Goedkoop provinciehuis schreeuwt om De Nieuwe Willem Bosma

(tekst: oud-fractievoorzitter NLP Gijs Jacobse op zijn weblog)

Gezocht: Onderzoeksjournalist m/v

Toen ik in de krant las dat ‘hus en hiem’ bezwaren had tegen het gebruik van een goedkoper materiaal bij de bouw van de koepel op het nieuwe provinciehuis rees bij mij spontaan de vraag; waar heeft men nog meer bezuinigd? En gelet op het feit dat dezelfde bouwers het project Nieuw Zaailand bouwen de vraag; Is ook hier bezuinigd op kwaliteit en duurzaamheid om binnen de budgetten te blijven?

Nu denkt u ‘daar heb je hem weer met zijn spoken’, maar laat ik dan gelijk zeggen dat dit soort spookjes wel degelijk bestaan. (en als ze lang onbekend blijven en plotseling boven water komen we ze ‘lijken in de kast’ noemen. Zowel bij de bouw van het stadskantoor als bij de bouw van de Blauwe Golf is indertijd bezuinigd om binnen het budget te blijven. Met als gevolg dat al binnen enkele jaren er flink ge�nvesteerd moest worden om aan normen te blijven voldoen.

Wat mij nu zo verbaast is dat, bij mijn weten, in de politiek in Leeuwarden nog niemand dit soort vragen heeft gesteld. Nu de aanbesteding rond is moet het toch mogelijk zijn dat heel veel documenten openbaar worden. Dan kan er ook gekeken worden of er toekomstige tegenvallers eigenlijk al zijn ingebakken. Waarom gebeurt dat niet?

Van de gemeenteraad hoef je geen onderzoek te verwachten. De meerderheid zit niet op zelfonderzoek te wachten en de minderheid heeft geen financi�le middelen om een dergelijk onderzoek te (laten) doen.

Dan de Leeuwarder pers. Vroeger had je Willem Bosma die als een soort lokale Peter R. de Vries echt aan onderzoeksjournalistiek deed. Maar dit soort journalistiek zie ik de laatste jaren niet meer. Juist de pers heeft hier volgens mij een taak. Juist ook in een gemeente als Leeuwarden waar het zelfreinigende vermogen als gevolg van langdurig constante machtsverhoudingen niet sterk ontwikkeld is.

Op tv zijn de afgelopen maanden (en nu nog) heel wat programma’s die tot doel hebben nieuw talent te vinden op de meest vreemde gebieden. Na ‘op zoek naar Evita’ kwam ‘op zoek naar Jozef’. Ik ben nu op zoek naar ‘de nieuwe Willem Bosma’. Wie zich als journalist geroepen voelt staat nu op en gaat op onderzoek uit!

+++
(eerder gepubliceerd)

Goedkoper uitgevoerd provinciehuis over tien jaar schandvlek

De provincie Friesland krijgt een ander gebouw aan de Tweebaksmarkt in Leeuwarden dan besteld is. Dat bleek vanmiddag tijdens een bijeenkomst van de welstandscommissie H�s en Hiem. Als het aan architect Soeters ligt dan worden aan de binnenkant en buitenkant versoberingen aangebracht.

Aannemer BAM Friso heeft twee maanden discussie gevoerd met de architect over het financi�le gat tussen willen en kunnen. Voor alle plannen die aanvankelijk op stapel stonden is gewoon geen geld. Dat vertelde architect van der Kam van het bureau van Soeters.

De architect wil bezuinigen op de materialen in de gevel en op het dak. Ceramische panelen (Caratech; ‘we hadden iets heel duurs bedacht’) worden vervangen door metaal, pedanten verdwijnen en bovenlichten worden aangepast. Op het dak wordt de grijze zinken dakbedekking (losanges) vervangen door zwarte dakpannen, goedkoper om aan te brengen.

De commissie schrok van de vervanging van de ceramische panelen onder de tientallen ramen van de gebouwen door metalen platen. ‘Een zorgelijk product’, aldus commissielid De Jong. Oud-museumdirecteur Sietse ten Hoeve sloot zich hierbij aan. ‘Ik ben bang voor verpaupering en verkleuring. Dat wordt over tien jaar een schandvlek.’ De Jong: ‘In het begin is het altijd een prima product.’ De commissie keurde de plannen voor de platen voorlopig af. Men wil eerst monsters zien. De andere aanpassingen waren akkoord.

+++
(eerder gepubliceerd)

Architect Soeters overtuigt vriend en vijand in bomvol Parnas

Architect Soeters overtuigend tot in detail.

Leeuwarder raadsleden schitterden door afwezigheid.

Een uitpuilende zaal van kunstcentrum Parnas beleefde vrijdagavond een bijzondere avond bij architectuurclub De Attiek: voor het eerst werd tot in detail zichtbaar wat de nieuw- en verbouw van het provinciehuis in Leeuwarden gaat worden. Architect Sjoerd Soeters ging tot en met de voeg tussen de stenen in op zijn ontwerp en ontving regelmatig applaus van de zaal.

De provincie Friesland was zelf zeer terughoudend geweest met openbaarmaking van de plannen, zo vertelde Soeters in Parnas. Ook de organisatoren hadden vele hobbels moeten nemen om de avond te laten slagen. De achter elkaar verschuilende ambtenaren en bestuurders schuwden de openbaarheid en traineerden een levendige publieksdiscussie. Soeters verontschuldigde zich dat de communicatie tussen de ontwerpers van het plan en het publiek niet vlekkeloos was verlopen.
Na zijn fundamentele betoog over hoe de Amsterdamse architect zaken aanpakt liep hij met stevige passen door zijn ontwerp, daarna werd voetje voor voetje het ontwerp behandeld. Kritiek op de hoogte van het gebouw, de afronding van het dak, de omlijsting van het kantoorgebouw, de opening in de Oude Oosterstraat en de winkels in die gevel wist Soeters op overtuigende wijze te pareren.

De hoogte van het gebouw staat in directe relatie tot de vraag van de opdrachtgever, het beperkte bouwoppervlakte, het behoud van de noordelijke gevelwanden (Korfmakersstraat en noordelijke deel Tweebaksmarkt) en het aantal werknemers dat in het gebouw gehuisvest moet worden (800). Eerdere berichten dat een deel van het gebouw mogelijk verhuurd of zelfs verkocht zou worden wees Soeters naar het land der fabelen. Het forse dak met de brede omlijsting was ge�nspireerd door de kappen in de binnenstad. Soeters noemde hierbij het oude stadhuis van de stad. Zijn kap krijgt de functie van vergaderzaal met in de nok een vier meter brede lichtstrook. De door de gedeputeerde van milieu aangedragen windturbines (�hij wilde een positief signaal voor het milieu�) verdwijnen (�er is meer energie voor nodig om ze aan het draaien te krijgen dan ze ooit zullen opleveren�) en worden vervangen door twee uitkijktorens. Het hoge gebouw dat centraal komt te staan in het bouwblok is aan twee zijden teruggerooid. Hiermee is deels tegemoetgekomen aan kritiek.

Soeters is het mordicus oneens met het verlangen van de Leeeuwarder raad om winkels in de wand van de Oude Oosterstraat te plaatsen. �Dat ga ik niet doen. Dat is onzin. Dat wordt helemaal niks. Maar ja, als u het per se wilt dan komen ze er�. Volgens Soeters zijn die winkels gedoemd te mislukken, zie de ervaring van de laatste neringdoenden. �Die winkels zijn gewoon te klein en hebben aan de achterkant niks.� Mede op verzoek van de bewoners van achterliggende de Herestraat wordt de rooilijn van het provinciehuis in de staat enigszins aangepast. De hoogte blijft gehandhaafd. Ook de doorgang van Herestraat naar Tweebaksmarkt wordt uitgevoerd. Deze doorgang biedt zicht op de monumentale statenzaal, die nu nog verborgen ligt in het gebouw.

Op verzoek van de Attiek had collega Gunnar Daan zich over de plannen van Sjoerd Soeters gebogen. Daan erkende onomwonden de kwaliteiten van Soeters en moest ook toegeven dat kwaliteit op gebied van architectuur buiten de provincie gezocht moest worden. De provincie had terecht een architect van buiten Friesland aangetrokken, aldus Daan. Daan kon zich in grote lijnen goed vinden in de oplossingen die Soeters had bedacht en had slechts milde kritiek. Het forse kantoorgebouw mocht van hem wel hoger. De Leeuwarder architect Peter Walon pleitte hier eveneens voor. Daan vond dat het gebouw vanuit diverse gezichtspunten te voorzichtig boven de omgeving uitpiept. Soeters vond dat nu wel weer spannend. Daan vond eveneens dat het gebouw meer open zou moeten staan voor het publiek en noemde daarbij de grote hal en het restaurant. Soeters bestreed deze gedachte. Iemand die op bezoek komt komt daar met een specifiek doel. Die wordt opgehaald en naar een vergaderruimte gebracht. Je komt niet zomaar naar het provinciehuis, aldus Soeters. Ook de suggestie om het restaurant open te gooien voor gewoon publiek of geheel te sluiten wordt waarschijnlijk niet overgenomen. Daan: �Dan zie ik daar die ambtenaren heerlijk aan hun gesubsidieerde soep eten, laten anderen daar ook van meeprofiteren. Plaats dat restaurant in de gevel van de Oude Oosterstraat�. Soeters vond ook dat er meegegeten kon worden van de gesubsidieerde soep (�de hele provincie is gesubsidieerd�) maar achtte het plan onuitvoerbaar. �We hebben wel eens het plan gehad om de ambtenaren bonnen mee te geven om zo in de bestaande horeca te lunchen, maar allerlei overheidsregels verhinderen dit.� Volgens Soeters en Daan zou dit nu juist een goed plan zijn om het contact met de burger te versterken en de levendigheid in de binnenstad (het doel van huisvesting in het centrum) te vergroten. Beide architecten vonden dat de gemeente Leeuwarden niet achter kon blijven met het opknappen van de omgeving. De Korfmakersstraat hoek Herestraat biedt naar hun mening voldoende kansen voor een plein met uitnodigende terrassen. Ook de Tweebaksmarkt zou moeten worden opgeknapt.

Soeters ontving voor zijn uitleg regelmatig applaus. De architect maakte zich er niet vanaf met een gemakzuchtige veralgemenisering van de kritiekpunten. Uitgebreid weerlegde hij vragen uit de zaal. De Leeuwarder criticasters Piet van der Wal (PAL/GroenLinks) en Hendrik ten Hoeve (PvdA) waren ook opmerkelijk stil. Verder was het opmerkelijk dat de rest van de raadsleden schitterden door afwezigheid. De SP had een steundelegatie afgevaardigd naar Parnas.

Datum: Maandag, 29 Januari 2007

Datum: Donderdag, 19 Maart 2009