Gerben Hoogterp: Vuurwerk? Hou het bij een oliebol

(tekst: Gerben Hoogterp, fractievoorzitter PAL/GroenLinks)

Kanteling knalvuurwerk – Voor velen is de lol er af

Onze samenleving staat niet stil. Wat jarenlang normaal was kan morgen gedateerd zijn. Mijn leraar rookte vroeger voor de klas, vandaag is dat ondenkbaar. Sociale dynamiek heet het verschijnsel dat gewoontes, gedrag , meningen, waarden en normen kunnen veranderen. Wat vanzelfsprekend was kan afwijkend worden.

Afgelopen jaarwisseling heb ik voor het eerst sinds jaren geen vuurwerk gekocht. Het voelde als stoppen met roken. Genoeg is genoeg. De lol was er gewoon af.  Bij het eindejaarsgevoel hoorde vuurwerk er bij zoals familiebezoek, de sjoelbak en oliebollen. Jarenlang vierden we het op Schiermonnikoog. Daar heb je het oorverdovende carbidschieten. Later kochten we met de kinderen een flinke zak vuurpijlen. Rituelen waar ik dit jaar abrupt mee ben gestopt.

Via het meldpunt vuurwerkoverlast.nl kreeg ik verleden jaar inzicht in de honderden meldingen in Leeuwarden. Als PAL GroenLinks stelden we schriftelijke vragen over deze overlast en de gedoogcultuur. De antwoorden waren duidelijk. De politie probeert te handhaven. Maar als ze rijden in Aldlân en er komt een melding uit Westeinde zijn ze natuurlijk veel te laat.

De gegevens van afgelopen weken liegen niet. In Friesland zijn afgelopen Oud en Nieuw-periode ruim 2000 meldingen gedaan van overlast. Vaak van te harde en te vroege knallen. Ook midden in de nacht. Hinderlijk voor vooral kinderen en dieren.  Leeuwarden sprong er uit met 452 concrete meldingen. Deze cijfers liegen niet.

Los van de gevaren van vuurwerk en het gedogen kun je de vraag stellen of we dit leuk vinden. Hier is sprake van een maatschappelijke kanteling. EenVandaag berichtte op 28 december dat tweederde (64%) van de mensen wil dat er een verbod komt op het afsteken van vuurwerk door particulieren. Deze kanteling van de publieke opinie was een paar jaar geleden ondenkbaar. Steeds meer mensen ergeren zich aan de overlast. Ook de weerstand bij burgemeesters tegen zwaar knalvuurwerk voor particulieren neemt toe. Burgemeester Crone verklaarde dat de politie nog even de tijd krijgt maar opperde anders in Leeuwarden meer centrale afsteekplekken te organiseren naast het aftelfeest bij de Oldehove. Een idee waar PAL GroenLinks al jaren voor pleit.

Een algeheel vuurwerkverbod gaat ver. Maar onmiskenbaar is er sprake van een mentaliteitsverandering. De nuchtere kritiek neemt toe. Waarom wordt er niet strenger gehandhaafd als er dagen voor Oud en Nieuw al flink geknald wordt? Waarom vinden we dit nog lollig? Waarom verbieden we alcohol voor 16 en 17 jarigen en staan we wel toe dat ze steeds zwaarder vuurwerk afsteken?  Het Amerikaanse consulaat gaf dit jaar voor alle Amerikanen in Nederland de volgende online waarschuwingen. Groepen gooien vuurwerk lukraak op straat en in tuinen. Vuurwerk wordt door brievenbussen en in vuilnisbakken gegooid. Vuurwerk wordt naar voetgangers, fietsers, auto’s en huisdieren gegooid. Overdreven? Nee als je de 89.623 meldingen op vuurwerkoverlast.nl analyseert schrik je je een rotje en klopt dit helemaal. De tijd is rijp voor verandering. Yes we can change.