvoorbeeld regelmatig wat vergeten euro�s uit de parkeermeters en ook de koffieautomaat van de bieb aan het Beursplein heeft vaak nog wel wat muntgeld �in kas�. Het geld ligt in Leeuwarden op straat!�

Het echtpaar Bronger heeft drie geadopteerde dochters: Sue-Linda, Shamyla en Patricia. �Op tv zie wel eens dat adoptie-ouders hun kinderen afhalen op Schiphol, maar dat wilden wij niet. Renske en ik wilden zelf zien en ervaren waar ze vandaan kwamen en dat op ons laten inwerken. Vandaar dat we bij de eerste adoptie een paar weken zijn afgereisd naar Sri Lanka, hun geboorteland.� Hoewel alle documenten in orde waren, werd dat door de autoriteiten in Sri Lanka ontkend. �Zo�n ambtenaar zei tegen mij: �wij weten van niks�. Maar mensen moeten geen dingen tegen mij zeggen die niet waar zijn. O, daar heb ik wel zo�n hekel aan. Daarom heb ik toen zelf maar even wat in de kasten van die ambtenaar omgeklauwd en ja hoor, ik vond mijn eigen map en alles kwam goed.� De adoptiekinderen groeiden op in Leeuwarden en raakten verwesterd. �Mijn vrouw en de kinderen hebben niet zoveel met Sri Lanka. In 1992 zijn we er met de hele kluit nog eens geweest, maar mijn dochters vonden het maar niks. �Dom eiland, vies eten�. Maar laatst hebben we met z�n allen nog eens naar oude video�s gekeken en toen werd het hier in huis toch wel erg stil.�

Bronger sloot Sri Lanka wel direct in het hart en is er inmiddels veertien keer geweest, meestal alleen. �Op dat eiland heb je alles, of je hebt niets. Je rijdt in een dure Mercedes of je woont op de plaatselijke vuilnisbelt. Wat mij ook steeds opvalt is dat mensen niets met elkaar te maken hebben. Naar mensen die hulp nodig hebben wordt totaal niet omgekeken. Zo heb ik een keer meegemaakt dat pal voor mijn ogen een meisje werd aangereden. Ik zag een grijze massa uit haar hoofd komen… Door het voorval was ik helemaal lamgeslagen, maar voorbijgangers haalden hun schouders op en liepen gewoon door. Het duurde zeker een half uur voordat een agent een krant over haar hoofd legde�� Toch maakte hij in Azi� ook prachtige momenten mee. �Ik ben helemaal in de ban van SC Jupiter, een voetbalclub uit Negombo. Als ik kan, dan regel wat voor die jongens. Op vijf maart ga ik weer naar ze toe en dan neem ik bijvoorbeeld 60 voetbalshirts mee, ingezameld door WWS uit Wirdum. Ook kan ik dankzij sponsoring van Peugeotdealer Haaima nieuwe ballen voor ze kopen.� Iets dat zijn leven ook veranderde was zijn ontmoeting met olifanten. �Ben ik helemaal wild van geworden! In huis heb ik al zeker 800 beeldjes van olifanten staan. Ook verzamel ik postzegels met afbeeldingen van olifanten. Op Sri Lanka geef ik mij trouwens regelmatig uit als filateliejournalist. Ik zwaai dan wat met een stel postzegelmagazines en op die manier krijg ik dan weer van alles gedaan voor mensen die tekort komen. Ach, je moet een beetje handig zijn in het leven.�