Leeuwarder feestcollege op weg naar artikel 12 status

(tekst: financieel-economische redactie Liwwadders.nl)

Na de verkiezingen komt in Leeuwarden de aap uit de mouw, zie de Leeuwarder Courant van vandaag. De gemeente koerst af op een artikel 12 gemeente, oftewel onder curatele van een hogere overheid. En nog altijd zoekt het college de fout bij de buren (Den Haag) in plaats van naar het eigen beleid te kijken. De gemeenteraad heeft als toezichthouder gefaald. Al veel eerder had harder aan de bel getrokken moeten worden om dit college van PvdA, CDA en PAL/GroenLinks bij de les te houden. Individuele raadsleden van deze partijen (ook zij zijn controleurs) hadden hun partijen met de feiten om de oren moeten slaan. Gemeentebelangen vormde hierin een uitzondering. Daar werd onlangs nog geadviseerd over een nieuw te vormen college. Laat dit maar bestaan uit de huidige partijen dan kunnen ze hun eigen rommel opruimen.

Een praktisch voorbeeld hoe er in Leeuwarden met mensen en geld wordt omgesprongen? Neem de Openbare Bibliotheek die tijdelijk is ondergebracht in het winkelcentrum Zaailand. Een perfecte locatie, aldus de gebruikers. Die vinden de tijdelijke locatie perfect (evenals het noodlijdende winkelcentrum). Maar het beleid van het college ging in een andere richting. Er werd fors met subsidiegeld geïnvesteerd in de Blokhuispoort. Het mocht allemaal wat kosten. Eind januari klinkt het applaus van de raadsleden bij de opening van het nieuwe gebouw. Van raadsleden die in deze plannen zijn gezogen. Waar men tegelijk ook voor klapt, en niet meteen ziet, is de reductie van het aantal vaste banen in de bibliotheek. Inmiddels zijn er al vijftig vrijwilligers aangesteld die de taken van het reguliere personeel hebben overgenomen.

(eerder gepubliceerd)

Een klap van 30 miljoen euro. Gemeente Leeuwarden in 2017 financieel in zwaar weer.

Het eigen vermogen van de gemeente op een rijtje:

* Werkelijk eigen vermogen per 31 december 2016 volgens de jaarrekening 2016: EUR 60,4 miljoen (voorjaar 2017)

• Begroot eigen vermogen per 31 december 2017 volgens de begroting 2017: EUR 62,7 miljoen (najaar 2016)
• Prognose eigen vermogen na herindeling per 1 januari 2017 volgens de begroting 2018: EUR 48,7 miljoen (najaar 2017)
• Prognose eigen vermogen na herindeling per 1 januari 2017 volgens ‘corrigendum op de begroting’: EUR 33,3 miljoen (november 2017)

Een klap van 30 miljoen: het eigen vermogen gehalveerd in een jaar tijd.

Het eigen vermogen (alle reserves samen) daalt van EUR 60,4 miljoen eind 2016 naar, volgens de laatste gemeentelijke prognose, EUR 33,3 miljoen eind 2017. Een klapper van EUR 27,1 miljoen negatief en dan heeft de gemeente Leeuwarden ook nog mazzel. Bij de gemeentelijke herindeling brengen Leeuwarderadeel en (deels) Littenseradiel een positief eigen vermogen mee van EUR 3,4 miljoen. Hiervan geabstraheerd krijgt het eigen vermogen van de ‘oude’ gemeente Leeuwarden een knal van EUR 30,5 miljoen. Een halvering derhalve in één jaar tijd.

Zonder toepassing van de gebruikelijke fratsen is er gewoon een tekort/verlies van meer dan EUR 30 miljoen. De gebruikelijke fratsen zijn het heen en weer boeken in en rondom de reserves (in jargon: lucht aan wolken boekingen) waarover onze politici zo graag over praten. Allemaal cosmetisch: het raakt de kern niet. Ons college (PvdA, CDA en PAL/Groenlinks) en de voor de financiën verantwoordelijke wethouder Feitsma (PvdA) horen we sinds kort niet meer over de ‘solide financiën van de gemeente’. Natuurlijk weten (wisten?) ze zelf ook wel beter.

Verrassing?

Is dit een verrassing? Nee en ja. De trouwe lezer van Liwwadders.nl weet dat wij al jaren publiceren over de neerwaartse spiraal in de financiën van de provinciehoofdstad. Eerlijk is eerlijk: een enkele oppositie fractie in de gemeenteraad heeft hiervoor ook aandacht gevraagd. Maar natuurlijk hadden de gemeenteraadsleden steviger moeten doorpakken. Keur die begroting en ook de jaarrekening van het college dan gewoon af. Had dan tegen de verbouw van het Stadskantoor gestemd en ga zo maar door. Wees duidelijk.

Het CDA, dat zich graag associeert met rentmeesterschap, is onzichtbaar geweest en lijdzaam achter de collegepartner PvdA aangehobbeld. Ook de complete Friese media heeft het laten afweten: snappen ze het niet of zitten ze liever op de schoot van onze bestuurders? Trap niet in de goed nieuws show van onze bestuurders en de gemeentelijk afdeling voorlichting. Vervul je waakhondfunctie, vergroot je kennis en verdiep je onafhankelijk in de gemeentelijke financiën!

Planning en control 

Wat ook verrassend is, is de enorme omvang van het tekort. De gemeente heeft de afgelopen jaren te veel hooi op de vork genomen. Iedereen kent de voorbeelden wel. Het is echt niet alleen het sociale domein waar onze politici steeds over spreken: lekker alles afschuiven op Den Haag in plaats van de hand in eigen boezem te steken.

Opmerkelijk zijn ook de enorme fluctuaties tussen wat begroot wordt en de werkelijkheid. Ook nog in zo’n korte tijdspanne. Planning en control van de financiën binnen onze gemeente moeten
maar eens stevig onder de loep genomen worden. Tevens wordt het tijd om in eigen vlees te snijden en de uitgaven strikt te monitoren. Zo kan het niet langer! Of is het toch een politiek spel van het college: de gifbeker nu helemaal leegdrinken tegelijk met de herindeling en/of alles doorschuiven. We weten het niet.

Risicovolle grondposities en 500 miljoen schuld

Naast het eigen vermogen speelt er nog veel meer. We noemen twee zaken. De grondposities bedragen circa EUR 150 miljoen en daarin schuilen ook vele grote risico’s. Sinds de crisis zijn al tientallen miljoenen afgeboekt. Ondanks de thans aantrekkende woningmarkt meldde het college deze week weer een zeperd van EUR 3,4 miljoen die op allerlei (ondoorzichtige) wijzen verwekt wordt in de administratie. Het blijft vreemd dat de gemeente alle risico’s en afboekingen voor zijn rekening moet nemen en dat ontwikkelaars, bouwers, makelaars, etc. mooi kunnen ondernemen onder de veilige paraplu van de gemeente.

Ook de rentedragende schulden zijn de afgelopen collegeperiode fenomenaal gestegen tot inmiddels circa EUR 500 miljoen. Een half miljard, vergelijkbaar met de jaarlijkse
begroting van de gemeente. Let op: geld lenen kost geld. Nu is de rente nog laag maar deze schuld moeten worden ingelost. Zo kan het niet doorgaan.

Verkiezingen 22 november

Woensdag 22 november mag u stemmen voor een nieuwe gemeenteraad en dat is bepalend voor het nieuwe college. Als u financiële degelijkheid van belang vindt en niet wilt dat de gemeentelijke lasten nog verder stijgen, dan weet u waar u niet op moeten stemmen.

Redactie Liwwadders.nl