Commissaris Jorritsma: liever fout besluit dan geen besluit

(tekst: commissaris John Jorritsma in de WTC-bijlage in de Leeuwarder Zaailandkrant)

Commissaris John Jorritsma: Ik voel me als een vis in het water

– Je ziet aan het begin van de vergadering al waar je aan het eind over besluit

– Kunstenaars die een boek hierover presenteren? Ik zal het lezen

– We hebben hier een ijle economie

– …daarmee sta je wel in het rijtje: Houston, Singapore, Leeuwarden

�We moeten onze positie in Europa stevig neerzetten en relaties aanknopen of opfrissen met landsdelen in het noorden van Duitsland. Als regio moet je een stevige vuist maken.� Eenmaal op de praatstoel is John Jorritsma, sinds vorig jaar mei commissaris van de koningin in Friesland, niet te stuiten. Hij is wars van cynisme en blaakt van zelfvertrouwen en optimisme. �Ik heb het laatst via de radio nog aan Harmke Pijpers verteld: Friesland is het Bourgondi� van het noorden.�

Met grote halen loopt Jorritsma door de plannen die op stapel staan of die na een lange voorbereiding vruchten afwerpen. �Kijk naar Pieken in de Delta, een ambitieus plan waarmee we allerlei zaken met vaart aanpakken. Of kijk naar de resultaten van het plan voor het merengebied. Het toerisme in Friesland is met sprongen vooruitgegaan.� Het is niet zo dat Jorritsma de komst van vier aquaducten in de zuidwesthoek van de provincie nu direct aanwijst als het recept voor alle economische kwalen, maar toch. �Denk de aquaducten weg en Friesland staat stil in de zomer.�

Jorritsma is een rasoptimist die zijn sporen heeft verdiend in het Brabantse. Daar was hij directeur van de BOM, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij. Ook was hij eerder al eens burgemeester, het moet een forse omslag voor hem zijn om in het ambtelijke wereldje maanden overleg te voeren over zaken waarvan een ondernemer al direct zou zeggen: dat doen we. Ook burgemeester Bearn Bilker van Kollumerland verbaasde zich onlangs over de stroperige wijze van besluitvoering. �Je ziet aan het begin van de vergadering al waar je aan het eind over besluit. Het midden zou je gerust kunnen weglaten�, zo zei hij desgevraagd op een Leeuwarder terras.
Jorritsma beaamt dat beslissingen zich vaak van tevoren al laten uittekenen. �Je hebt nu eenmaal te maken met het democratisch proces. De stemming rond de verkoop van de Nuon-aandelen was allang bekend. Die kaarten zijn geschud. Maar hier gaat het vaak om het proces, en dat is toch ook niet geheel onbelangrijk. Ik voel me een ondernemer-bestuurder en ik neem liever een fout besluit dan geen besluit.�

Het beleid van zijn voorgangers verdedigt Jorritsma zeer beslist als een vanzelfsprekendheid. De aanzwellende kritiek op grote projecten als de Haak om Leeuwarden, de Centrale As van Dokkum naar Nijegea en de komst van de afvaloven in Harlingen neemt hij voor wat het waard is. Kunstenaars die een boek hierover presenteren? �Ik zal het lezen, maar we zullen toch met al ons gevoel een keuze moeten maken. De afvaloven wordt aan ons voorgelegd en dat toetsen wij aan de hand van de juridische kaders. Meer kunnen we niet doen. Meer mogen wij niet doen. We voeren onze taak uit. W�j komen niet met dat plan!� Een onvertogen woord in de richting van de initiatiefnemers komt niet over zijn lippen. �We kunnen het niet iedereen naar de zin maken. De deskundigen zitten altijd aan de andere kant van de tafel.�

Dit voorjaar nodigde Jorritsma enkele Friezen uit om eens met hem mee te gaan om te bekijken wat hij zoal doet. Een commissaris doet namelijk meer dan acte de pr�sence geven bij de Franeker PC of het sk�tsjesilen. Bovendien werd openlijk gesteld: waarom doet Jorritsma vijf dagen over zijn baan terwijl zijn voorganger Nijpels het werk in de helft van de tijd afkon? Op overtuigende wijze pareerde de commissaris de kritiek. De genodigden mochten mee op de boot naar Terschelling en zagen de commissaris in zijn rol als nuttige vertegenwoordiger van de provincie. Over de kerntakendiscussie, die aan de vooravond van de provinciale verkiezingen stelselmatig opduikt, maakt Jorritsma zich dan ook in het geheel geen zorgen. Dat politicus Geert Wilders openlijk stelt dat het provinciaal bestuur overbodig is, zegt Jorritsma op dit moment nog weinig. Eerst maar eens zien. Voorlopig zijn er twee commissies aan het werk (d�Hondt en Lodder) die de werkzaamheden nog maar weer eens in kaart brengen.
Daar komt overigens nog bij dat andere provincies geheel anders zijn dan Friesland. Dat het Friese �parlement� omgeven is met rituelen en zaken die grenzen aan pompeusheid, ach, daar moet niet al te moeilijk over worden gedaan, zo vindt de commissaris. Hij zal op dat gebied in elk geval geen initiatief nemen tot versobering: �Ik voel mij hier als een vis in het water.�

Toch moet Friesland wel oppassen als het gaat om de economische ontwikkeling, zo stelt de commissaris. �We hebben hier een ijle economie. De diversiteit is niet erg groot. Gelukkig doet de sector recreatie het goed met innovatieve zaken waarmee de verwende recreant hiernaartoe wordt gehaald. We investeren in de meren, vaarwegen, aanlegplaatsen en waterfronten in de dorpen. Dorpen die bol staan van monumentale en culturele aspecten. Bovendien wordt het seizoen verlengd door de accommodaties te verbeteren.�
Jorritsma verwacht veel van de verdere ontwikkeling van de watertechnologie, die fors ingezet is met een onderneming als Wetsus. �We zijn wat te bescheiden, maar Leeuwarden behoort tot de drie waterhubs in de wereld. Dat betekent dat je tot de toppers gerekend kunt worden en daarmee sta je wel in het rijtje: Houston, Singapore, Leeuwarden.. We moeten snel met die bescheidenheid afrekenen. Het is mij nog veel te veel �best gen�ch�. Ik ben iemand van ambitie en vergezichten. Ik heb het land aan cynisme. Neem Leeuwarden, de stad bruist. Ik verwacht dat het CJIB, het boetekantoor, een belangrijke taak krijgt bij de uitvoering van het rekeningrijden.�

Ook het Friese hoger onderwijs mag van Jorritsma vleugels krijgen. �We moeten niet bang zijn om ons profiel te tonen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de virtuele universiteit. Hoogleraren moeten worden ingevlogen om onze ambities verder vorm te geven en als stimulans te dienen voor de zaken waar we al mee bezig zijn.�