Buurt boos over initiatief appartementengebouw – ‘Geeft Jacobi de wijk weg, of komt ze voor ons op?’

(Ook deze winter publiceren we weer enkele artikelen uit ons archief)

‘We worden gepiepeld. We worden genaaid waar je bij staat’, zegt Henderika Nijboer. Opnieuw wordt er in Leeuwarden een bouwplan op discutabele wijze doorheen gejast. Tenminste, zo ervaren omwonenden de gang van zaken. Deze keer gaat het om het bouwplan De Roode Boer, dat initiatiefnemer Oane Hoekstra op de hoek van de Zuidergrachtswal en Achter de Hoven wil bouwen. Hoekstra komt geregeld in het nieuws met fors gesubsidieerde bouwplannen of initiatieven waar de gemeente Leeuwarden maar graag haar medewerking aan verleent. Ook de naam van Ritske Merkus duikt in dit verband vaak op. Zo ontvingen de twee ondernemers subsidies voor het realiseren van een stadsstrand aan de Potmarge op het terrein van uitgever NDC en de bouw van een steiger voor bootjesverhuur aan de Willemskade.

Partijdigheid

De bewoners Henderika Nijboer, Tjeerd Jan Nijboer, Sido Siemonsma en Chris Popma, die in actie komen onder de naam comité De Groene Hoven, vinden dat er eens kritisch gekeken moet worden naar de activiteiten van Hoekstra en zeker naar de rol van de gemeente Leeuwarden, die aan de leiband lijkt te lopen van de twee ondernemende vrijbuiters. ‘Dat laatste ontstaat uit het overleg dat we gehad hebben met de initiatiefnemers en vertegenwoordigers van de gemeente Leeuwarden. De gemeente doet geen enkele poging om zelfs de schijn van partijdigheid te vermijden. Ze kiezen voor de mooie spreadsheets van de ontwikkelaars en hun gevolg, in dit geval architect Zandman en de Groninger projectontwikkelaar Rizoem die Hoekstra in de arm heeft genomen. Wij als bewoners mogen de plannen, die zelfs via een welwillende publicatie in de wijkkrant in de markt worden gezet, bekijken en naar gezochte argumenten luisteren. Ze zijn goed in pr. Je ziet het gebeuren. Er wordt een aangename sfeer gecreëerd rond hun activiteiten. De buurt is bijzaak. Dat is het.’

Inspraak is een farce

Inspraak is een farce, zo vinden de bewoners die contact hebben gehad met ambtenaar Michiel Kaspers. ‘Die wilde alle communicatie coördineren. Hoezo?’ De bewoners zijn niet expliciet tegen bebouwing maar vinden het gebouw te ‘pompeus en bombastisch’ voor de kleine hoekkavel. Liever hadden ze de groenplek gehandhaafd.

Modieus

De argumentatie die aangedragen wordt door de opdrachtgevers en omarmd door de gemeente vinden de bewoners gezocht. Nijboer: ‘De status ‘extended stay voor expats’ wordt van stal gehaald om de bouw mogelijk te maken. Dat is iets nieuws en het klinkt modieus. Daar schijnt de gemeente erg vatbaar voor te zijn. Gevraagd om onderzoek naar deze doelgroep, het plan moet toch ergens op gebaseerd zijn zou je denken, blijkt dat er niet te zijn. Men vindt een pretentieuze term die in wetgevende artikelen niet voorkomt, men kan weer vooruit. Men trekt zich weinig aan van de buurtbewoners.’ Het lijkt symptomatisch te zijn voor veel bouwplannen in de gemeente Leeuwarden, waarbij het college luistert naar bouwondernemers, de wil dicteert, afwijkende stedenbouwkundige aanpassingen moeiteloos accepteert en, wanneer er al is gebouwd, desgewenst legaliseert. Een bouwplan voor een appartementengebouw aan de Stationsweg is een van de voorbeelden.

Trukendoos

De bewoners Henderika Nijboer, Tjeerd Jan Nijboer, Sido Siemonsma en Chris Popma denken dat de trukendoos van de gemeente Leeuwarden met dit nieuwste bouwplan te ver open is gegaan. De bewoners verwachten actie van Lutz Jacobi, de nieuwe lijsttrekker van de PvdA, die in het Stadsblad Liwwadders luid verkondigde de macht van de topambtenaren in Leeuwarden te zullen breken. ‘We zijn benieuwd of ze dat gaat waarmaken’, zegt Tjeerd Jan Nijboer. Sido Siemonsma: ‘Geeft ze de wijk weg, of komt ze voor ons op?’ Tjeerd Jan Nijboer: ‘Ik schrok ervan dat de Partij van de Arbeid als grootste uit de bus kwam bij de gemeenteraadsverkiezingen. Wie had dit verwacht met zulk beleid!’

Twee-nul

Het kwartet buurtbewoners verwacht een taaie strijd. Gelet op het gevoerde informele overleg ligt de groep al met twee-nul achter. ‘Tenminste als we afgaan hoe er met ons over dit plan wordt gesproken en hoe de houding van de gemeente is naar de opdrachtgevers toe. Nijboer: ‘Als buurtbewoners werden we onlangs uitgenodigd in, hoe kan het ook anders, in De Blokhuispoort. Daar waren de plannen al geknipt en genaaid zoals de gemeente het ziet. Op Facebook bleken de initiatiefnemers al een toast op een nieuwe subsidie voor het plan uitgebracht te hebben. Uit alles bleek dat we vrijwel niets hadden in te brengen.’

Rendement

Dat het appartementengebouw in de markt wordt gezet voor expats, tijdelijke bewoners in het hoogste segment, vinden de omwonenden merkwaardig. Zeker met het ontbreken van onderzoek. Volgens de buurbewoners is dit etiket voornamelijk bedoeld om uit de kleine locatie, met zo weinig mogelijk kosten het hoogste rendement te halen. Nijboer: ‘Dat de gemeente hierin meegaat, is voor ons onbegrijpelijk.’ Chris Popma: ‘Waarom kijkt de gemeente niet naar de hele buurt en komt tot een andere overweging? Ik zou de leefbaarheid van de buurt vooropstellen.’ Bij de status expats vervalt bijvoorbeeld de parkeernorm. ‘Alles wordt uit de kast gehaald om deze investering zo geruisloos te laten verlopen. Of de buurt met eventueel geparkeerde auto’s te maken krijgt, doet er kennelijk niet toe.’ De bewoners vermoeden dat het etiket expats op het gebouw wordt geplakt om snelle bouw mogelijk te maken zonder al te veel regels. Bouwer Lont heeft al laten doorschemeren dat de de appartementen als dat nodig moet zijn ‘binnen de kortste keren kunnen worden omgebouwd tot kleine appartementjes. We slaan er zo een paar wandjes in’, zo werd gezegd.’

Zorg

‘Dit is een buurt waar in het verleden fel is gestreden tegen de komst van zorgvoorzieningen. Niet dat we daar op tegen zijn, maar alles met mate. Wij zeiden: waarom die concentratie in zo’n klein gebied?’, aldus Sido Siemonsma. De vier pakken de laptop er bij en wijzen de panden aan die momenteel in gebruik zijn als hulpverleningspand. Het blijkt te gaan om diverse panden van hulpverleningsinstelling Zienn en Limor (nachtopvang Oostergoweg, dag- en nachtopvang Nieuweweg, dagopvang Zuidergrachtswal). Daarnaast zijn diverse panden in de omliggende straten geschikt gemaakt voor begeleid wonen. Het gaat om panden in de Kanaalstraat, Achter de Hoven, Zuidergrachtswal (De Sterke Vogel) en Gardeniersweg (voormalig politiebureau). Aan Achter de Hoven bevinden zich panden voor begeleid wonen van Domum Zorg, een activiteit van Henk Martin van Dijk. De stichting Stumass heeft panden voor wonen en studeren voor autisten. Ook is er achter het pand van Popma illegaal een ontmoetingsplek gebouwd. Popma: ‘Ik kan mij nog uitspraken van wethouders herinneren die de druk van deze activiteiten in zo’n klein stukje stad absoluut niet wilden verhogen. Je ziet nu dat sluipenderwijs het ene na het andere pand een relatie krijgt met zorg. Het zou mij niets verbazen wanneer het met de Roode Boer ook die kant op gaat.’

Groen

Volgens de bewoners laat wethouder Henk Deinum (PvdA) opnieuw zijn oren hangen naar de bouwers van een omstreden bouwplan. Chris Popma: ‘Waarom wordt mij die kavel grond niet aangeboden? Zestien jaar geleden heb ik hiernaar geïnformeerd. Hoe kan het dat dergelijke transacties onderhands plaatsvinden? Leg mij dat eens uit?’ Popma wilde de bouwkavel, waar nu boomhut De Uil staat (eveneens een project van Oane Hoekstra) destijds omtoveren tot een groengebied. ‘Het is een prachtig hoekje in een stenige omgeving. Er is nu een levendige biocultuur met bijvoorbeeld vleermuizen. Voor deze populatie had de vertegenwoordiger van Lont ook al een ‘oplossing’ gevonden. Hij zou er wel voor zorgen dat de bouwers er geen last van zouden krijgen. Ik ben benieuwd wat Lutz Jacobi hier over te zeggen heeft. Vroeger zat ik met haar in café Bak in Heerenveen. Altijd gezellig. Ik vind dat ze nu in actie moet komen.’

Andries Veldman