Eeuwige haast: het werk moet altijd gisteren af (video)

�Goede schoen zo belangrijk als goed bed�

�Mensen staan er niet bij stil, maar goede schoenen zijn net zo belangrijk als een goed bed. Er zijn immers dagen bij dat je langer op de voeten staat dan dat je in bed ligt.� Schoenmaker Leo op den Kelder van de gelijknamige schoenmakerij aan het Zuidvliet weet het daarom zeker: goed schoeisel is goud waard. �En een reparatie kost misschien een paar tientjes, maar daarvoor gun je de schoenen een tweede leven en loop je weer prettig.�

�Deze laarsjes heb ik pas sinds december en nu al laten de hakjes los! Kan ik daar bij de winkel nog verhaal op halen?�, klaagt een klant tegen Op den Kelder. �Nou mevrouw, de hakken van dit soort enkellaarzen zitten vaak niet erg vast�, antwoordt de schoenmaker voorzichtig. De vrouw baalt, maar is blij dat Op den Kelder het euvel nog dezelfde middag kan verhelpen. Als ze weg is zegt de schoenmaker: �Mensen willen altijd dat het werk liever gisteren dan vandaag klaar is. En ze komen pas als de schoenen echt stuk of totaal tot op de hak versleten zijn. Er worden hier zelfs exemplaren ingeleverd waarvan ik denk: dat ze er nog op konden lopen!� Maar met dik dertig jaar ervaring weet Op den Kelder vrijwel iedere klus te klaren. �Maar soms is het wel improviseren. Zo is het met al de verschillende materialen die fabrikanten tegenwoordig gebruiken weleens moeilijk om de juiste lijmsoorten te kiezen.�

De deurbel gaat alweer en een vrouw legt een kapotte kinderspijkerbroek op de toonbank. �Heeft u iets om het gat op de knie mee te bedekken?� �Nee, maar ik kan de broek wel herstellen aan de binnenkant�, garandeert Op den Kelder na een korte inspectie. De moderne schoenmaker houdt zich allang niet meer bij zijn leest. Verkoop van naambordjes en huisnummers, schaatsen richten en slijpen (�Met natuurijs op de sloten staan we met z�n drie�n in de winkel�), stomerijdepot van Miedema, herstellen van kleding en de verkoop van allerhande sleutels: Op den Kelder is van veel markten thuis. �De sleutels zijn een verhaal apart�, vertelt hij, terwijl hij behendig een nieuwe rits in een laars zet. �Veel exemplaren hebben we op voorraad of zijn te bestellen, ook de zogenoemde transpondersleutels van auto�s met een startonderbreking. Daarvoor hoeft men dus niet speciaal naar de dealer, al wordt dat vaak wel gedacht.�

Verdwaald tussen de schoenen ligt een boksbal. �Een kapotgeslagen kermisattractie die ik met de hand weer in elkaar heb genaaid�, zegt Op den Kelder. Dan gaat eerst de deur open voor een koerier van DHL, waarna een jongen de schoenmakerij binnenstapt. �E�n van mijn nieuwe laarzen knelt. Heeft u daar een oplossing voor?�, vraagt hij. Op den Kelder verkoopt hem een busje spray dat het leer soepeler maakt. �Ze zeiden tegen mij dat het ook met natte kranten zou kunnen�, zegt de klant. Op den Kelder: �Dat niet veel meer dan het leer natmaken en in het ergste geval krijg je nog kringen in het leer ook.� De schoenmaker weet veel van zijn vak en etaleert dat met vakwerk en adviezen. �In 1978 ben ik begonnen bij Mister Minute, de schoenhersteller die toen in V&D zat. Begin jaren tachtig ben ik echter voor mijzelf begonnen en heb ik dit pand gekocht van de familie De Vries, die hier een kleine slagerij met rokerij runde. Sindsdien ga ik meestal met plezier naar mijn werk. De centen die ik verdien zijn voor mijzelf en een andere drive is het leuke contract met de klanten.�

Op den Kelder (�in de omgeving van Hoorn is het een veelvoorkomende naam�) is lid van het Schoenmakers Gilde. �Dat zijn de schoenmakers die zich kwalitatief onderscheiden van de rest. Om de twee jaar wordt bijvoorbeeld het werk gekeurd en ook is ons gegund om originele materialen te gebruiken van de kwaliteitsmerken Avang, Van Bommel en Van Lier.� Een vrouw komt binnen en haalt een paar wandelschoenen van Nomad uit haar tas. �Deze heb ik al jaren en ze lopen nog prima, maar bij nat weer glijd ik wel eens uit.� Op den Kelder bekijkt de versleten hakken. �Die kan ik wel vervangen�, zeg hij. �Mooi,� zegt de vrouw, �want ik heb er altijd fijn op gelopen, behalve de laatste keer toen ik de Slachtemarathon liep.� �Maar dat was dan ook veertig kilometer, best een stuk als het niet gewend bent.� �Nou, tot vijfentwintig loop ik wel vaker, maar ditmaal kreeg ik blaren. Misschien had ik toch een wollen inlegzooltje moeten gebruiken.� Op den Kelder schudt zijn hoofd: �Dan moet je erg oppassen met broei en vocht dat vaak meer problemen oplevert dan oplost. Ik zal tegen het uitglijden een paar nieuwe hakken onder deze stappers zetten.� De vrouw knikt en weer belanden een paar schoenen op de plank.