Armetierig betoog hoogleraar Caspar van den Berg over Rutte-doctrine

Foto: Simon van der Woude

Ook in deze zomer weer enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief, januari 2021

Caspar Van den Berg: wat een afgang

(Van een redacteur)

Caspar Van den Berg is hoogleraar. Aan de campus Fryslân (een filiaaltje van de Universiteit Groningen). Voorlopig valt het aantal studenten aan deze opleiding – Liwwadders hoopt het beste, wij zijn altijd positief – heel erg tegen. Maar als je daar vragen over stelt – zoals vorig jaar de FNP in provinciale staten – dan wordt Jouke De Vries – relaties met PvdA – boos. Jouke heeft zich opgewerkt tot grote baas van de Universiteit Groningen. Dan moet je verder in Friesland je mond houden. Ooit verdiende Jouke nog zo’n 25.000 euro als (in)formateur voor een college van b. en w. in de gemeente Leeuwarden. In opdracht van zijn vriend Henk Deinum (PvdA). Henk, toen nog wethouder, is inmiddels al weer enige tijd ambteloos burger – er bereikten ons geen serieuze berichten over nieuwe werkkringen – want hij moest ruimte maken van CdK Arno Brok (VVD) voor zijn relatie Jannewietske de Vries (PvdA) als burgemeester van de gemeente Súdwest-Fryslân. Onbegrijpelijk dat het CDA in Súdwest-Fryslân deze burgemeester destijds heeft zo heeft verwelkomd.

De vensters open

Jannewietske is als burgemeester nog steeds bezig de vensters open te zetten. Dat leidde bijvoorbeeld tot een confrontatie met haar eigen wethouder van de PvdA (Stella Van Gent). Stella moest weg. Jannewietske – volgens eigen zeggen – ‘stond als burgemeester boven de partijen’. Makkelijk hoor. Stella: ‘dat was onder burgemeester Apotheker nooit zo gebeurd’. Het fijne hiervan is nog altijd niet bekend. De PvdA bewaart stilte. De volgens de partijprogramma’s beloofde transparantie is geheel zoek. De ‘grote pers’ (Friesch Dagblad, Leeuwarder Courant) – die het toch zouden moeten uitzoeken – informeren ons wel, maar in deze en andere affaires komt de onderste steen nooit boven. Waarom niet, LC en FD?

Bij het recente overlijden van Joop Mulder – onze Friese culturele held – deelde Jannewietske mee, dat Joop in onze contreien al veel aan de open vensters had gedaan. En zij had nog wat doorgepraat. Wat ze precies bedoelde, de boodschap werd en wordt maar niet duidelijk. In Súdwest rommelt het ondertussen op allerlei fronten. Daar kiest Jannewietske voor een zwijgende rol. Kunnen over de interne, nogal lamentabele gang van zaken, ook niet eens de vensters open, burgemeester?

Tekorten Floriade

Onlangs zagen we nog een interessante uitzending op de nationale televisie over de Floriade-gemeente Almere. De kosten rijzen per jaar verder de pan uit. Jannewietske was hier even directeur, nadat ze op provinciaal niveau in Fryslân electoraal, en vooral als onderhandelaar, was mislukt. In Almere was ze aangetrokken als fondsenwerver. Hosanna. Als Jannewietske ergens verstand van heeft dan is het van financiële tekorten die ze zelf mee veroorzaakt. Het begon al in de gemeente Boarnsterhim en met het openluchttoneel in Jorwerd. En hoe wentel je tekorten af op anderen. Want Jannewietske is nooit verantwoordelijk. In Almere was de Fries Tjeerd Herrema even wethouder. Tjeerd haalde Jannewietske naar Almere en begreep het daarna ook niet meer. Duistere telefoontjes met journalisten vanaf toiletten leidden tot zijn bestuurlijk vertrek. Zo timmeren we als Friezen lekker aan de weg. En als partij – PvdA – bouw je veel vertrouwen op.

Jannewietske was de vrouw van de open vensters en open relaties. Fryslân moest daaraan geloven – dat vond Jannewietske zelf. De eigen blik misschien wel op oneindig. De psychologie hierachter zou eerst eens aan de orde moeten komen. Voordat allerlei lieden dit tot vervelens toe na-papegaaien. En met welk resultaat. Het bleef en blijft allemaal kretologie.

De aanloop naar de Culturele Hoofdstad 2018 – een vanwege het onbestemde eenmalige karakter nogal dubieuze onderneming – was in handen van Jannewietske. Miljoenen vlogen de deur uit. De provincie hoestte het allemaal op. Tenslotte werd de organisatie uitbesteed. En kwam er enige lijn in. Er volgden niet altijd succesvolle pogingen tot beheersing van de kosten, noodzakelijk vanwege de legacy van Jannewietske. Het fenomeen Sietske Poepjes – CDA-gedeputeerde, ook niet onomstreden – slaagde er in enigszins in de financiële schade van het illusionaire jaar 2018 beperkt te houden.

Pieter Atsma

We dwaalden wat af, want eigenlijk wilden we het hebben over Caspar Van den Berg. Hoogleraar – als we het goed hebben – gespecialiseerd in “good governance”. En niet alleen gewoon ‘good governance’, maar good governance locaal en internationaal. Dan moet je wel wat in huis hebben. De vensters open.

Onlangs moet de journalist PieterAtsma verkast zijn van het Friesch Dagblad naar de Leeuwarder Courant. Pieter deed mooie dingen bij het Friesch Dagblad. Zo stelde hij de positie van Sjoerd Bootsma aan de orde, die bij de provincie – gedeputeerde Sietske Poepjes- een belangrijke positie kreeg toebedeeld. Er trad ook iemand af, maar Sjoerd bleef, natuurlijk. Terwijl Bootsma met zijn achtergrond en functies – Asteriks, Welcome to the Village, Culturele Hoofdstad – toch al gauw in beeld was voor onderzoeken op het gebied van belangenverstrengeling. Pieter Atsma en het Friesch Dagblad kwamen hier verrassend uit de hoek. De provincie bagatelliseerde alles. En de Leeuwarder Courant (LC) repte nergens over. Dat begrijpen we dan weer niet. We hopen dat Atsma – al was het maar als tegenwicht tegen de monomane LC-redacteur Jacob Haagsma, van hem hoorden we niets over de bevlekte Bootsma – bij de LC de ruimte krijgt voor heldere en kritische journalistiek.

We dwalen weer af. Caspar Van den Berg.

Caspar Van den Berg en de Rutte-doctrine. Wat een schijterigheid

In de LC van 23 januari wijdt Pieter Atsma op pagina 18 aandacht aan de “transparantie in gemeenten”. Aanleiding vormt de discussie over de inmiddels beruchte “Rutte-doctrine”. Atsma vraagt zich met recht af hoe het met de openbaarheid van informatie in Friese gemeenten zit, en hij wendt hij zich tot hoogleraar Caspar Van den Berg. Helaas, want wat weet Caspar daar nu van? Heeft Caspar daar onderzoek naar gedaan? Het blijkt uit niets. Terwijl het de hoogste tijd is.

Caspar – in de LC eerbiedig aan het woord gelaten – spreekt van ‘een balans tussen openheid en bewegingsvrijheid voor ambtenaren’. En: “Het ligt ook aan hoe de relaties binnen het college en tussen het college en de raad zijn”. En: “Het is goed om zoveel mogelijk transparantie te geven. Maar tegelijk is de zorg ook terecht of ambtenaren zich dan nog we intern durven uit te spreken.”

Wat een schijnheiligheid en schijterigheid van zo’n hoogleraar. Want Caspar weet heel goed welke trucs overheden – inclusief de Friese gemeenten, waar het hier over gaat – toepassen om aan hun informatieverplichtingen te ontsnappen. Ten nadele van de democratie.

Van den Berg komt in aanmerking voor een Friese ‘ímpeachment-procedure’. Wat een armetierig betoog van een hoogleraar. Revanche is mogelijk: dan moet hij morgen starten met een uitgebreid onderzoek over openheid van informatie in de Friese gemeenten en bij de provinciale overheid.

Anders: Shame upon him.