Friezen tsjin nije staveringsregels Frysk
(tekst: persbericht)
In beslút fan de provinsje Fryslân om de offisjele stavering fan it Frysk te wizigjen hat makke dat in stjalpweach fan krityk ûntstien is. In oprop fan in aksjegroep oanProvinsjale Steaten om de maatregel werom te draaien krijt stipe fan tsientallen Fryske pommeranten út wittenskip, ûnderwiis, kultuer en literatuer.
Op 24 april ha Provinsjale Steaten besletten om de besteande stavering fan 1980 op in stikmannich punten te wizigjen. It wurdt “ieu” (eeuw), bygelyks, wurdt tenei skreaun as “iuw” en it wurd”útnoegje” (uitnodigen) as “útnûgje”. Tagelyk ha de Fryske Steaten de Fryske Akademy yn Ljouwert frege om in standertwurdlist te skriuwen. Wurden dy’t net yn ‘e list opnaam wurde, binnetenei net langer tastien yn offisjele stikken en yn ûnderwiismateriaal. Sa sil de Akademy fan lykweardige wurden lykas “romte” en “rûmte” (ruimte) of “lilk” en “lulk” (boos) ien útkieze dy’t yngebrûk bliuwe mei.
Nei it beslút kamen der op it internet en yn ‘e Fryske kranten fûle en tagelyk ynhâldlike útfallen nei it beslút fan de provinsje. De opstellers fan de oprop meitsje ûnder oaren beswier tsjin de kosten fan de wiziging, de feroaring fan it wurdbyld en de twongen kar tusken lykweardige taalfarianten. De Grinzer heechlearaar Fryske taal- en letterkunde Goffe Jensma is ien fan ‘eûnderskriuwers. Hy seit foar Omrop Fryslân dat “sommige minsken tinke dat it Frysk mear in echte taal wurdt ast de taal fierder standerdisearrest”. Neffens Jensma sit de krêft fan it Frysk yn itferskaat dat yn de taal bestiet.
It Frysk is de Twadde Rykstaal fan Nederlân. Sûnt 1985 ha it Frysk en Nederlânsk yn it provinsjaal bestjoer deselde status. Sa’n trije kwart fan ‘e Friezen skriuwt Frysk, in treddepart kin de taal op syn minst “frij aardich” skriuwe.
PERSBERICHT
Leeuwarden, 19 mei 2013
Friezen tegen nieuwe spellingregels Fries
Een besluit van de provincie Friesland om de officiële spelling van het Fries te wijzigen heeft een storm van kritiek doen losbarsten. Een oproep van een actiegroep aan Provinciale Staten om de maatregel terug te draaien, krijgt steun van tientallen vooraanstaande Friezen uit wetenschap, onderwijs, cultuur en literatuur.
Op 24 april hebben Provinciale Staten besloten de bestaande spelling van 1980 op een aantal punten te wijzigen. Zo wordt het woord “ieu” (eeuw) voortaan als “iuw” geschreven en het woord “útnoegje” (uitnodigen) als “útnûgje”. Tegelijk hebben de Friese Staten de Fryske Akademy in Leeuwarden gevraagd een standaardwoordenlijst te schrijven. Woorden die niet in de lijst worden opgenomen, zijn voortaan niet meer toegestaan in officiële stukken en in onderwijsmateriaal. Zo zal de Akademy van gelijkwaardige woorden als “romte” en “rûmte” (ruimte) of “lilk” en “lulk” (boos) er een uitkiezen die in gebruik mag blijven.
Na het besluit werd er op internet en in de Friese kranten fel en tegelijk inhoudelijk uitgehaald naar de beslissing van de provincie. De opstellers van de oproep maken ondere andere bezwaar tegen de kosten van de wijziging, de verandering van het woordbeeld en de gedwongen keuze tussen gelijkwaardige taalvarianten. De Groningse hoogleraar Friese taal- en letterkunde GoffeJensma is een van de ondertekenaars. Hij zegt voor Omrop Fryslân dat “sommige mensen denken dat het Fries meer een echte taal wordt als je de taal verder standaardiseert”. Volgens Jensma zit de kracht van het Fries in de variatie die er binnen de taal bestaat.
Het Fries is de Tweede Rijkstaal van Nederland. Sinds 1985 hebben het Fries en Nederlands in het provinciaal bestuur dezelfde status. Zo’n drie kwart van de Friezen spreekt Fries, een derde kan de taal tenminste “vrij aardig” schrijven.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



