Leeuwarden, toen het nog rustig en overzichtelijk was in de stad

Leeuwarden, toen het nog rustig en overzichtelijk was in de stad. Toen het avondlijke vertier nog voornamelijk bestond uit een wandeling langs de etalages die door etaleurs (vakmensen) waren ingericht. Een paar van die etaleurs schopten het zelfs tot zelfstandig kunstenaar of reclametekenaar.

(foto: Peperstraat hoek Wirdumerdijk)

+++++++++++++++++++++++

(Stadsblad Liwwadders, 2003)

Etaleur Wim van Hall

“Het kwijl moet van de ramen druipen”

“Aan de etalage van een middenstander kun je zien of hij hart heeft voor zijn vak”, meent etaleur Wim van Hall uit Hurdegaryp. “Het is daarom jammer dat de meeste etalages in Leeuwarden bedroevend slecht zijn ingericht. Het zijn net stoffige musea waar nooit iets gebeurt. Er is geen spanning.” Van Hall etaleerde en decoreerde decennia lang winkels in heel Nederland. In de jaren zeventig en tachtig was hij onder meer verantwoordelijk voor de inrichting van het Leeuwarder filiaal van Vroom en Dreesmann. “Toen werd het winkelend publiek nog regelmatig verrast, maar helaas is V&D de laatste jaren erg eentonig en ouderwets geworden”, concludeert de inmiddels gepensioneerde etaleur.

Na zijn middelbare schoolopleiding deed Wim van Hall in 1948 een beroepentest. “Ze besloten dat ik maar iets creatiefs met mijn handen moest gaan doen”, zegt hij lachend. Kennissen van de familie Van Hall hadden een winkel in Zwolle, waar Wim mocht oefenen. Al snel bleek dat hij het etaleren in zijn vingers had. “Het is een prachtig vak waar ik mijn passie voor vormgeving helemaal kan uitleven. Het is ook een verslaving. Ik ben inmiddels tien jaar met pensioen, maar zo’n vier keer per jaar decoreer ik toch nog enkele winkels. Bijvoorbeeld stoffenzaak ZigZag in Burgum.”

Het aantal echte etalages is aan het afnemen. “Steeds meer zie je dat winkeliers de etalage vervangen door displays in de winkel. ’s Avonds gaat het rolluik toch naar beneden, zo redeneren ze”, zegt Van Hall. “Middenstanders zien decoratie ook als een vervelende kostenpost en maken zich er daarom gemakkelijk van af. Een paar ballonnen en wat vaantjes of een plastic kerstboom met een paar ballen, daar houdt het meestal mee op. Ook zie je vaak dat versiering te lang blijft staan. V&D had vroeger ook een supermarkt aan de Nieuwestad. Daar heb ik wel eens een hele piramide van blikken erwtensoep omvergetrokken. Die stonden daar al sinds de slag om Waterloo in de aanbieding en werden maar niet weggehaald. Daar ergerde ik mij enorm aan.”

Ook als Van Hall tegenwoordig V&D bezoekt, krijgt hij kromme tenen. “Mij is altijd geleerd dat het kwijl van de ramen moet druipen, de mensen moeten zich voor de etalage verdringen. Vroeger werkten wij met een ploeg van wel tien man aan de decoratie van V&D. Tegenwoordig zijn er nog maar twee mee bezig en dat is te zien. Wij maakten vroeger veel versiering zelf. Van grote platen blik vouwden we kerstbomen, we zetten de hele etalage vol met honderden dinky toy’s en hingen enorme zwarte Pieten van 3,5 meter hoog aan de gevel. Het etalage-eiland was ook zo’n fenomeen, daar werd over gesproken in de stad. Maar die tijden zijn vervlogen. Vooral de opkomst van winkelketens heeft daaraan bijgedragen”, zegt Van Hall. “Ze behangen hun winkel allemaal met dezelfde statische attributen. Mijn adviezen aan middenstanders die wel hart voor hun zaak hebben: wees creatief, hou het simpel, speel in op de actualiteit en zorg dat de aankleding spannend is.”

Enno de Graaff