Horizonnen – kunst in een veranderend Friesland

(tekst: Fries Museum)

leeuwarden, 1 april 2015

horizonnen

kunst in een veranderend Friesland

Het Fries Museum presenteert vanaf 11 april 2015 de tentoonstelling Horizonnen. De horizon, het in Friesland altijd aanwezige onderwerp van de tentoonstelling, wordt door kunstenaars als Gerrit Benner, Robert Zandvliet en Tacita Dean letterlijk verbeeld. Het werk van bijvoorbeeld Gerhard Richter laat een figuurlijke horizon zien, een blik op de samenleving en de toekomst. Horizonnen maakte in 2014 tijdelijk plaats voor de gametentoonstelling New Horizons, die een nieuw licht wierp op het thema. Nu komt Horizonnen weer terug en is te zien tot begin 2016.

De horizon staat in de tentoonstelling centraal. Bijna nergens zo alomtegenwoordig als in Friesland. In de tentoonstelling verbeeldt de kunst echter niet alleen het fysieke maar ook het mentale landschap. Veel van de getoonde werken hebben een directe relatie met Friesland, door de herkomst van de kunstenaar of het onderwerp van het werk. Schilders als Gerrit Benner en Robert Zandvliet laten bezoekers op een andere manier naar hun omgeving kijken. De fotograaf Ger Dekkers laat de toeschouwer in negen foto’s meewandelen terwijl hij  steeds verder een pier oploopt. Horizonnen toont ook portretten van Friezen. Van een zelfportret van Jan Mankes  tot een cartoon van Wiebe Wieling door Siegfried Woldhek. Een installatie midden in de grote zaal brengt een van deze Friezen wel heel dichtbij. De bezoeker werpt een blik in het huis van de jonge kunstenaar Wynolt Visser. Zijn werk lijkt vanuit eenzelfde noodzaak gemaakt te zijn als dat van de in Friesland zo gekoesterde autodidacten, maar Visser staat midden in de (kunst)wereld.
internationaal

Een deel van de kunst in Horizonnen kijkt voorbij de provinciegrenzen. Hoe verschuift onze relatie tot de rest van de wereld? Kunstenaars die nog nooit van Friesland gehoord hebben, tonen werk dat een directe verbinding lijkt te hebben met de Friese kunst. Net als Willem van Althuis is de internationale grootheid Tacita Dean op zoek naar de magische diepte van het licht, alleen zoekt Dean dit niet in Friesland maar op Madagaskar. Een foto met koeien van de Amsterdamse fotograaf Ad van Denderen roept twijfel op: zijn dit Friese koeien op Ameland? Het blijken koeien in Libanon in door Hezbollah in beslag genomen gebied. Van Gerhard Richter zijn twee werken te zien, en de Friese kunstenaar Elma Alkema maakt hem bovendien tot onderwerp van een eigen tekening.

spectaculair

Gastcurator Kie Ellens schetst met Horizonnen een nieuw  zelfportret van de museumcollectie. Hij selecteerde werken niet alleen op hun kunsthistorische kwaliteiten maar ook op wat ze zeggen over onze maatschappij. Dit past bij de nieuwe rol van het museum, zoals weerspiegeld in de nieuwe positie van het gebouw middenin de stad. Vormgever Roosje Klap vertaalde de mindmap van Ellens in een spectaculaire grafische laag. Enorme lijnen over verschillende muren heen leggen associatieve verbanden tussen werken bloot. De tentoonstelling concentreert zich in een grote middenzaal, omringd door een vijftal kleinere ruimtes. De tachtig tekeningen, schilderijen, videowerken, foto’s en installaties komen in het daglicht op de bovenste verdieping van het museum optimaal tot hun recht.