Henk Deinum: Open vaarroute is goud voor de stad

(Weer zo’n heerlijk zomers verhaal, eerder gepubliceerd)

Wethouder Henk Deinum

‘Ik ben gestopt met roken, anders red ik het niet’

De nieuwe Leeuwarder PvdA-wethouder Henk Deinum heeft er zin in. Hij wil met volle kracht vooruit en geeft gas, met twee benen tegelijk. Deinum wil de Werpsterhoek, het Harmoniekwartier, de Snekerkade en de omgeving Speelmansstraat en Breedstraat aanpakken. En dan liggen er de projcten Nieuw Zaailand, de staandemastroute dwars door de binnenstad (‘het is goud wat we hebben, dit gaan we onderzoeken’) en het nieuwe economisch ontwikkelingsgebied Nieuwstromenland ook nog op zijn bordje. Zijn credo luidt: wie vooruit wil, volge mij! ‘Ik ben gestopt met roken, anders red ik het niet.’

Kaart

Op zijn nieuwe werkkamer staat in een hoek de kaart van Leeuwarden ingekleurd met projecten die in uitvoering zijn of die binnenkort in uitvoering komen. Er staan bekende vlekken op met projecten waar zijn voorgangers zich op stukgebeten hebben (Harmoniekwartier) of er geen heil in zagen eraan te beginnen (Speelmansstraat, Breedstraat, Zalen Schaaf). Waarom gaat dit Deinum wel lukken? En ontnemen de nieuwe projecten niet het zicht op de bestaande wijken waar de zorgen toenemen? Wijken als Aldlân, Nijlân en Huizum-oost en Huizum–west? Tot voor kort onberispelijke wijken waar het nu begint te schuren en te kraken?

Half miljard

Deinum: ‘We hebben in het verleden in Leeuwarden te veel aandacht gehad voor de uitleg van de stad in het buitengebied. De bestaande stad is daardoor wat aan het zicht onttrokken geweest. Dat was in de jaren negentig. Nu hebben we dat al behoorlijk bijgetrokken. Er is al met al in de schil Bilgaard, Vrijheidswijk, Heechterp, Schieringen en Schepenbuurt in 15 jaar tijd voor een bedrag van een half miljard euro in verbetering gestoken. Wijkpanels zijn er opgericht en woningcorporaties redeneren nu anders dan destijds. Die zien nu ook mogelijkheden en zijn waakzaam in hun gebied. Daar verwacht ik nog wel het een en ander van. We beschikken over twee van de meest kapitaalkrachtige corporaties van het land. De Keizerskroon in Aldlân is onherkenbaar veranderd. Maagdenpalm is een nette buurt geworden. Uit de Curaçaostraat, waar je op doelt, hoor ik geen klachten en de huisjesmelker Kukkenheim hebben we destijds van de flats rond de Bordineweg weten af te houden. Het ontglipt ons niet.’

Woonwagenkamp

In 1979 kwam Henk Deinum als opbouwwerker in dienst bij het Centraal Orgaan Leeuwarden. Hij werd ingezet in de Wielenpôlle en het naastgelegen woonwagenkamp. ‘Daar scheten ze toen nog in gaten in de grond. We hebben allerlei verbeteringen doorgevoerd. Het kampschooltje werd opgericht. De woningen in de Wielenpôlle zijn gerenoveerd. De stem van de bewoners was hierbij doorslaggevend. Er heersen daar sterke sociale verbanden.’

Dat het in wijken zoals Heechterp-Schieringen en de Mondriaanwijk tot twee keer toe in korte tijd misgaat is een ander verhaal. Leeuwarden heeft een bijzondere reputatie op woon- en sloopgebied. De stad staat te boek als kampioen in de categorie sloop. De gemeente sloopte als eerste een naoorlogse wijk in het land. De woningen stonden er amper 20 jaar. ‘De Linnaeusstraat en omgeving werd direct na de oorlog gebouwd. Dat was revolutiebouw. Als de buurman drie huizen verderop zijn wc doortrok, dan hoorde je dat. Op een gegeven moment werd alles en iedereen maar in de woningen geplaatst. Het werd er een concentratie van mensen met sociale problemen. Bewoners vroegen om sloop. Leeuwarden kent gemengde wijken met een eigen karakter. De bewoners die daar wonen moet je niet te veel willen mixen. In de Meenthe (de latere Mondriaanwijk) werden de keuzes ook beïnvloed door landelijke regelingen die toen van toepassing waren.’ Deinum wijst op de bouwwerkzaamheden in het hart van Bilgaard. ‘Dat die brand het winkelcentrum platlegde is een geluk bij een ongeluk. Daar moest er iets gebeuren en nu komt er een prachtig winkelcentrum.’

Wat is de waarde van Friesland, daar moet het gesprek over gaan

Terug naar zijn huidige vak: wethouder van economie, ruimtelijke ordening, grondzaken, vastgoed en stadspromotie. Wat is de waarde van Friesland, daar moet het gesprek voortdurend over gaan als het aan Deinum ligt. ‘De focus moet liggen op een aantrekkelijk vestigingsklimaat: groen, schoon. Die kwaliteiten moeten we uitbuiten. Bij de Werpsterhoek gaat het voortdurend over bedrijvigheid, ik zou willen dat het ging om een goede entree voor de stad. Kijk eens goed naar het geheel en dan zie je vier gave stadsranden, waar zie je dat? Niet in Groningen.’

Staatssecretaris Gerrit Ybema van economische zaken zei juist: je moet de bedrijvigheid in het zuiden kunnen waarnemen. Dat moet je kunnen zien, ruiken en proeven aan de rommelige randen. Hij daagde het noorden uit: kom nou eens met jullie plannen!

‘Als een IKEA een rommelige doos bij de Werpsterhoek wil plaatsen dan zeggen we NEE. Dat moet je durven weigeren.’ Van Deinum mag er wel wat meer lef getoond worden, maar wel op een goed manier. ‘We eisen kwaliteit. Dat zie je aan de ontwikkeling rond de watertechnologie van Wetsus. Niemand had dat van tevoren gezien. Wie had dat gedacht? Dat ontwikkelt zich steeds verder en er ontstaan nieuwe bedrijven rond zo’n initiatief. Op het terrein van Atoglas achter Wetsus maken we nu plannen voor uitbreiding. Hier moet een gebouw komen, dat vergt een investering van 50 tot 60 miljoen. Je moet daar kennis aan koppelen. Friesland heeft met het verlies van de universiteit uit Franeker een klap gekregen die ze nog nooit te boven is gekomen. Het is belangrijk dat er iets op dat niveau terugkomt op gebied van minderheidstalen, linguïstiek of watertechnologie. Dat geeft een geweldige uitstraling. Dat verlies van de universiteit Franeker heeft ons op punten achter gezet.’

Uitventen

We moeten onze kwaliteiten kennen en meer uitventen, zo betoogt de kersverse PvdA-wethouder. ‘Schouwburg de Harmonie is de vierde zaal in het land, het Fries Museum is een van de betere musea. WTC is ook een complex dat tot de top van het land behoort.’ Ook bij het verkopen van de stad valt veel te verbeteren. ‘Kijk daar eens naar’, zei Marga toen ze als wethouder vertrok.’ De wethouder vindt dat dit allemaal drie keer beter kan. ‘Het is allemaal te versnipperd, te diffuus en er worden geen strategische doelen gesteld. Dat moet anders. Friesland heeft een sterke merknaam. Je moet wat marketing betreft ook sterker samenwerken met andere steden in Friesland.’

Heerenveen moeten we niet in Den Haag tegenkomen voor hetzelfde onderwerp

Die samenwerking met de andere Friese steden en het platteland mag wat Deinum betreft gerust solidariteit heten. Voor het ietwat belegen socialistische begrip hoeft niemand zich te schamen, zo vindt Henk Deinum ‘Leeuwarden zou zich als grote broer moeten opstellen. Dat was ook de kracht van wijlen gedeputeerde Anita Andriesen. Dat wie in famke fan it plattelân, maar zij zag het belang van Leeuwarden wél. Wij hebben hier meer werkgelegenheid dan Drachten, Heerenveen en Sneek samen. Ook het gelekskooi over Groningen moet afgelopen zijn. Ieder heeft zijn eigen kwaliteiten. We zijn niks minder. Dat tegen elkaar in werken werkt contraproductief. Ik denk dat gedeputeerde Galema daar ook van doordrongen is. Ook op dit terrein moeten we versnippering en onderlinge competitie tegengaan. We moeten de burgemeester van Heerenveen niet in Den Haag tegenkomen voor hetzelfde onderwerp. Dat Heerenveen sportstad is is prima, dat Drachten zich concentreert op de vervoerssector is ook prima en Sneek is uiteraard waterstad, allemaal niks mis mee, maar waar het om gaat is een strategie die onverkort wordt uitgevoerd en waar de hele provincie baat bij heeft.’

Ramp

Dat laatste geldt zeker voor de strijd om de zetel van het gerechtshof in Leeuwarden. Deinum laat hierover geen misverstand bestaan. ‘Een bedrijf verliezen, of niet binnenhalen, van de omvang van 400 tot 450 mensen is erg, maar het gerechtshof verliezen is nog veel erger. Dat is psychologisch een ramp. In de wandelgangen horen we steeds luider dat dit een gelopen race zou zijn. Commissaris Jorritsma en burgemeester Crone zijn regelmatig in Den Haag om onze zaak te bepleiten en het tij te keren. Crone doet dat geweldig. We moeten alles op alles zetten om te voorkomen dat het hof vertrekt. Bilker, de burgemeester van Kollumerland, sprak hier laatst ook al zijn afgrijzen over uit. Alleen al uit historisch besef zou dit niet moeten kunnen. Het zou een enorme ramp zijn. We zullen een hoop lawaai maken.’ Ondertussen wordt er economisch van alles in gang gezet. ‘We trekken en sleuren aan een nieuwe slachterij en we wijzen werkgevers erop om ook mensen aan te nemen waar een vlekje aan zit. Daar maak ik me vreselijk hard voor.’

Het gilde van huisjesmelkers rukt op

Voorlopig heeft Deinum zijn handen vol aan praktische zaken. De projecten waar de stadswethouder zijn tanden in heeft gezet rijgen zich aaneen. ‘Voor het gebied rond Zalen Schaaf zijn plannen ontwikkeld. Deze plek heeft een duidelijke functie. Ik ben er nog niet aan toe om die te wijzigen. Er werd gedacht aan een jongerencentrum, maar daarover heb ik de laatste tijd niks meer gehoord.’ Deinum wil snel aan de slag met wonen en werken in dit gebied want ‘het gilde van huisjesmelkers rukt op.’

Brussel en Bremen

Zorg heeft hij ook over de benedenwoningen van de Speelmansstraat, ook een vorm van revolutiebouw waarbij niet geleerd is van de recente historie. Het gebied tussen Oosterkade en Tweebaksmarkt wacht eveneens een metamorfose (‘we zijn ermee bezig’) evenals het prestigieuze project Blokhuispoort. De wethouder reist van Brussel tot Bremen om bij vergelijkbare projecten te kijken hoe de oude stadsgevangenis de hele provincie op de kaart kan gaan zetten. Achteloos schudt Deinum de getallen uit zijn mouw. ‘Het is een project van 150 miljoen euro. 70 miljoen kunnen we terugverdienen via verhuur en dan rest er nog een onrendabel stuk van 80 miljoen.’ Hij trekt er een gezicht bij alsof het varkentje bijna is gewassen. Nog even wat duwen en trekken. ‘Het gaat hier om een combinatie van nieuwe functies die de economie van Leeuwarden moet versterken.’

Hoofdpijndossier

Op naar het hoofdpijndossier Haniakwartier. ‘Dat moet een uitgaanskwartier worden. Die ontwikkeling heeft lang genoeg geduurd. De meeste grond en gebouwen zijn nu gemeentelijk bezit. De investering hoeft niet zo groot te zijn. Het komende college kan hier een goede start mee maken.’ Deinum droomt van de vestiging van poppodium Romein op deze plek. Het nieuwe Romein kan niet uit de voeten in de voormalige Westerkerk in de Bagijnestraat. Na 35 jaar – de discussie begon ten tijde van het jongerencentrum Hippo in de Schoolstraat – hoopt de wethouder dit dossier eens te kunnen sluiten.

Wenne

‘Of iedereen het allemaal kan bijbenen? Och, ik kan goed met de ambtenaren, tot nu toe. De sfeer in het college is ook prima. De burgemeester heeft het hart op de goede plek. Die zal niemand naaien. Ik mut oek even wennen an myn eigen rol. Maar ik wil der eigenlik oek niet al te feul an wenne.’

Andries Veldman