Burgemeester Crone had luchtbellen Neushoorn door moeten prikken

Van harte welkom in het breicafé in Neushoorn in Leeuwarden

Neushoorn revisited: ‘het likt zich omhoog’ Waar ligt de verantwoordelijkheid Burgemeester Crone had dit moeten voorkomen

(Van een correspondent)

Rond de Neushoorn – bedoeld als culturele hotspot voor Leeuwarden en Friesland – rommelt het nogal, zacht gezegd. Bij de behandeling van de jaarstukken 2017 stelden raadsleden vragen. De antwoorden van de wethouder Feitsma waren afhoudend. Zo kon de gemeente niet zelf het BMC-rapport verstrekken aan de raadsleden. Daarvoor moest men bij de Neushoorn zijn. Het bekende afschuiven. In elk geval werden raadsleden niet geïnformeerd over de moeilijkheden die er wel degelijk waren.

Het gevoelige Neushoorn-dossier

In de laatste vergadering van het college voor de vakantie – 17 juli – namen b. en w. een besluit over de Neushoorn. Iedereen vertrekt dan met vakantie, dus lastige dingen gooi je als slimme ambtenaar in zo’n vergadering. Niemand die er nog op let. Het Neushoorn-dossier was zo’n dossier. Er lagen allerlei stukken bij, zoals een ambtelijke toelichting, waaruit bepaald niet direct valt af te leiden dat er nogal wat aan de hand was. De ambtenaren wilden de vuile was blijkbaar niet naar buiten hebben.

Wat er allemaal wel aan de hand was viel te concluderen uit een ‘toevoeging jaarplan 2018’ – aangeleverd door de Neushoorn. Liwwadders publiceerde daarover. Dat verhaal van de Neushoorn lag bij de stukken van het college. Die toevoeging was een onthullend stuk. Eindelijk werden man en paard genoemd. De ambtelijke opstelling, en, naar het lijkt, in navolging daarvan ook de opstelling van de wethouder, suggereert ‘weinig aan de hand’. En voor hen in elk geval geen redenen om de raadsleden adequaat op de hoogte stellen. Dat had toen natuurlijk al moeten gebeuren.

Zo maar € 622.735,- naar de Neushoorn

Het besluit van b. en w. over het subsidie 2018 voor de Neushoorn werd dus pas in juli 2018 genomen. Normaal gebeurt dat al in het voorafgaande jaar. De toekenning omvat een bedrag van € 622.735,- voor het jaar 2018. Je had een bedrag van € 270.500,- verwacht.

Hoe dit hoge bedrag voor 2018 tot stand is gekomen wordt niet toegelicht. Het bevreemdt nogal. Immers, de jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente zou € 270.000,- bedragen – conform de besluitvorming van de gemeenteraad medio 2014. Er is toen door b. en w. een buitengewoon optimistisch ‘Bedrijfsontwikkelplan Harmoniekwartier “ aan de raad gepresenteerd, waarin dit bedrag van € 270.000 als structurele jaarlijkse verplichting wordt genoemd. Daarnaast ontving, of had de Neushoorn zo nodig recht op een eenmalige bijdrage van maar liefst € 600.000,- als ‘stevig weerstandsvermogen’. Niet niks. B. en w. hebben er dan, 2014, de raad moet nog instemmen, alle vertrouwen in: mede door de positieve prikkel voor cultureel ondernemerschap, die in de organisatie is ingebouwd, zo schrijven ze, en deze gemeentelijke bijdragen, is er naar hun overtuiging sprake van een beheersbaar en financieel verantwoorde situatie voor de gemeente. De gemeente spreekt in dit stuk ook over een robuuste opzet. De uitkomst was heel anders, zo blijkt nu.

Op de centrale punten ging het mis

De genoemde ‘toevoeging jaarplan 2018’ van de Neushoorn, die in mei 2018 aan het college werd toegezonden, en waaruit een vergaand ongenoegen blijkt met de gang van zaken en de werkwijze van de gemeente en diverse andere partijen, betoogt dat het eigenlijk op alle essentiële punten mis is gegaan. De Neushoorn signaleert drie belangrijke obstakels:

Ruimtegebrek, problemen bij de financiering externe producties, en de samenwerking met D’Drive.

De analyse van de Neushoorn is ook op andere punten helder – de horeca-functie had best bij de centrale problemen genoemd kunnen worden. De conclusie van de Neushoorn is dat de uitgangspunten van het met zoveel zelfverzekerdheid in 2014 aan de raad voorgelegde ‘Bedrijfsontwikkelplan’ nooit heeft gedeugd. Allemaal illusies, opgeschreven door daartoe in stelling gebrachte ambtenaren door een tweetal wethouders, en gedragen door een heel college, inclusief een burgemeester Crone. Een burgemeester die zich veelal laat voorstaan op zijn economische, financiële en andere deskundigheden.

Crone had deze luchtbellen in zijn college natuurlijk door moeten prikken. Het mocht niet zo zijn. Arend Schenkel, voorzitter van bestuur Neushoorn, deed het nu voor hem.

De werkwijze die b. en w. hebben gevolgd : geen goede informatie aan de raad bij de jaarstukken, een te laat besluit over het subsidie 2018, waarbij het hoge bedrag niet goed verklaarbaar is, en nu pogingen tot massage van de raad in besloten zittingen, het is kenmerkend voor Leeuwarden als er moeilijkheden zijn. Zoals gewoonlijk dreigt de raad te verdrinken in het verbrokkelde aanbod van informatie. De monden van raadsleden worden via vertrouwelijke of geheime bijeenkomsten dichtgenaaid. Het moet voor de geroutineerde wethouders zo langzamerhand een sadistisch genoegen zijn. Want het gaat zo keer op keer.

Het waren met name de wethouders Deinum (PvdA) en Diks (Groen Links) die destijds – ondanks vele waarschuwingen – het nu zwaar mislukte model door de raad hebben gerommeld. Voor de huidige raad – inmiddels vele nieuwe leden – zou het goed zijn de besluitvorming eens objectief te bekijken. Het zou nieuwe fouten in de toekomst kunnen voorkomen.

De raad heeft zich indertijd laten misleiden door grootspraak (1) van het Bedrijfsontwikkelingsplan. Dat plan kwam van b. en w. zelf. Het is – bij lezing nu – een onbeschaamd document, ook achteraf bezien alleen bedoeld om zoveel mogelijk raadsleden op basis van kretologie over de streep te krijgen. Nadien heeft de raad te weinig op de ontwikkelingen gelet. De raad zou zich enigszins kunnen revancheren door nu te eisen dat het besluitvormingstraject , zoals het is verlopen, intensief wordt onderzocht.

Wat is er beweerd, door wie, en waarom? En wat is er van terecht gekomen, hoe kan het zo fout zijn gegaan, en waarom? Hoe ligt het met de verantwoordelijkheid? Zo is op de zware kritiek van de Neushoorn op D’Drive – als ‘unieke samenwerking’ aanvankelijk hoog geprezen, de minister Bussemaker glorieerde er ook in mee – nog niet geantwoord door D’Drive. Daarmee is er geen sprake van een volledig beeld. De gemeenteraad moet daar wel voor zorgen.

Noten

(1)

Het voorwoord van het aan grootspraak nogal mank gaande, door de gemeente opgestelde Ontwikkelplan voor de Neushoorn:

“Er rolt een ritme door de stad

De ruimte door, de wereld in

Het likt zich omhoog, langs muren en ramen

En jij? Jij hebt het in gang gezet.”

“Wat we met de ontwikkeling van het Harmoniekwartier doen is uniek. We creëren dé centrale plek voor cultureel ondernemerschap ….. De unieke samenwerking met het onderwijs in dit concept is essentieel. In het zoeken naar verbindingen, samenwerking beperken we ons niet tot de stads-, regio- of landsgrenzen.”

“Wie is gestagneerd, moet een radicale interventie plegen om uit te breken. …. “

Lees ook: Leeuwarden: stad met financiële sinkholes

Foto: breicafé in Neushoorn

Neushoorn