Liwwadders
  • Cultuur
  • Politiek
  • Economie
  • Ondernemen
  • Doneer!
  • Abonneren

De Ruk naar Rechts – Opgedragen aan Edward Grieg, De Mars der Dwergen

2 december 2023 Actueel
← Terug naar archief
Emmakade sneeuw

Foto: A. Keikes

De Ruk naar Rechts

(Ingezonden)

Opgedragen aan Edward Grieg, De Mars der Dwergen.

We hebben vier kabinetten Rutte achter de rug. In deze periode voltrekt zich een systematische verrechtsing in samenleving en politiek. Wat betreft links – met name de PvdA – begint dat al eerder zeker wanneer Wim Kok de ideologische veren afschudt.

Rechts likt in 2010 de vingers af

Het begon met Rutte I. Dat duurde niet heel lang. Van oktober 2010 tot november 2012. Na de verkiezingen vormt de VVD (31 zetels) een kabinet met CDA (21 zetels). Samen lang geen meerderheid in de Tweede Kamer. Niet getreurd want de PVV van Wilders (24 zetels) is bereid gedoogsteun te leveren. Binnen het CDA leidt dit tot een halve opstand, zo stapt coryfee Ab Klink op, maar rechts binnen deze partij (Henk Bleeker c.s.) forceren de rechtse doorbraak.

Mark Rutte is trots. Dit is een kabinet met een programma waarbij ‘rechts Nederland de vingers kan aflikken’ – zo sprak hij. Het kabinet met als motto Vrijheid en verantwoordelijkheid stierf betrekkelijk snel en niet in schoonheid. Het dwarse en opportunistische gedrag van de PVV onder leiding van Wilders zorgde voor een snelle val. Rutte is erg boos op Wilders en voegt hem toe er voor te zullen zorgen dat zijn ‘partijtje’ tot op nul zetels zal worden gereduceerd.

Nu, 2023, lijken de rollen haast omgekeerd. PVV veruit het grootst, VVD zwaar verlies, intern dreigt de opstand.

Rutte II. PvdA prijst zichzelf uit de markt

Er volgen verkiezingen in 2013 waarin VVD en PvdA elkaar tot op het bot bestrijden. Dat leidt voor beide partijen tot een voortreffelijk resultaat: VVD ( 41 zetels) en PvdA (38 zetels). Het politieke klimaat in Nederland krijgt er vervolgens sterk onder te lijden dat deze twee grote tegenstanders samen gaan regeren. Rutte II, ook wel Rutte-Asscher. Met als motto: ‘Bruggen slaan’. De geschiedenis leert nadien hoe de PvdA de zure vruchten oogst. De coalitie zit wel de hele periode uit, maar voor de PvdA eindigen de volgende verkiezingen (maart 2017) desastreus. Een nooit vertoonde val naar 9 zetels. Aan de linkerkant passeert GroenLinks de PvdA met een score van 14 zetels.

De VVD houdt het verlies relatief beperkt en blijft grootste partij (33 zetels), CDA (19 zetels), D66 (19 zetels) en CU (5 zetels). Samen vormen ze het kabinet Rutte III, met als motto ‘Vertrouwen in de Toekomst’.

Opkomst Pieter Omtzigt

Rutte III biedt in 2021 zijn ontslag aan als reactie op het vernietigende rapport over de toeslagenaffaire. Naast Renske Leijten van de SP was Pieter Omtzigt hier het Kamerlid dat – ondanks tegenwerking, ook binnen zijn eigen partij het CDA (het ‘sensibiliseren’ van Hoekstra c.s.) – niet opgaf om de feiten aan het licht te brengen.

Kortstondige bloei D66

Rutte IV treedt in januari 2022 aan. Het handhaafde zich moeizaam tot juli 2023. De samenstelling was dezelfde als in de voorgaande periode. De verkiezingen (maart 2021) leverden de VVD 34 zetels op. D66 was een verrassing met 24 zetels (Kaag-effect, ‘nieuw leiderschap’). CDA leed verlies (terug naar 14 zetels) CU hield 5 zetels.

De aanloop naar dit kabinet was ontluisterend met de uitgelekte notities van verkenners Ollongren van D66 (Omtzigt: functie elders) en Annemarie Jorritsma (VVD). Jorritsma’s aanvankelijke grootspraak ( ‘dit kan snel geregeld’) was het begin van de langste formatie in Nederland ooit. Uiteindelijk sneuvelde het kabinet op het immigratiebeleid. De PvdA bleef bij de verkiezingen in 2021 staan op 9 zetels. GroenLinks bracht het tot 8 zetels.

Ironisch

Er schuilt de nodige ironie in de ontwikkeling. De partijen VVD en PvdA die samen zo zelfverzekerd Rutte II vormden liggen nu beide in de touwen. De PvdA al langer, maar ook de VVD krijgt het nu zwaar.

Het ongelukkige kabinet Rutte IV (voornaamste slachtoffer D66) eindigde in een onduidelijke crisis over de migratie. Rutte kwam in een ‘epifaan’ op zondagmorgen tot de conclusie dat hij er beter mee op kon houden. De opvolgers zitten met de ellende.

Bij de in 2023 zwaar verliezende VVD doen zich verschijnselen van opstand voor. En de helemaal niet zo slecht scorende combinatie GroenLinks/PvdA is in het licht van de verbazende opmars van Wilders ook in het ongerede geraakt. De vleugel Spekman – in Friesland het fenomeen Jacobi, waaraan nog eens een aparte beschouwing zou moeten worden gewijd, inclusief een verhaal over de diverse stromingen binnen de PvdA-Fryslân – gooit zich weer in het nieuws.

Vermoedelijk een hopeloos achterhoedegevecht, maar Jacobi wil, zo lijkt het, toch een beetje strijdend ten onder gaan. Er mag aan worden herinnerd dat Spekman destijds als partijvoorzitter het kabinet Rutte-Asscher, voor de PvdA funest afgelopen, volop gesteund heeft. Zowel voor Spekman als Jacobi geldt dat ze te gemakkelijk de schuld bij het ‘elitaire’ GroenLinks proberen te leggen.

Lees ook de belangwekkende beschouwing van oud-statenlid (PvdA) Jouke Van der Zee in de LC (30 november j.l.).Tijdens Rutte II was Diederik Samsom de autoritaire fractieleider, een grote fractie waarin Jacobi zitting had. Jacobi had toen krachtiger stelling moeten nemen. Dan had ze nu meer recht van spreken gehad.

W.g.

A. de Boer

Lunchroom ter overname
 
Doe mee en doneer knop
Vorige bericht

Maar ik ben vandaag 76 jaar geworden. Hoe bijzonder is dat?

Volgende bericht

Na het vertrek van het psychedelische festival Psy-Fi is het oorverdovend stil gebleven over festivals in de Groene Ster.

 

Meer berichten

  • De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
  • Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
  • Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
  • Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
  • Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
  • Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
  • Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
  • Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
  • Restauratie Oldehove duurt langer 
  • Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
  • Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
  • Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
  • Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
  • Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
  • Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
  • Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
  • Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
  • NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
  • Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
  • KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
  • FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
  • Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
  • ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
  • Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
  • De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
  • Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
  • Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
  • Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
  • Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
  • Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
  • Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
  • Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
  • In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
  • Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
  • Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
  • Kinderen hebben vaker een kansrijke start
  • Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
  • Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
  • Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
  • Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo
Problemen met verhuurder? Woningtoewijzing? Uitkering? Aanvraag minimaregelingen? Bel snel PEL! 058-2671636 op werkdagen van 14.00-17.30 uur. B.g.g. mail verpel@online.nl
Bennerpark

De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper...

19 november 2026

Aandacht voor ervaringsdeskundigen in...

19 november 2026

Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer...

19 november 2026
Europaplein

Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen...

19 november 2026

Stadsblad Liwwadders

Veel Leeuwarders ontvangen elke morgen rond koffietijd onze nieuwsbrief. Die wilt u toch ook niet missen? Het laatste nieuws uit Leeuwarden e.o. elke morgen rond elf uur in uw mailbox.

Lunch mee!

Stadsblad Liwwadders

JA, IK WIL een abonnement op het Stadsblad Liwwadders en ontvang de krant graag een jaar lang in de bus.

Meer informatie

Koken met Klaas

Klaas kasma

Archief

  • Liwwadders TV
  • Webarchief
  • Stadsblad

Liwwadders.nl

  • Colofon
  • Contact
  • Privacystatement
  • Disclaimer

Sociale Media

TwitterFacebookYouTube
Copyright 2026 | Liwwadders.nl | Alle rechten voorbehouden
Uw gegevens op Liwwadders
Liwwadders plaatst functionele en analytische cookies.
Door op 'Akkoord' te klikken geeft u daarvoor toestemming. Lees ook onze Privacystatement. Akkoord
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Altijd ingeschakeld
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
OPSLAAN & ACCEPTEREN