‘Basisinkomen geeft vrijheid’

(tekst: website PAL/GroenLinks)

Basisinkomen geeft vrijheid

Wat is nu het ingrediënt van een basisinkomen, waarom dit zal gaan werken. “Vrijheid”, was het antwoord van de econoom Canoy. Zoveel mensen met een bijstand voelen zich vast zitten met al dat moeten, het verplichte solliciteren waarbij het vaak om een uitzichtloze situatie gaat. De invoering van de verplichte tegenprestatie was voor Jan Atze Nicolai, raadslid van PAL GroenLinks het moment om echt meer werk te gaan maken van het idee basisinkomen. Binnen Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 bleek ruimte om dit idee verder te bespreken en na te denken over een experiment met het basisinkomen in Leeuwarden.

Oeds Westerhof van CH 2018 opende de bijeenkomst van vrijdag 6 maart in het wijkgebouw Mozaïk van de Vrijheidswijk met de woorden dat Culturele Hoofdstad 2018 ruimte geeft aan natuur, aan cultuur, maar ook aan debat. Lab LWD organiseerde daarom deze bijeenkomst over basisinkomen. Marcel Canoy, die zichzelf creatief econoom noemt, was uitgenodigd om zijn ideeën te delen met een zaal vol geïnteresseerden. Want een groot aantal  belangstellenden was op het onderwerp afgekomen, er was zelfs een wachtlijst nodig.

Canoy schetste zijn idee rond een experimenteer-groep van 1000 bestaande uit mensen in de bijstand, www-ers, kunstenaars, zzp-ers en vrije burgers. De groep zou 1200 euro ontvangen, toeslagen en verplichtingen waren niet meer aan de orde. Daarvoor komt in de plaats de vrijheid van de mensen om zelf te zoeken naar een zinvolle, passende, creatieve invulling van de tijd. Een bedrijfje opzetten, vrijwilliger zijn in de eigen buurt, groene handen laten wapperen. En wat er extra verdiend wordt mag je boven op het basisinkomen houden. Canoy maakte een rekensommetje met een proefperiode van vijf jaar. Zo’n één miljoen zou het de gemeente gaan kosten. Maar een zekere  winst is eigenlijk niet te becijferen. Denk daarbij aan gezondheid, leefbaarheid, nieuwe initiatieven. Eén van de aanwezigen zou dit graag uitgedrukt zien in bruto nationaal geluk in plaats van waar de overheid het altijd heeft over bruto nationaal product.

Angst bestaat er bij de tegenstanders (VVD) voor algehele passiviteit in de samenleving, maar  volgens een groot aantal aanwezigen in de zaal is het juist een oplossing voor de negativiteit waarin je raakt met een bijstandsinkomen. De bestaanszekerheid van een basisinkomen biedt vrijheid  aan participatie, vrijheid voor de eigen capaciteiten en misschien weer het volgen van een opleiding zoals iemand uit de zaal naar voren bracht.

De wethouders Van Der Molen en Ekhart, aanwezig in de zaal zeiden nog geen ja tegen basisinkomen. Burgemeester Crone stond voor het idee basisinkomen open. Dit vraagt om een proef, zou je als conclusie kunnen trekken. Na deze bijeenkomst zal het in Leeuwarden nog niet stil worden rond het onderwerp basisinkomen. Een proef met basisinkomen vraagt om nog meer debat en uitwerking en dat lijkt na deze inspirerende bijeenkomst een must.