Kunstenaars woest op Carex en gemeente

Met de mond is de gemeente Leeuwarden dol op culturele broedplaatsen en Carex afficheert zich het liefst als idealistische huisbaas, maar het collectief Floris Verster Ateliers (Stichting De Oude Ambachtsschool) denkt hier inmiddels anders over. De leden van het collectief werkten jaren aan een plan voor hun broedplaats, een culturele ontmoetingsplek, een wijkgebouw met theater en restaurant en vijftig woningen, maar het lijkt allemaal voor niets geweest te zijn. De twintig kunstenaars stappen per 1 juli op. Ze kunnen de mega huurverhoging die Carex heeft aangekondigd niet betalen. De sfeer is verpest. En de gemeente Leeuwarden staat aan de kant te kijken hoe het allemaal afloopt. Architect Sytsma gaf er al eerder de brui aan.

Jojo

Vier kunstenaars voeren vanmorgen het woord. Ze willen als collectief naar buiten treden. Ze hebben geen vertrouwen meer in de club die de plannen aan het voorbereiden is. Die club bestaat onder anderen uit Roel Sluiter, burgemeester van Harlingen, en Douwe Beimin, de gemeentelijke klusjesman. ‘De rol van Douwe Beimin? Daar heb ik geen goed woord voor over. Die neemt een merkwaardige positie in.’ De jojo-geschiedenis met kunstenaars lijkt zich te herhalen.

Snot voor ogen

Al ruim drie jaar worstelt het collectief met de plannen voor het gebouw, de voormalige Christelijke Technische School. Een schoolgebouw dat bestaat uit een frontgebouw aan de Cornelis Trooststraat en werkplaatsen aan de Floris Versterstraat. ‘Een van de trekkers is kunstenaar Hennie Broers, die heeft zich het snot voor de ogen gewerkt.’ Donderdag viel de genadeklap. ‘Ik zit in een overleg en daar beschouwt men mij als een soort trechter voor alle toestanden. Daar kap ik mee. Carex – ooit begonnen als anti-kraakwacht – afficheert zich als een idealistische verhuurder. Niks is minder waar. Het zijn afknijpers. Ze zouden garant staan voor een temperatuur van 14 graden maar komen niet verder dan 8 graden. Doodleuk vertellen ze je dat je dan maar een dikkere trui aan moet trekken.’ Het typeert de sfeer tussen verhuurder (in opdracht van de gemeente Leeuwarden) en de gebruiker. Een van de gebruikers is het werkbedrijf Talent, onderdeel van de afdeling sociale zaken van de gemeente Leeuwarden. Directeur Maarten de Koning heeft behoorlijk wat stampij moeten maken om de temperatuur voor zijn medewerkers omhoog te krijgen. Het frontgebouw is nu redelijk verwarmd.

Bom

Donderdag voor Pasen barstte de bom toen duidelijk werd dat de huren van de gebruikers fors zullen stijgen. ‘Of we het maar geheim wilden houden,’ brieste Beimin. De huur wordt gebracht op 48 euro per vierkante meter per jaar. Voor veel gebruikers betekent dit een vervier- of vervijfvoudiging van de huur. ‘Ik betaal nu 200 euro voor een werkruimte en die stijgt straks naar 900 euro per maand.’ Van de twintig kunstenaars (en andere gebruikers) zijn er maar twee die van hun werk kunnen leven. We hebben altijd gezocht naar een goede mix van gebruikers, dan let je meer op andere zaken dan de markt. Zo hoort een broedplaats er uit te zien. Irma Kamp en Gea Koevoets werken keihard met cursisten. Het zou betekenen dat ze nog harder zouden moeten werken. Dat gaat gewoon niet.’

Mooi weer

Het collectief is verontwaardigd en boos dat de gemeente Leeuwarden zich zo afzijdig houdt en iedere keer mooi weer speelt met de broedplaatsen en het hoge culturele gehalte binnen de gemeente. ‘Al tientallen jaren worden we van gebouw naar gebouw geschopt. Jaap Ket heeft in de Westerkerk ook te maken met een forse huurverhoging. Ook de huurders van de Blokhuispoort zijn kwaad omdat hun broedplaats onder druk staat door verhoogde huren. De LTS aan de Nijlânsdijk is binnenkort ook niet meer beschikbaar.’ Allen kijken ze naar Carex – betrokken bij genoemde panden – die onlangs in de media ventileerde dat ze het allemaal keurig voor elkaar hebben. ‘Ik voel me een cultureel dakloze vluchteling.’

Aanklacht

Op de Facebookpagina van Petra Paradepaadje verscheen donderdag een felle aanklacht over de gang van zaken in de oude technische school. Een brief aan wethouder Isabelle Diks, wethouder vastgoed, is naar haar onderweg. In de brief zegt het collectief ‘volledig verrast’ te zijn door de omvang van de reorganisatie ‘zoals die nu door de prijsstijging wordt gedicteerd, en de termijn waar binnen en de condities waaronder het afgedwongen wordt’. Ook wordt verbaasd gereageerd over onduidelijkheid rond randvoorwaarden. De groep stelt dat ondertekenen onverantwoorde risico’s met zich meebrengen. De groep heeft weinig waardering voor de gemeente, al jaren nauw betrokken bij de plannen voor de school, die dit laat gebeuren. De kunstenaars zien zelfs een zeker dedain in hun richting. ‘Als een marktconforme atelierprijs niet opgebracht kan worden, dan heeft de kunstenaar klaarblijkelijk gefaald in cultureel ondernemerschap en lijkt de toegevoegde waarde verwaarloosbaar.’

2018

‘Het is niet voor het eerst dat kunstenaars moeten wijken als van tijdelijke gebruikerscontracten overgegaan wordt naar een meer permanente situatie door verhuur of verkoop. We waren echter dit keer met het oog op 2018 optimistisch gestemd.’

Johan de Jong van Carex was (nog) niet te bereiken

Douwe Beimin verwijst naar zijn bestuur ‘en dat staat helemaal achter de plannen’.

jojo woest