Brakenhoff kan met accountantsverslag PWC opnieuw aan de bel hangen

Een frisse blik op Leeuwarden: de management letter

Brakenhoff (SP) krijgt gelijk van accountant

(Van een correspondent)

De accountant van de gemeente, PWC (Price Waterhouse Coopers) heeft de zogenaamde management letter 2011 (Een frisse blik heet het rapport) uitgebracht. Daarin geeft de accountant een oordeel over de �administratieve organisatie en de interne beheersing�. De accountant komt tot een positief oordeel.

Dit is voor b. en w. reden om zichzelf en de organisatie uitbundig lof toe te zwaaien: �een compliment aan de ambtelijke dienst is wederom op zijn plaats�. Alsof het niet normaal hoort te zijn, dat de zaken goed functioneren.

Wie het rapport doorloopt, vindt helaas niets over tekorten bij Harmonie, Caparis, stichting Proloog, etc. En toch functioneerde de ambtelijke organisatie (en het verantwoordelijke college) daar niet zo perfect. En kost het de gemeente veel geld.

Er lijken ook wat adders onder het gras te zitten. De risico�s zijn goed in beeld, zo schrijven de accountants ongeveer. Dat is een begin, maar waar het op uitloopt weten we niet, en de accountants vertellen het ook niet.

Onder de aandachtspunten, die de accountants op tafel leggen, vallen in elk geval drie op.

Risico�s grondexploitatie

Het verhaal van PWC op dit punt eindigt met de constatering, dat het beleid is van de gemeente Leeuwarden om een actieve grondpolitiek- en beleid te voeren. PWC voegt er aan toe: �Gezien de economische ontwikkelingen en huidige grondvoorraad is het naar onze mening raadzaam om dit uitgangspunt te heroverwegen.� En dan stoppen de opmerkingen. Je zit te wachten op iets meer toelichting, maar die blijft uit.

Nog niet zo lang geleden was het grondbeleid � stagnerende uitgifte, financi�le zorgen, be�indiging voeding van het voor de grote projecten van de gemeente essenti�le SIOF � aan de orde in de gemeenteraad. De coalitie en de wethouder dansten wat om de hete brij heen. Volgens de wethouder waren de tijden niet zo best, maar in andere gemeenten is het nog erger, en �angst is een slechte raadgever�, aldus wethouder Deinum. De raad nam er weer eens genoegen mee. De VVD vroeg wel nadrukkelijk of de gemeente doorging met haar ambitieuze beleid, en de SP vroeg nadrukkelijk, of het niet hoog tijd was om het beleid te herzien. Deinum en de coalitiepartijen deden of hun neus bloedde, en alles bleef in de lucht hangen. Brakenhoff van de SP kan nu, gewapend met de management letter, terugkeren in de arena.

De vordering IAA

Dat wordt interessant. De accountants brengen de begroting 2012 van de gemeente in herinnering. Daarin komt naar voren, dat het tekort op de gebundelde uitkering (WWB c.a.) zal oplopen tot meer dan 10% van het jaarbudget dat van het rijk wordt ontvangen. Het �eigen risico� voor de gemeente (tekort tot 10%) bedraagt � 4,65 miljoen. Voor het tekort boven dit bedrag zal een beroep worden gedaan op het rijk, via de Incidentele Aanvullende Aankering.

De accountants geven vervolgens aan, dat het lang niet zeker is, dat een dergelijke aanvraag zal worden gehonoreerd. Er gelden strenge voorwaarden. Zo moet er sprake zijn van een uitzonderlijke situatie op de arbeidsmarkt en mag het tekort geen gevolg zijn van de door het college of de gemeenteraad gemaakte keuzes in beleid en uitvoering. De toekenning is onzeker, zegt PWC, en daarom adviseert PWC voorzichtig om te gaan met het opnemen van de vordering in de jaarrekening.

We hebben hier een punt te pakken, waar de gemeente Leeuwarden steeds voor de burger onvoldoende duidelijkheid cre�ert. Waar ontstaan de tekorten mee door gemaakte beleidskeuzes, en in hoeverre is er sprake van bijzondere (arbeidsmarkt)omstandigheden. Zo�n eigen risico tot 10%, bijna 5 miljoen euro, is toch op zich al veel te groot. Wanneer hebben we dat aan zien komen, en wat hebben we er aan gedaan. En dan blijkt wat daarboven komt en in principe door het rijk kan worden vergoed, ook nog zeer discutabel. De buitenstaander krijgt de indruk dat er met tekorten, en verwerken ervan in begrotingen en jaarrekening, nogal eens creatief wordt omgesprongen.

De indruk zal verkeerd zijn, maar de gemeente doet er te weinig aan om vooraf, tijdens de rit, en bij het opmaken van de rekening, de diverse opties en risico�s helder te presenteren. En de raad krijgt er nauwelijks greep op. En niemand trekt aan de alarmbel, althans de burger hoort het niet.

Inkomensoverdrachten en toezicht

PWC herinnert nog aan de subsidieverstrekking, waarbij �geen uitvoeringsovereenkomsten worden afgesloten met de subsidie-ontvangers.� In de bekende dieventaal van ambtenaren en accountants zegt PWC te adviseren om dit nader vorm te geven, zodat de output van de subsidieontvanger beter wordt vastgelegd, zodat het maatschappelijk effect beter wordt vastgelegd. Tegelijkertijd dient de output van de verstrekte subsidie te worden vastgelegd en gemonitord, zodat ook beter inzicht bestaat in het bereikte maatschappelijk effect.� Zolang de aanbevelingen zo omfloerst worden geformuleerd, is het twijfelachtig of de gemeente de boodschap voldoende verstaat.

En dan nog een mooie conclusie. PWC constateert dat er geen vaste procedure bestaat rondom het bewaken van de afspraken die zijn gemaakt naar aanleiding van de uitkomsten van rekenkameronderzoeken. PWC vindt dat dit een vast onderdeel moet uitmaken van de planning- en controlcyclus bij de gemeente.

Het bewaken van afspraken, en het tijdig uitvoeren van afspraken, een groot zorgenkind bij de overheden.

Datum: Dinsdag, 7 Februari 2012