John Stoelinga: Instellingen en ambtenaren maken gebruik van onze politieke machteloosheid

(Ook deze herfst enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief; uit Stadsblad Liwwadders 2003)

John Stoelinga van de Nieuwe Leeuwarder Partij

‘Ik ben niet verbaasd wanneer mensen in De Terp eindigen’

‘De PvdA is wel aardig bezig, maar de raad is veel te volgzaam’, aldus John Stoelinga lijsttrekker van de Nieuwe Leeuwarder Partij. Hij zou de Leeuwarder politiek graag lekker op de kop zetten, met als doel meer keuze voor de burgers. ‘Ik had meer initiatief vanuit de raad verwacht. Zelf stevig sturen en duidelijk richting geven aan plannen. We laten te veel over aan onze ambtenaren.’

‘Een voorbeeld? Neem de parkeergarage aan de Tesselschadestraat – die nu overigens op een zijspoor is gezet. Er ligt een ontwikkelingsvisie voor dat gebied. De Vosseparkwijk wordt bewoond door een bijzonder betrokken club mensen. Ik ben met ze door hun wijk gelopen en dan luister je naar wat ze willen. Dat is een club met visie en daar kwam die parkeergarage niet in voor. Hoe kun je dan met zo’n plan aankomen, dat zijn van die dingen die ik niet begrijp.’ In de stationsrestauratie van het Leeuwarder station is enige opwinding zichtbaar. Als het moet, heeft Stoelinga nog wel enkele aansprekende voorbeelden paraat. ‘Er wordt wel geluisterd naar de bevolking maar daarna lijken ambtenaren en uitvoerders hun eigen weg te gaan. En sommigen zijn veel te eigengereid, die kijken hoever ze kunnen gaan met hun eigen ideeën. We hebben dat plan met de Vosseparkwijk uitentreuren behandeld. Er zou geparkeerd worden in een groenstrook tussen de gebouwen. Daar heeft stedenbouwkunige Nic Verdonk een plan voor gemaakt. Die maakt zijn plannen dus voor spek en bonen.’

‘Een goed voorbeeld hebben we ook. Voormalig wethouder Yvonne Bleize (PAL/GroenLinks) en lijstduwer van die partij, riep alle betrokkenen in een vroegtijdig stadium bij elkaar toen ze wat met de Oldehove wilde doen. Dat deed ze fantastisch. Ze had iets van: daar leeft iets en ik zet alle partijen om tafel om eens te kijken welke kant het op moet.’ Zelf stootte Stoelinga zijn neus bij de problematiek rond huisvesting van omroep Mercurius in combinatie met een goede locatie voor poppodium Romein in de Bagijnestraat. Met lede ogen ziet hij toe hoe er na jaren van overleg er nog steeds geen optimaal poppodium in Leeuwarden functioneert en dat buurman Mercurius een marginaal bestaan lijdt. ‘Ach, dat had zo mooi kunnen zijn’, blikt Stoelinga terug. ‘Parnas, Romein en Mercurius, daar had je een prachtig complex voor kunnen maken in de Bagijnestraat. Het Patershuis, nu ingeklemd tussen Mercurius en Romein, had je hier natuurlijk bij moeten betrekken.’ Het plan-Stoelinga sneefde volgens hem omdat instellingen niet over hun schutting durven te kijken en ook omdat de NLP niets gegund wordt. ‘Er is veel strijd tussen de organisaties. Het kan allemaal veel efficiënter. En het kiezen voor het eigenbelang kost de gemeenschap veel geld.’ Na de opening van poppodium Romein bleek dat de gemeente stilletjes dure appartementen had gekocht in het Patershuis omdat Romein te veel geluid produceerde. De wereld op zijn kop.

Stoelinga: ‘Zo’n plan heb ik besproken met marktpartijen en met de organisaties. Zelfs de basisschool Oldenije had ik hierbij betrokken. Ik wist dat ze moesten uitbreiden. Aannemer Lont wilde wel meewerken aan het plan, maar ik kreeg het niet verder. Wethouder Sluiter heb ik geïnformeerd, maar het is net als met die parkeergarage aan de Tesselschadestraat, men luistert beleefd en gaat vervolgens zijn eigen gang. De wil ontbreekt om het op een efficiënte en logische wijze aan te pakken.’ Stoelinga vermoedt dat er willekeurig gebruik gemaakt wordt van verborgen agenda’s, waarbij het belang van de gemeenschap lang niet altijd voorop staat. ‘Ik zal de laatste zijn die zegt: we hebben slechte organisaties en instellingen, maar het vermogen ontbreekt om een goede schakeling te maken.’ Die zou toch vooral moeten komen van een wethouder die lef en leiderschap combineert. ‘De instellingen maken gebruik van onze politieke machteloosheid.’

Stoelinga maakt zich zorgen over de oprukkende digitalisering van de overheid en de daarmee gepaard gaande liberalisering. ‘Ouderen verkommeren in het systeem. Ze weten niet meer waar ze terecht moeten. Zeventig- en tachtigjarigen wordt doodleuk verteld dat wanneer ze meer informatie wensen ze naar de website fbto.nl moeten surfen. Die ouderen worden zo volledig afhankelijk gemaakt van hun kinderen en hulpverleners. Ik maak het mee, en zie de papieren voorbij komen, dat mensen met een goede opleiding hier niet meer uitkomen. Een callcenter dat geen antwoord kan geven op je vraag, ook zoiets. Iedereen lacht altijd als je vraagt of het goed gaat, maar achter die façade zie je de zorgen. ‘Als de theorie maar klopt’, hoor je de bedenkers van al die systemen zeggen. Ik ervaar het aan den lijve hoe het werkt en ben in het geheel niet verbaasd dat mensen eindigen bij De Terp. Je wordt gemangeld.’

Als de persoonlijke geschiedenis van John Stoelinga met ‘het systeem’ ter sprak komt, blijkt Kafka een doktersroman. ‘Op het moment dat de Arbo-arts met zijn rapport kwam, werd bij mij alles weggeslagen. Zeker toen die rapportage zich binnen enkele momenten bleek te kunnen wijzigen. Niet in mijn voordeel overigens. Daarna volgde een complexiteit van regelingen en instellingen die nauwelijks is te overzien. Eindconclusie: het systeem is oppermachtig. Je kunt rustig stellen dat je eigenlijk nog geluk hebt dát je in het systeem zit, anders rest De Terp. Ik loop op eieren.’

Met zijn ervaring en zijn politieke kennis hoopt Stoelinga een bijdrage te kunnen leveren aan verandering. ‘Er zit structureel iets fout in ons systeem en dat moet anders. Ik zou wensen dat de partijpolitiek meer op de achtergrond raakt en dat we met elkaar werken aan fundamentele oplossingen. De raad moet meer als een managementteam opereren: wij bedenken hoe de auto eruit komt te zien en het college mag vervolgens achter het stuur zitten.’

Andries Veldman