Een mooi Drachtsterplein, maar hebben we er ook echt iets aan?

(tekst: ict-ondernemer en oud-raadslid D66 Wietse Elzinga op zijn weblog)

Tijdens de dag van de bouw kon menig Leeuwarder een kijkje nemen bij de werkzaamheden aan het Drachtsterplein. Na afloop van de rondleiding stond ik met een raadslid van de partij van veel bouwen, weinig praten en nog minder nadenken te wachten op de bus. Het bouwterrein was alleen via dat vervoermiddel bereikbaar. De persoon in kwestie stond tevreden te kijken naar al het vlot doorstromende verkeer:�We kunnen het wel laten zoals het nu is!� Dat fietsers honderden meters moeten omrijden was even niet interessant, voor een leasebakkenpartij zijn dat onbeduidende details. Filter een probleem en een oplossing ziet er een stuk eleganter uit.

Toch is het wel aardig om een harde infrastructuurproject als de herinrichting van het Drachtsterplein te vergelijken met een zachte infrastructuurproject als Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018. In de beeldvorming van veel mensen is de bereikbaarheid van Leeuwarden een probleem met economische consequenties. Hard bewijs ontbreekt, maar vooruit. Vanwege het niet doorgaan van de Zuiderzeelijn is er geld beschikbaar, d�e kans wordt (wel) gegrepen, politici zeggen:�Het plein moet op de schop!� Zoveel rijbanen van noord naar zuid, zoveel van oost naar west en het mag allemaal zoveel euro�s kosten. Ambtenaren werken de plannen verder uit, marktpartijen worden gevraagd die in te vullen en later dit jaar beschikt de stad over een mooi verkeersplein. Of je er in een toekomst waar minder mensen het werk moeten doen en nieuwe producten en diensten geld in het laatje moeten brengen wat aan hebt waag ik te betwijfelen, het project verloopt tot op heden als een speer.

Het project Leeuwarden CH 2018 is in alle opzichten het tegenovergestelde. Politici zijn het om te beginnen niet eens wat onder cultuur moet worden verstaan. Voor de een is het kunst, een ander ziet het breder. Culturele instellingen moeten nu bezuinigen en dus kunnen we in de toekomst geen Culturele Hoofdstad zijn. Het zou te zijner tijd om een feestje gaan waar we nu geen geld voor hebben. Als politici het niet eens kunnen worden, kunnen ambtenaren niet gericht aan het werk worden gezet. Ervaring leert dat ambtenaren met een gerichte boodschap op pad moeten worden gestuurd want anders komen ze met lege handen thuis. De ergste exemplaren zijn die die naar eigen inzicht wat gaan ondernemen omdat ze denken te weten wat de bedoeling is. Die kosten doorgaans handenvol geld.

De Eerste Kamer is deze week een parlementair onderzoek begonnen naar privatiseringen zoals die van de spoorwegen. Al op de eerste dag werd duidelijk dat politici en overheden over een gering leervermogen beschikken. Dat zou je ook hier om de hoek kunnen vaststellen. Grote vraag is natuurlijk hoe we het lokale leervermogen kunnen vergroten gelet op het feit dat zachte infrastructuren belangrijker worden dan harde infrastructuren. Als Leeuwarden CH 2018 onverhoopt strandt zou ik het niet weten.