Fryske Akademy koerst af op tekort van 350.000 euro in 2018

Foto: Michel Montsma

UPDATE Volgens de onderzoekers van het geheime Gateway Review (onderzoeksteam van het ministerie) koerst de Fryske Akademy af op een tekort van 350.000 euro over 2018. Het Reviewteam heeft in januari dit jaar vier aanbevelingen gedaan die in de richting gaan van een verwatering van de zelfstandige activiteiten en positie van de Fryske Akademy. De bevindingen van het Reviewteam zijn nog niet gedeeld met de leden van Provinciale Staten.

=====================

Het geluk is ver te zoeken bij de Fryske Akademy – Job Cohen heeft geen trek in de taskforce

Alle Friezen moeten gelukkiger worden dan ze nu al zijn. Geluk op één, dat is het motto waarmee het nieuwe college van Gedeputeerde Staten deze week uiteenzet. Er is een categorie Friezen die zich afvraagt of dit beleidsvoornemen ook voor hen geldt: de medewerkers van de Fryske Akademy.

De medewerkers van de Fryske Akademy in Leeuwarden zijn nogal geschrokken toen zij constateerden dat hun wetenschappelijk instituut in het geheel niet genoemd wordt bij de inhoudelijke plannen die het college van Gedeputeerde Staten voor de toekomst van belang vindt. Horen zij soms niet meer bij de doelgroep die gelukkiger moet worden?

De onrust bij het eerbiedwaardige instituut aan de Doelestraat wordt nog eens vergroot door de aanstelling door gedeputeerde Sietske Poepjes (CDA) van een ’taskforce’ die nog voor de zomer rapport uit moet brengen over wat er met de academie moet gebeuren, waarna in de herfst de statenleden zich hierover mogen uitspreken.

Medewerkers van de Fryske Akademy zijn, gezien de ‘sterkte’ van de taskforce en de gevolgde route, weinig opgetogen over het instellen van de commissie en zien de leden ervan vooral als sluipmoordenaars met een ingefluisterd doel: liquidatie van de Fryske Akademy. Met het instellen van de taskforce geeft de gedeputeerde aan interim-directeur Willem Smink, die met een ‘stevige takomstfyzje’ moest komen nadat directeur Hanno Brand de laan was uitgestuurd, een brevet van onvermogen.

Ook de uitlatingen van gedeputeerde Poepjes, tot en met deze week verantwoordelijk voor dit dossier, boezemen weinig vertrouwen in als het gaat om het behoud van het wetenschappelijk instituut. Poepjes mag dan zaterdag in het Friesch Dagblad spreken van ‘in robûst, wittenskiplik heechsteande en selsstannige Fryske Akademy’ die ze ‘oereinhâlde wol’, maar het financiële debacle van de afgelopen jaren, in de periode met directeur Hanno Brand aan het roer, speelt in haar verhaal een prominentere rol. Wat als verzachtende teksten zouden moeten gelden sterken de medewerkers van de Fryske Akademy juist in hun opvatting dat hun vakkundig instituut de nek om wordt gedraaid.

Het lijkt erop dat Poepjes vindt dat het tijd geworden is om door te pakken nu interim-directeur Willem Smink er niet in slaagt om met een overtuigend en sluitend beleidsplan te komen. Daarnaast vindt de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen al jaren de tweehoofdige leiding (provincie en KNAW) ongemakkelijk. De financiële puinhoop die het duo Hanno Brand (oud-directeur) en Jacob Fokkema (voorzitter van de Ried fan Tafersjoch/Raad van Toezicht) hebben achtergelaten ligt de gedeputeerde zwaar op de maag. Maar haar handen branden aan een zelfstandige beslissing in dit dossier door het mes van de guillotine te laten vallen is haar ook weer een brug te ver. Daarvoor is nu de taskforce opgetuigd.

Wie er precies in de taskforce zitten is, ook na vragen van de redactie van Liwwadders, niet geheel duidelijk. Twee van de vier namen zijn: Gerben Gerbrandy (Eerste Kamerlid voor de OSF en oud-burgemeester van Achtkarspelen) en Siard Smit (directeur van Oeral). De andere twee zijn een vrouw en de enige echte wetenschapper. De taskforce wordt door ingewijden allerminst gezien als een zwaarwichtig comité van statuur en standing; een comité dat onafhankelijk, eigenstandig en boven de partijen bevindingen toetst aan het belang van een dergelijk instituut in verhouding tot andere gelijksoortige partijen en wetenschappelijke instituten in ons land.

Andere provincies zijn stikjaloers zijn de Fryske Akademy en kijken nu met verbazing hoe Friesland dit bijzondere instituut zich door de vingers laat glijden. Het valt niet uit te sluiten dat de kwaliteit van de taskforce en het mogelijk vooropgezette plan van liquidatie van de Fryske Akademy een bepalende rol hebben gespeeld bij de weigering van PvdA-prominent Job Cohen om voorzitter te worden van de club. Cohen, voormalig rector magnificus van de Universiteit Maastricht, burgemeester van Amsterdam en staatssecretaris van justitie, heeft een naam hoog te houden. Een prominent van dergelijke kwaliteit stapt alleen binnen wanneer er sprake is van een oplosbaar probleem.

De stilte vanuit provinciale staten, de controleurs van het college van gedeputeerde staten, wordt door diverse bronnen als opmerkelijk ervaren en als een veeg teken gezien. Critici die de gang van zaken met meer dan gewone belangstelling volgen zien in de stilte de concurrentie van de nieuwe lovebaby van de provincie Friesland, namelijk Campus Fryslân. Ook de komst van het Fries Sociaal Planbureau als nieuwe huurder in de gebouwen van de Fryske Akademy doemt op. In dit doemscenario zouden enkele universitaire hoofddocenten van de Fryske Akademy kunnen worden ondergebracht bij Campus Fryslân en enkele onderzoeksmedewerkers bij het Planbureau. Klaar is Kees, weg instituut.

Andries Veldman

===============================================

‘Nee meneer, ik praat niet met u’

Voor dit verhaal is met diverse personen gesproken. Ook hadden we graag een reactie gehad van professor Jacob Fokkema, voorzitter van de Raad van Toezicht. Fokkema weigerde met Liwwadders.nl te spreken. ‘Nee meneer, ik praat niet met u’, was het korte antwoord na herhaaldelijk bellen. Via de voicemail zijn na deze brute weigering de volgende vragen aan Fokkema gesteld: Hoe kijkt u aan tegen de huidige gang van zaken? Regeerde u en uw Raad van Toezicht niet te veel op afstand? U was op de hoogte van het onjuiste gebruik van provinciaal subsidiegeld (geld bestemd voor het woordenboek werd bestemd om begrotingsgaten te dichten). Tijdens twee vakgroepbijeenkomsten, waarbij u aanwezig was, is u verteld dat dit strafbaar is. Hoe ziet u uw verantwoordelijkheid hierin? Liwwadders.nl heeft geen antwoord op deze vragen ontvangen.

Lees ook:

Is Willem Smink met de Fryske Akademy op weg naar een sterfhuisconstructie?