Liwwadders
  • Cultuur
  • Politiek
  • Economie
  • Ondernemen
  • Doneer!
  • Abonneren

Jaap Stalenburg: Het echte examen voor PRO wordt afgenomen in Heerenveen

14 juni 2026 Actueel
← Terug naar archief

(tekst: ingezonden)

Het echte examen voor PRO wordt afgenomen in Heerenveen

Afgelopen weekend zat ik tijdens het congres van PRO naast Dirk Visser. In Fryslân kennen we hem als de Rode Reus van Leeuwarden. Raadslid in Leeuwarden, sociaaldemocraat in hart en nieren en iemand die meestal eerder aanvoelt wat er leeft dan menig politiek strateeg in Den Haag.

Dirk was nooit enthousiast over de fusie van PvdA en GroenLinks. Niet omdat hij tegen samenwerking was, maar omdat hij in de wijken van Leeuwarden zag hoe groot de afstand was geworden tussen progressieve politiek en een deel van de mensen die vroeger vanzelfsprekend links stemden. Te vaak hoorde hij dat links vooral bezig was met de zorgen van hoogopgeleide stedelingen, terwijl mensen in buurten, dorpen en regio’s zich steeds minder herkenden in het verhaal.

Juist daarom viel het mij op hoe geraakt hij was door de speeches van Hans Spekman en Jesse Klaver. Spekman bracht iets terug van de warmte en strijdlust die jarenlang het hart van de sociaaldemocratie vormden. Klaver schetste een beweging die opnieuw wil bouwen aan bestaanszekerheid, solidariteit en gemeenschapszin. Voor het eerst kreeg ik het gevoel dat Dirk dacht: misschien kan dit toch werken.

Maar terwijl binnen de Brabanthallen het optimisme overheerste, ging ons gesprek uiteindelijk niet over de fusie. Het ging over wat er buiten de congreszaal gebeurt. Over Fryslân. Over jongeren. Over de vraag waarom zoveel jonge mensen buiten de grote steden zich steeds minder aangesproken voelen door progressieve politiek.

Dat is volgens mij de discussie die PRO de komende jaren zal moeten voeren.

Want uiteindelijk gaat het niet om zetels alleen. Natuurlijk wil iedere politieke partij verkiezingen winnen. Maar de vraag die onder de oppervlakte speelt, is veel fundamenteler. Wat gebeurt er als een groeiende groep Nederlanders het vertrouwen verliest dat politiek nog iets voor hen kan betekenen?

In gesprekken die ik voer in Fryslân hoor ik steeds vaker dezelfde ondertoon. Jongeren die geen betaalbare woning kunnen vinden. Mensen die voorzieningen zien verdwijnen. Dorpen die het gevoel hebben dat belangrijke besluiten steeds verder weg worden genomen. Niet omdat zij per se slechter af zijn dan anderen, maar omdat zij zich steeds minder gezien voelen.

Tegelijkertijd speelt een groot deel van het publieke debat zich allang niet meer af in kranten, op televisie of in de politiek. Jongeren brengen uren per dag door op TikTok, Instagram en YouTube. Daar komen zij in aanraking met influencers die een wereldbeeld aanbieden waarin wantrouwen aantrekkelijker is dan vertrouwen, waarin boosheid meer aandacht krijgt dan nuance en waarin de sterke man vaker een held is dan de samenleving als geheel. Politieke partijen lijken zich nog onvoldoende te realiseren dat zij iedere dag concurreren met die werkelijkheid.

De invloed daarvan wordt vaak onderschat. Waar eerdere generaties hun politieke beeld vormden via kranten, televisie, school of maatschappelijke organisaties, groeit een deel van de huidige generatie op in een digitale omgeving waarin algoritmes bepalen welke boodschappen zij te zien krijgen. Jongeren in Fryslân kijken naar dezelfde filmpjes als jongeren in Londen, Berlijn of Texas. Dat verklaart mede waarom discussies over mannelijkheid, identiteit, migratie en wantrouwen richting de overheid tegenwoordig net zo goed in Heerenveen spelen als in Amsterdam.

Dat is geen probleem van Amsterdam of Den Haag. Dat is net zo goed een probleem van Heerenveen, Drachten, Emmen en Oude Pekela. Misschien is het zelfs een van de belangrijkste democratische vraagstukken van deze tijd.

Want wanneer mensen het gevoel krijgen dat zij niet meer worden gehoord, verdwijnt uiteindelijk niet alleen het vertrouwen in politieke partijen. Dan verdwijnt langzaam ook het vertrouwen dat de democratie hun belangen nog kan vertegenwoordigen. Amerikanen spreken in dat verband over fly-over country: gebieden waar economische, politieke en culturele ontwikkelingen plaatsvinden, maar waar bestuurders, opiniemakers en beleidsmakers steeds minder oog voor lijken te hebben.

Die ontwikkeling voltrekt zich ook in Nederland. Misschien minder scherp dan in de Verenigde Staten, maar wel herkenbaar. Het risico is een land dat steeds verder uiteen groeit: een succesvolle, progressieve Randstad aan de ene kant en regio’s aan de andere kant waar gevoelens van vervreemding en wantrouwen steeds sterker worden. Dat is precies de voedingsbodem waarop populisme groeit.

Daarom zal het succes van PRO uiteindelijk niet worden bepaald door een congres in Den Bosch of door goede peilingen in Amsterdam en Utrecht. De doorslaggevende vraag is of de partij erin slaagt opnieuw verbinding te maken met jongeren en gemeenschappen buiten de grote steden, in regio’s waar het vertrouwen in politiek en democratie onder druk staat. Want wanneer een groeiende groep Nederlanders zich niet meer vertegenwoordigd voelt, ontstaat er meer dan alleen electorale onvrede. Dan komt het vertrouwen onder druk te staan waarop onze democratie is gebouwd. Juist daarom is de vraag hoe Nederland de kloof tussen Randstad en regio overbrugt misschien wel belangrijker dan de vraag welke partij de volgende verkiezingen wint.

Jaap Stalenburg is Statenlid voor de PvdA Fryslân.

Lunchroom ter overname
 
Doe mee en doneer knop
Vorige bericht

Overzichtstentoonstelling Henk Mual (1932-2015) in Museum Arnhem

Volgende bericht

Meer dan twee derde van mkb’ers kampt met onbetaalde facturen

 

Meer berichten

  • De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
  • Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
  • Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
  • Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
  • Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
  • Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
  • Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
  • Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
  • Restauratie Oldehove duurt langer 
  • Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
  • Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
  • Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
  • Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
  • Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
  • Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
  • Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
  • Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
  • NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
  • Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
  • KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
  • FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
  • Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
  • ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
  • Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
  • De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
  • Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
  • Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
  • Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
  • Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
  • Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
  • Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
  • Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
  • In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
  • Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
  • Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
  • Kinderen hebben vaker een kansrijke start
  • Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
  • Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
  • Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
  • Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo
Problemen met verhuurder? Woningtoewijzing? Uitkering? Aanvraag minimaregelingen? Bel snel PEL! 058-2671636 op werkdagen van 14.00-17.30 uur. B.g.g. mail verpel@online.nl
Bennerpark

De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper...

19 november 2026

Aandacht voor ervaringsdeskundigen in...

19 november 2026

Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer...

19 november 2026
Europaplein

Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen...

19 november 2026

Stadsblad Liwwadders

Veel Leeuwarders ontvangen elke morgen rond koffietijd onze nieuwsbrief. Die wilt u toch ook niet missen? Het laatste nieuws uit Leeuwarden e.o. elke morgen rond elf uur in uw mailbox.

Lunch mee!

Stadsblad Liwwadders

JA, IK WIL een abonnement op het Stadsblad Liwwadders en ontvang de krant graag een jaar lang in de bus.

Meer informatie

Koken met Klaas

Klaas kasma

Archief

  • Liwwadders TV
  • Webarchief
  • Stadsblad

Liwwadders.nl

  • Colofon
  • Contact
  • Privacystatement
  • Disclaimer

Sociale Media

TwitterFacebookYouTube
Copyright 2026 | Liwwadders.nl | Alle rechten voorbehouden
Uw gegevens op Liwwadders
Liwwadders plaatst functionele en analytische cookies.
Door op 'Akkoord' te klikken geeft u daarvoor toestemming. Lees ook onze Privacystatement. Akkoord
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Altijd ingeschakeld
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
OPSLAAN & ACCEPTEREN