In Memoriam: de sociaaldemocratie
(tekst: Kerst Huisman op Facebook)
Hoewel ik maar korte tijd lid ben geweest van de PvdA – ik was jarenlang lid van de kleine zuster PSP – zit ik toch vaak te denken aan de teloorgang van deze partij. Dat stemt mij niet vrolijk, omdat hiermee tegelijkertijd de sociaal-democratie naar de sodemieter lijkt te gaan. Dat is niet ongevaarlijk. Ik deel deze treffende analyse kort geleden van de hand van FB-vriend Ewald Engelen, omdat hij mijn zorg over de dreigende ondergang van de sociaal-democratie verwoordt. Juist… bij ons hier in Friesland-Fryslân, ooit de vele jaren dragende bakermat van de Nederlandse sociaal-democratie, lijkt me dat passend.
Ik zou alle FB-vrienden met bindingen met/in de PvdA in Fryslân willen oproepen, (met mij) in discussie te gaan over een nieuwe weg, die ingeslagen zou kunnen worden. Ik heb al eens daartoe voorgesteld: laat de Friese PvdA terugkeren tot de oude Friesche Volkspartij en die als uitgangspunt nemen voor een opnieuw in de Friese regio gewortelde sociaal-democratie. Die kan natuurlijk best wel samenwerken met sociaal-democraten elders, maar zou nadrukkelijk zijn eigen politieke weg uit moeten stippelen, vooral weg van het neoliberalisme van Kok, Bos en Dijsselbloem.
Uiteraard herinner ik me, dat FB-vriend Evert de Jong dat idee, zonder er ook verder maar een gedachte aan te wijden, ietwat raillerend heeft weggezet als een terugkeer naar de strijd tegen de drank. Hij verzuimde toen te vermelden, dat je tegenwoordig andere verslavingen hebt, waartegen een nieuw idealisme best strijd zou kunnen voeren. Zo zou een vernieuwde Friese sociaal-democratie opnieuw de strijd tegen de vijf K´s van Domela Nieuwenhuis (Kapitaal, Koning, Kazerne, Kroeg en Kerk) in zijn vaandel kunnen opnemen, maar nu als de strijd tegen de vijf M´s: Monetarisme (spreekt voor zich), Monarchie (spreekt eigenlijk ook voor zich), Militarisme (dus verzet tegen elk door de NAVO aangestookt dubieus militair avontuur in verre werelden), Marihuana (niet tegen de marihuana als geneesmiddel, maar als symbool voor allerlei dom makende roesmiddelen) en de Moskee (niet tegen individuele moslims, maar tegen hun geïnstitutionaliseerd geloof, en vooral ook voorstaan dat de vrijheid van godsdienst ook noodzakelijkerwijs moet inhouden: de vrijheid om de godsdienst te verlaten. En juist dat mankeert er bij de islam in hoge mate aan).
Ik weet wel dat het niet eenvoudig is. Sommige PvdA-vrienden zullen wel wat moeten wegslikken, maar ik denk dat hierin wel eens de redding van de sociaal-democratie zou kunnen schuilen. En niet in, zoals Ewald Engelen zegt: de trui van Spekman, of de zoveelste bekering van Lodewijk Asscher. En, zo voeg ik eraan toe, ook niet in de volkse taal van Lutz Jacobi. Henk Deinum, Jannewietske de Vries, Hein de Haan, Ria Glas, Jelma Knol, Henk Feitsma, Houkje Rijpstra, Wiebe Lageveen. En wie verder maar mee wil doen: Maaike Overeem, Ate de Jong, Andries Veldman, Jan van der Baan, en anderen. Want het gaat echt wel over een boven partijverschillen staande toekomst van ons allen.
- 25 oktober 09:00 –
6 MIN.
In Memoriam: de Sociaaldemocratie
Afgelopen maart werd pijnlijk duidelijk wat vier jaar rechts beleid de PvdA had gebracht: de partij werd met de grond gelijk gemaakt. Ze is niet alleen: in heel Europa is de sociaaldemocratie op sterven na dood. Waar ging het mis? Ewald Engelen schreef een necrologie.
Hoe rooskleurig zag de toekomst er midden jaren negentig voor de sociaaldemocraten uit.
Onder leiding van charismatische aanvoerders als Tony Blair, Wim Kok en Gerhard Schröder onderging de beweging een ware moderniseringsgolf. ‘Neoliberalisme met een menselijk gelaat’, zo heette het project. Voor even leek het een (electoraal) niet te kloppen combinatie.
Meer berichten
- Rapport: Rendement hoger onderwijs in Nederland onder de maat
- Het mysterie van de verspeelde onderwijsmiljarden
- Samenwerking bewoners-gemeenten: Wat is dit voor democratie?
- ‘Wetgever moet boetestelsel herzien voordat rechtspraak overbelast raakt’
- Explosieve groei datacenters in Nederland zet stroom, CO₂ en water onder druk
- Opnieuw investeren minder bedrijven in verduurzaming
- Een politieagent die ziet hoe tegen een politieauto wordt geschopt, hoeft niet eerst een sociologische analyse te maken
- Helft Nederlanders verlangt naar eenvoud op vakantie: luxe minder belangrijk
- Weer minder nieuwbouwwoningen verkocht
- Drie decennia eilandleven Schiermonnikoog door Dick Kool
- Volksvertegenwoordigers leggen verantwoording af en mogen stevig worden bevraagd. Maar ergens zijn we de grens gaan overschrijden
- Ik zie het al voor me, iemand die een moestuin om zeep helpt met Round-up
- George Pars Graanhandel Hofleverancier
- Op naar wonen zonder winstoogmerk – SP-wet aangenomen
- Na het vonnis over het Fotomuseum begint de echte bestuursvraag
- Goed nieuws: we zijn Europees kampioen zitten!
- Bijna 22 miljoen zomervakanties in 2025, Frankrijk populairste bestemming
- ‘Consumenten moeten risico’s van goedkope buitenlandse aankopen kennen’
- Online supermarkt Crisp neemt bedrijfslunch-aanbieder De Buurtboer over
- En wat helemaal geweldig zou zijn dat ook de (school)jeugd van pakweg 10 tot 18 jaar van zich doet spreken (Wij zoeken dichters)
- Onderzoek Humanitas: Kwart Nederlanders ontdekt eenzaamheid vaak pas als het te laat is
- Onderzoek: Mannen geven vaker toe om discussies te voorkomen
- Economisch beeld minder negatief in juni – Meer export en consumptie huishoudens, minder investeringen
- Nije skriuwersbeurs foar talintfolle Fryske skriuwers
- Gemeente kiest voor de platte kabel van Flatpower. Waarom?
- Ongekende aanval op de onafhankelijke journalistiek van De Orkaan
- Klein coronanieuws en andere zaken – Raad borrelt bij Jonker Sikke – Liander zet bedrijven Ruiterskwarier van het stroom – Gluren bij de Buren valt bij The Saint in het water – Besluit over ROL had niet genomen mogen worden – Plantenwand legt het loodje – Rapen gaar nu Fries op site dreigt te verdwijnen
- Foort van Oosten gaat genieten en hard zijn best doen na krijgen van groot cadeau
- Proef met afhaalpunten voor kranten op eilanden gestart
- Docent Griekse en Latijnse taal Ninah Tiemersma Alumnus van het Jaar 2026
- Zorgverzekeraars willen dat de opslag op de premie verdwijnt voor mensen die langdurig hun premie niet kunnen betalen
- Gerben Dijkstra lijsttrekker Volt voor grensoverstijgende oplossingen
- Goedkoop trouwen? Dan naar Harlingen
- Inwoners gemeente Leeuwarden positief over Wmo-ondersteuning
- Open brief Landbouwnatuur over stikstof
- Gemeente Leeuwarden staat stoepladen toe onder voorwaarden
- Oppervlakte aardappelen gedaald naar laagste niveau sinds 2012
- Hein Jaap Hilarides en de Biltske Wassenaars
- Verkeerspsycholoog: Wie denkt dat hij kan appen en rijden overschat zijn brein
- Eva Pennings nieuwe kinderburgemeester – Dalène Ndikumana loco-kinderburgemeester




