Flexwerk bij PostNL Leeuwarden – ‘Op een gegeven moment pik je het niet meer’

Foto: Gauke Nijholt

‘Op een gegeven moment pik je het niet meer. Wij verwachten normale werkomstandigheden, gelijk loon voor gelijke werkzaamheden en respect. Dat lijkt mij toch niet te veel gevraagd?’ Gauke Nijholt vindt dat er verandering moet komen in de werkzaamheden bij PostNL, het grote sorteercentrum in het zuiden van Leeuwarden. PostNL zou haar verantwoordelijkheid moeten nemen voor de mensen die er werken. Een opeenstapeling van kleine en grote irritaties heeft geleid tot acties bij de poort. PostNL lijkt zich niet te willen inspannen voor de 35 medewerkers die dagelijks 30.000 pakketten sorteren. Het postbedrijf schuift alle verantwoordelijkheid door naar de onderaannemers, Tempo Team Outsourcing en de sociale werkvoorziening Caparis. Vakbond FNV constateert wettige onregelmatigheden en bereidt nieuwe (ook juridische) acties voor. ‘We hebben gezegd: wat is het ergste scenario dat ons kan overkomen? Ontslag omdat we met de FNV opkomen voor onze rechten?’

In april 2013 stonden de Leeuwarder bestuurders vrolijk met een glas in de hand bij de opening van het nieuwe postsorteercentrum van PostNL. Hoera! Nieuwe banen! De wethouder van economische zaken sprak lovende woorden, blij als hij was met nieuwe werkgelegenheid. Burgemeester Ferd Crone van Leeuwarden, wethouder Henk Deinum, depotmanager PostNL Pakketten Marcel Flapper en directeur productie PostNL Albert Roodenboog legden symbolisch een pakket op de nieuwe transportband. De vlag voor de werknemers hangt er vijf jaar later heel wat minder florissant bij. Werknemers klagen steen en been over hoe er met hen wordt omgegaan. Vakbond FNV heeft zich inmiddels het lot van de werknemers aangetrokken en maakt zich klaar voor een juridisch gevecht om elementaire voorzieningen en een beter loon te garanderen.

Gauke Nijholt (30) heeft dagelijks te maken met de irritaties. Hij werkt ruim drie jaar in de grote loods. ‘Je kunt niks opbouwen. Wij krijgen om half één via een appje te horen of er werk is, hoe laat je moet beginnen en hoe lang de werkzaamheden duren. Soms hoef je niet te komen en dan is je hele dag weg. Je kunt met zo’n oproepsysteem ook niet aan het werk bij andere uitzendbureaus. Collega’s krijgen op donderdag te horen dat ze vrijdag niet meer welkom zijn.’

In de ogen van de werknemers en van de vakbond is uitzendbureau Tempo Team de boosdoener. Tempo Team krijgt per pakket betaald en probeert het rendement voor het uitzendbedrijf te vergroten door zowel zo weinig mogelijk mensen in te schakelen als flexibel om te gaan met het uitbetalen van het uurloon. Dat uurloon schommelt tussen 9,43 euro en 10,22 euro per uur. De werknemers staan voor dat bedrag aan de opvoerbaan, waar de pakketten worden op worden gelegd en aan de sorteerpost, waar de pakketten op postcode worden gesorteerd om in de postcontainers te belanden. ‘Vaak staan dezelfde mensen continu op dezelfde plekken terwijl je ook wel eens zou willen wisselen.’ De werkzaamheden vinden plaats tussen vijf uur ’s middags en twaalf uur ’s nachts. Het ochtendwerk is voor de medewerkers van Caparis. Gauke Nijholt maakt variabele werkweken van 30 tot 36 uur en verdient gemiddeld 1200 euro per maand.

De opgestapelde irritaties zijn: onduidelijkheid over of er werk is en wanneer, het aantal medewerkers dat wordt ingezet, pensioenen en vakantiegeld die over het laagste loon worden uitgekeerd, onzekerheid rond het behoud van werk, een schone werkomgeving, goede bedrijfskleding en schoeisel. Ook pesterijen zouden moeten worden aangepakt. FNV doet daar nog een schepje bovenop en spreekt van een onwettelijke schijnconstructie die Tempo Team heeft opgetuigd. Bovendien worden er aantoonbaar regels overtreden. FNV’ster Marscha Zwart: ‘PostNL moet verantwoordelijkheid tonen. Dat doen ze niet. Ze zijn beheerder van het gebouw en laten het werk over aan Tempo Team Outsourcing uit Diemen. Dit uitzendbureau schuift er een dochterbedrijf tussen: Tempo Team Flex Result Service. Alles is erop gericht om de rechten van de werknemer te minimaliseren en die van de werkgever te optimaliseren. Daar gaan we een halt aan toeroepen. De balans is zoek.’ Zwart vindt het moedig dat een deel van de werknemers in actie is gekomen. ‘De medewerkers zijn wakker geschud door de acties die hun collega’s in het Groningse Kolham hebben gevoerd. Dat heeft hen gesterkt om ook zelf in actie te komen. Er is hier iets structureel mis.’ Gauke Nijholt: ‘Op mijn rooster werk ik voor Tempo Team Outsourcing en op mijn contract staat Tempo Team Flex Result Service. Volgens de vakbond is er gewoon sprake van een schijnconstructie.’

Gauke Nijholt volgde opleidingen aan de middelbare beroepsopleidingen AOC en het Friesland College in Leeuwarden. Hij is getrouwd en woont in een huurhuis. ‘Op jonge leeftijd wist ik nog niet wat ik wilde worden. Na mijn opleiding heb ik nog opleidingen gevolgd voor facilitair en logistiek medewerker. Toen ik in de bijstand kwam werd ik door de gemeente ‘uitgenodigd’ om bij PostNL te solliciteren.’ Die sollicitatie brengt hem al met al niet veel verder. ‘Dit werk, zoals dat nu geregeld is, kun je niet combineren met iets anders. Dat is onmogelijk. Je weet niet waar je aantoe bent. Ik zie wel om naar ander werk, ook omdat de ervaring binnen dit bedrijf je leert dat ze je er na vijfeneenhalf jaar weer uitgooien. Dan nemen ze je een half jaar later weer aan voor het uurloon waarmee je begon. Maar vind maar eens wat anders. Het werkaanbod in Leeuwarden is karig. Het zijn allemaal banen zoals nul-urencontracten, oproepcontracten of callcenterwerk. Met dat laatste verdien je nog minder.’

Enkele weken geleden demonstreerden een twintigtal medewerkers, ook uit Kolhorn, voor de poort van PostNL. Ale Kramer, een van de werknemers, liet weten het werk op zich niet vervelend te vinden. Maar het respect voor de medewerkers ontbreekt, zei hij tegen de manager van Tempo Team die de petitie in ontvangst nam. Op 17 mei overlegden drie werknemers over vervolgstappen op het hoofdkantoor van FNV in Leeuwarden. Ook de actualiteitenrubriek Zembla is aanwezig voor een reportage. Hier vertellen Nanne Feenstra en Gauke Nijholt nogmaals wat hen dwars zit. ‘We willen respect en naleving van de betalingen en regels die voor anderen normaal zijn.’

PostNL