Ap Timmermans: College komt met Parnas in eigen klem terecht (video)

Het zesde Liwwadders.nl Nieuwcaf� in Caff�Sun met aan tafel Ap Timmermans (directeur provinciale welstandscommissie H�s en Hiem en oud-wethouder van Leeuwarden), Luuk Inberg (oud-provincie ambtenaar), Aart Nieuwland (ondernemer), Leo Hasz (PvdA-raadslid en oud-horecaondernemer) en Rob Leemhuis (journalist Leeuwarder Courant).

http://bit.ly/hp66mL

Hoe ziet uw dag er uit?

Ap Timmermans: �Ik begin een paar minuten voor acht. Op mijn sloffen kan ik naar mijn kantoor (kantoor is een paar panden verwijderd van woonhuis). Vaak is er ��n medewerker al op het kantoor aanwezig. Even na acht uur komt de rest. De computer zet ik aan en dan begin ik mijn emailbox leeg te eten. Daar staan tussen de dertig en vijftig nieuwe mails in en daar ben ik wel drie kwartier mee bezig om dat te verwerken. Verder bekijk ik enkele relevante websites zoals die van Binnenlands Bestuur of sites die te maken hebben met ruimtelijk overleg. Het gaat me dan om de duiding van de koppen. Verder regel ik afspraken.�

�Het is een klein kantoor waar de medewerkers vaak op andere plaatsen werken, zoals op de gemeentehuizen waar de bouwplannen uit de regio worden besproken. Er werken 13, 14 man. Er worden plannen beoordeeld, nota�s en notities geschreven. In de pauzes treffen we elkaar bij het keukentje. Dan geldt er ook een soort van afspraak om daar in ieder geval zo weinig mogelijk over het werk te praten.�

�Inhoudelijk gaat het geweldig goed met H�s en Hiem. Naast welstand pakken we taken op zoals monumentenzorg, landschapsbeheer en stedenbouw. Vaak worden de notities direct na de vergadering ter plaatse afgedaan. Als het om complexe zaken gaat, dan wordt dit behandeld in een grote commissie waarvan ik meestal voorzitter ben. Dat is een openbare bijeenkomst op ons kantoor aan de J.W. Frisostraat.�

Tijdens de verkiezingen roept er altijd wel een raadslid in een gemeente: we moeten stoppen met H�s en Hiem. Een weerkerend ritueel.

�Dat klopt. De commissie bemoeit zich met jouw plan en dat is vervelend. Er is veel onwetendheid rond het beoordelen en het functioneren van de welstandscommissie. Dat is ook logisch want hoe vaak komt het voor dat je als burger hiermee te maken krijgt? Hoe vaak bouw je iets? Twee keer in je leven? De meeste mensen zijn tevreden.�

Luuk Inberg: �Wie controleert dat?�

Ap Timmermans: �Dat doen we zelf. De enqu�teformulieren kunnen anoniem worden ingeleverd. Ook in de gemeenten die lid zijn (sinds kort zijn alle Friese gemeenten lid van de provinciale welstandscommissie H�s en Hiem; Sneek was altijd zelfstandig maar is met de herindeling van de gemeenten in de zuidwesthoek nu ook tot H�s en Hiem toegetreden) heerst er grote tevredenheid. In Harlingen zijn er nu raadsleden opgestaan die kritiek hebben. Het is zelfs opgenomen in het collegeprogramma om hier aandacht aan te schenken.�

En wat gebeurt er dan?

Ap Timmermans: �Dan organiseert de griffier van de gemeente Harlingen een bijeenkomst en dan draaf ik op met een power-point met als titel: �H�s en Hiem: weg er mee!�

Na die ronde is iedereen weer gerustgesteld en staan de neuzen weer in ��n richting?

Ap Timmermans: �De commerci�le partijen zijn onze grootste supporters. Hun investering komt in gevaar wanneer iemand iets wil bouwen dat sterk afwijkt van het gangbare. De welstandscommissie is aan het begin van de vorige eeuw opgericht en dat is niet voor niks. Als je een makelaar vraagt wat belangrijk is voor de prijs dan zal die zeggen: locatie, locatie, locatie. Bouwt je buurman iets raars, dan heb je een probleem.�

Rob Leemhuis: �Waarom deed Sneek niet mee?�

Ap Timmermans: �In 1925 ontstonden er de Friese Schoonheidscommissies op gemeentelijk niveau. De commissaris van koningin heeft in 1980 gezegd dat hij dat wel wat raar vond, al die commissies. Iedereen trad toen toe behalve Sneek en Leeuwarden. Leeuwarden is later aangehaakt. Je merkt dat in zo�n gemeentelijke commissie de ambtenaren, architecten en ook de belanghebbenden erg dicht op elkaar zitten. Men is afhankelijk van elkaar en dat leidt niet altijd tot een goede beoordeling. Maar lidmaatschap hoeft niet. Een gemeente als Boekel heeft geen welstandscommissie. Delen van gemeenten zoals in Heerenveen en Almere zijn welstandsvrij. Eindhoven overweegt er ook mee te stoppen. In Leeuwarden is een stuk grond in Zuiderburen welstandsvrij. Je kunt daar bouwen wat je wilt, maar je zult het ooit wel weer eens moeten verkopen. Dat moet je je wel realiseren. Het heeft volgens mij in Zuiderburen niet geleid tot kwaliteit. Er staat een autistisch zwarte doos.�

Naast H�s en Hiem hebben we ook nog Atelier Frysl�n en de ARK. Waarom?

Ap Timmrmans: �Het gaat om de ruimtelijke kwaliteit. Van Atelier Frysl�n ben ik bestuurslid.�

Is dat nou wel verstandig? Overal die vinger in de pap?

Ap Timmermans: �Ik zit daar niet alleen. Er zitten mensen in het bestuur die allemaal een rol spelen bij het inrichten van de openbare ruimte. Dat zijn vertegenwoordigers van It Fryske Gea, architectuurclub BNA, het Waterschap en H�s en Hiem en nog meer. Het gaat hierbij om de kwaliteit van de openbare ruimte. Plat gezegd: om de verrommeling tegen te gaan. Er kan functioneel erg veel in het buitengebied maar het moet naar ons oordeel wel een bepaalde waarde bezitten. We geven als Atelier Frysl�n gevraagde en ongevraagde adviezen. ARK is een mobiel centrum, gevestigd op een schip en bedoeld om de discussie ter plekke te voeren. Daarmee willen we regionale debatten organiseren. Niet in illustere achterafzaaltjes maar in een aansprekende locatie op de plaats waar gebouwd of ontwikkeld gaat worden. Deze initiatieven komen voort uit clubs met een noodlijdend bestaan: het Centrum voor Lokale Architectuur, de Stichting Bouwkunst.�

We regelen onszelf suf.

Ap Timmermans: �De hele juridisering dwingt ons tot een nul-fouten syndroom. Vroeger was een directeur stadsontwikkeling een machtig man. Die kon beslissingen nemen naar de geest van het besluit. Nu wordt er gekeken naar de letter. Ambtenaren zouden meer naar de geest moeten handelen dan naar de letter.�

Luuk Inberg: �Je ziet ook curieuze ontwikkelingen als je kijkt naar Europa. We willen wel voldoende terugkrijgen. Er worden criteria verzonnen om ook aanspraak te maken op het geld waar we �recht� op hebben.�

Ap Timmermans: �In Leeuwarden zag je dat aan de wijk Heechterp/Schieringen. Die wijk viel als Vogelaarwijk in de prijzen. Niet omdat het er daar nou zo slecht was, nee, de bevolkingsopbouw was in die wijk eenzijdig. Er wonen veel studenten met lage inkomens. Door de luxe waarin de studenten daar allemaal in hun eigen woning woonden werden we bestempeld als Vogelaarwijk en kregen we miljoenen.�

Er is weer een vacature voor wethouder.

Ap Timmermans: �Hahaha. Ik ben dertien jaar wethouder geweest en vond het destijds beter voor mezelf en voor de stad om te stoppen. Je hebt als wethouder een overkill aan kennis. Iedere keer krijg je dan te maken met een nieuwe raad met leden die vinden dat ze leuke idee�n hebben. Dan komt zo�n oude wethouder ze vertellen dat we die plannen al veel eerder gehad hebben. Als je wilt dan klets je de raad gewoon de hoek in. Met een paar argumenten zeg je gewoon: dat gaat niet door. Al die idee�n krijgen geen voedingsbodem. Op een gegeven moment reageerde het ambtelijk apparaat ook gelaten, zo van: vraag het maar aan de wethouder.�

Aart Nieuwland: �Leeuwarden wordt gezien als een moeilijk bestuurbare stad. Is die bestuurscultuur veranderd?�

Ap Timmermans: �Ik zie het niet als een moeilijk bestuurbare stad en vind ook niet dat de bestuurscultuur is veranderd. Wij hebben onze ellende ook wel gehad: forse overschrijdingen bij stadskantoor en Harmonie. Jarenlang hebben we een bestuur gehad van drie PvdA-wethouders en twee CDA-wethouders. Kwantitatief is de PvdA er nog altijd de baas, dat is een prettige gedachte. Het CDA, zo zal ik het maar even formuleren, heeft een zeer bestuurlijke instelling richting de PvdA.�

Luuk Inberg: �De PvdA heeft grote missers gemaakt het het benoemen van burgemeesters als Dales en van Maaren.�

Ap Timmermans: �Degenen die deze benoemingen hebben voorgesteld hebben dat naar alle eer en geweten gedaan. Je krijgt welbespraakte mensen tegenover je met goede verhalen en een lijst met referenties. Daar staan echt geen afkeurende verslagen bij. De raadsleden die dit moesten beoordelen hebben zich gewoon vergist.�

Moeten we niet snel de burgemeester gaan kiezen?

Ap Timmermans: �Daar ben ik altijd een groot voorstander van geweest, maar dan wel zoals in Amerika waar je dan ook je eigen college kunt samenstellen. Dan ben je een soort van directeur. Je moet wel wat te melden hebben en je moet iets kunnen uitvoeren.�

Hoe ligt de stad er bij?

Ap Timmermans: �De stad ligt er goed bij. Toen ik in de jaren zeventig hier kwam wonen was de Eewal enorm verpauperd. Kijk nu eens.�

Beekkerkstraat, Jacob Binckesstraat; Huizum-west, het verrommelt. Zelfs in de Vredeman de Vriesstraat is achteruitgang te bespeuren.

Ap Timmermans: �Het gaat op en neer. Ik heb jaren geleden al geroepen dat je van de kop van de Voorstreek en de Tuinen weer een woonstraat moet maken. Je ziet het niveau van de winkels dalen. Ook van de Oosterstraten vraag ik me af of je dat winkelgebied niet moet concentreren tot de Oude-Oosterstraat.�

Luuk Inberg: �Zit er visie achter besturen? Plotseling zijn we watertechnologiestad. Als een konijn komt dat uit de hoge hoed.�

Ap Timmermans: �Ik ben zeer tevreden met deze stad. In de dertig jaar hiervoor was er altijd veel kritiek en cynisme. Er gebeurde helemaal niks. Er waren amper terrassen toen ik hier kwam. Kijk eens naar de festivals die er nu plaatsvinden.�

Luuk Inberg: �Overheidsvestigingen verdwijnen en veel gaat naar Groningen. Moeten we niet meer naar Noord-Holland kijken?�

Ap Timmermans: �Zou Hoorn zich willen afficheren met Leeuwarden? We hebben jarenlang moeten vechten voor werkgelegenheid. Met de discussie rond de Achmeatoren ging het om 600 banen meer of 500 banen minder. Dan zit je als gemeente niet in de positie om eisten te stellen. Bij het Centraal Justitieel Incassobureau hebben we veertien banen moeten kopen�..Kijk nu eens wat dat voor vestiging is geworden. Maar misschien zijn we ook wel eens na�ef geweest. Zwolle lijkt nu een bedreiging, maar die stad is ook een bedreiging voor Groningen.�

Crisis in de cultuur. Overal is wel wat aan de hand: Harmonie, bibliotheek, Romein en Parnas.

Ap Timmermans: �Als oud-wethouder moet je je stil houden, maar dat heb ik nu voor de eerste keer in dertien jaar niet gedaan. Met veel van het voorgestelde cultuurbeleid kun je het eens zijn, maar er wordt disproportioneel bezuinigd op ��n instelling. Dat is niet goed. Het alternatief dat de kunsten de wijken in gaan wordt gepresenteerd zonder enige garantie dat dit wordt gerealiseerd. Het zijn prachtige verhalen. Met het aanstellen van het bureau BMC als kwartiermaker zegt het college dat men een onpartijdig bureau heeft ingeschakeld. Daarmee verklaar je jezelf meteen als partijdig. Wie betaalt bepaalt. Het college had de Big Six (zes culturele instellingen) om tafel moeten zetten. Men had moeten zeggen: we zitten met een probleem en dat moeten we samen oplossen. Dat heb ik zelf � toevallig met Parnas � zelf ook meegemaakt. We hadden toen het Gemeentelijk Muziekinstituut en het Kreativiteitscentrum. Zelfde verhaal. We hebben ze om tafel gezet en dat werd uiteindelijk het huidige Parnas. Het verhaal van kunst in de wijken is flinterdun. Nu komt de Stichting Kinderopvang in beeld maar dat had net zo goed de Stichting Welzijn Ouderen kunnen zijn, die hebben ook allemaal doelstellingen die hierop van toepassing zouden kunnen zijn. Ik mis de principi�le politieke discussie: gaat het om de korte termijn waarin je wilt bezuinigen of gaat het om een investering in kinderen. Zoals het nu gaat wordt iedere nota opgevolgd door een contranota. Het college komt in eigen klem terecht.�