Grootste postzegel van de wereld wordt gemaakt in Leeuwarden (video)

De gestaag vergrijzende Vereniging Postzegelverzamelaars Friesland wil jongeren enthousiasmeren voor filatelie en laat daarom leerlingen van basisscholen de grootste postzegel ter wereld maken. Kunstschilder en postzegelverzamelaar Reinier Knol krijgt in de uitvoer van het plan een belangrijke rol. Samen met voorzitter Dick Faber legt hij uit hoe de recordpoging gestalte moet krijgen.

Gerard Roodhof (80) is verslaafd aan zegels, een passie die haast niet onder woorden is te brengen:

Op 13 en 14 november dit jaar houdt de Vereniging Postzegelverzamelaars Friesland weer een grote beurs in sporthal Kalverdijkje. Deze editie moet landelijke allure krijgen en de vereniging doet er dan ook alles aan om de activiteit breed in de schijnwerpers te zetten. Er wordt geadverteerd in vakbladen, er zullen gratis pendelbussen rijden van en naar het station en ook de entree is gratis.

—————————————–
(artikel stadsblad Liwwadders 2006)

Vereniging Postzegelverzamelaars Friesland

�Waard wat de gek ervoor geeft�

Filatelie beleefde zijn hoogtijdagen in de jaren vijftig en zestig, maar de verzamelaars, vooral mannen, zijn sindsdien aan het vergrijzen. �Er overlijden telkens leden. Ooit hadden we er dik 800, nu zitten we ergens in de 400�, zegt de 77-jarige Gerard Roodhof, voormalig kok van de vliegbasis Leeuwarden en lid van de Vereniging Postzegelverzamelaars Friesland. �Maar wie bij ons komt, die blijft tot het einde. Ben je eenmaal behept met de postzegel, dan raak je dat niet meer kwijt�, weet Anne Bruinsma.

De 80-jarige zit met een pincet een berg postzegels te sorteren. De oud-hoofdkassier van de Friesland Bank begon in de jaren vijftig met filatelie en handelde ook driftig in postzegels. �Natuurlijk, het is en blijft een knakenpoetser!�, grapt Roodhof. �Ach, het is geen vetpot, nooit geweest ook�, zegt Bruinsma. �De postzegelhandel is alleen maar het rondpompen van geld. Wat de verkoop opbrengt steek je weer in nieuwe zegels.� Bij het bepalen van de waarde spelen vele factoren een rol. �De oplage bijvoorbeeld, maar ook de gaafheid. E�n tandje eraf en de zegel is vaak waardeloos. Verder kan een eerstedagsstempel van grote invloed zijn, maar in het algemeen geldt: de waarde is wat de gek ervoor geeft�, legt Bruinsma uit.

Kris Koch, docent Duits aan de NHL, begon als jongetje met het vullen van een postzegelalbum. �Gewoon omdat de plaatjes leuk waren. Vooral zegels met mythologische voorstellingen uit Itali� en Griekenland vond ik mooi. Later ben ik mij gaan richten op gekke landen als Albani� en Noord-Korea.� De 45-jarige Koch heeft inmiddels zo�n veertig albums. �Elke zegel zegt veel over het land van uitgifte, bijvoorbeeld over de politieke gezindte en geschiedenis. Betrouwbaar is die informatie echter niet, want postzegels werden en worden vaak gebruikt voor propagandadoeleinden. Zo liet Isra�l zegels drukken met de tekst: �Let my people go�, waarmee men vooral in het voormalig Oostblok een statement wilde maken. Dat had trouwens geen effect: post met die zegels kwam simpelweg nooit aan. Een ander voorbeeld is het feit dat zegels uit Noord-Korea verboden zijn in de VS.�

Tussen een paar pijpjes Heineken rolt wat muntgeld over tafel. De duurste postzegel van de wereld, de blauwe Mauritius, is miljoenen waard, maar de handel bij de Vereniging Postzegelverzamelaars Friesland beperkt zich tot kleine bedragen. Toch kan handel lucratief zijn. �Een nieuw setje Rembrandt-zegels kostte dit jaar bij uitgifte 9,50 euro, maar was binnen een maand 50 euro waard�, zegt Bruinsma. �E�n van de oorzaken is dat de KPN expres minder zegels drukt dan dat er vraag is. Werknemers van KPN, die dicht op het vuur zitten, kopen vervolgens veel setjes op om zichzelf daarna met handel te verrijken.� Verreweg de meeste Nederlandse zegels zijn echter weinig waard. �Het gaat om de uitzonderingen, het zeldzame, zoals oorlogszegels die de Waffen SS op post gebruikte�, weet Roodhof.

In Leeuwarden was van 1925 tot begin jaren negentig een levendige straathandel in postzegels, onder meer op de Eewal (waar in 1930 de eerste postzegelwinkel van Jaasma werd geopend), bij de Waag en aan de achterkant van V&D. �Iedere woensdag en zaterdag stonden we daar met onze zakboekjes�, vertelt Jaap de Jong (64), auteur van �N�vere segels op ut Saailand�. �Op zondag mocht ik er niet komen. Dat deed ik soms wel, maar mijn ouders konden dat ruiken. We stonden op het Zaailand namelijk altijd naast de patatkraam van Moerman.� De politie maakte regelmatig jacht op de handelaren. �De handel was zwart en ook waren er illegale loterijen. Je kon dan voor een cent een lot kopen met kans op het winnen van een zegel van tien cent. Bedrog, want er was nooit een winnaar. Als jongens werden wij zo wijs door schade en schande.� De straatmarkt floreerde vooral in de jaren vijftig, maar ging door tot begin negentig. �Daarna vonden we onderkomen in het Cambuur-stadion en later in een pand aan de Bagijnestraat, waar we nog zitten�, zegt voorzitter Dick Faber. Het pand waar de verzamelaars bijeenkomen was voorheen van antiquair en postzegelliefhebber Beeling. �Begin negentig verkocht hij het aan Jan Riedstra onder het beding dat de vereniging het altijd voor een zacht prijsje mocht huren.� Met 49 jaar is Faber de jongste voorzitter ooit. �Ik rolde in de postzegels toen mijn dochtertje ermee begon. Op een gegeven moment bleef ik met dubbele zitten en zo kwam ik als zovelen in het circuit terecht. Van het ��n komt het ander en inmiddels is mijn specialiteit Nederlands-Indi�.�

�In 1942 had ik een complete verzameling van alle zegels van Nederlands-Indi� in een album. Maar toen kwamen de Jappen en die pikten mijn hele collectie in�, zegt oud-voorzitter Gerrit Dijkerman, die opgroeide in Indi� en tijdens de oorlog in een kamp verbleef. �Mijn kostbare zegels had ik goed verstopt in een dubbele bodem van mijn koffer, maar toch werden ze ontdekt.� Na de oorlog begon Dijkerman een nieuwe collectie met de KLM als hoofdthema. De verzameling is inmiddels beroemd onder liefhebbers. �Zo heb ik post uit de Uiver, het KLM-toestel dat in �34 op weg naar Indi� neerstortte in een Syrische woestijn. De post aan boord werd, voor zover mogelijk, alsnog bezorgd en op veilingen heb ik een aantal van die bijzondere brieven gekocht, post die de ramp dus had overleefd�, zegt Dijkerman, die veertig jaar lang docent was aan de KLM-luchtvaartschool in Eelde. Ook Jaap de Jong, voorheen eigenaar van de gelijknamige postzegelhandel in Heerenveen, bezit bijzondere collector�s items. �Zo heb ik een brief uit 1880, gericht aan de Leeuwarder bouwmeester Romein. Ook bezit ik brieven gericht aan de adellijke familie Dekema uit Jelsum en een rekening aan Adam Zelle, de vader van Mata Hari. Bij het bekijken kan ik heerlijk wegdromen en dat is voor mij de waarde: de geschiedenissen die aan de zegels kleven.�