Alweer twee verse vragen voor Caspar van den Berg en Jouke de Vries

Wetenschapscafé 26 juni

(Van onze afdeling research)

Gemeentevorming 2.0 is de titel van het wetenschapscafé dat dinsdag wordt georganiseerd in het Oranje Bierhuis.

Bij 2.0 moet je altijd oppassen. Voor je er erg in hebt is het 3.0 en dan loop je een dikke punt achter. Alles boven de 0,5 is al sinds november 1974 verdacht. We zullen het zien in het café waar de kanonnen professor dr Caspar van den Berg – hoogleraar Global en Local Governance – en professor dr Jouke de Vries – decaan van RUG/Campus Fryslân en professor Governance and Public Policy – ons zullen bijpraten.

In de begeleidende tekst van dit wetenschapscafé staat het woord samen pontificaal genoemd. Samen komt maar liefst in de titel van 45 collegeprogramma’s voor. Bij Samen denken wij altijd aan Koot en Bie: Samen voor ons eigen.

Opnieuw een vraag aan de professoren: vindt u ook niet dat de politici van tegenwoordig samen met de rug naar de bevolking toe staan? En zo nee, hoezo?

En vraag twee: moet u niet, net als wij, als u schrijft ‘maar wat betekent het eigenlijk voor een bestuur wanneer iedereen meebestuurt en mede verantwoordelijk is?’ soms enorm om uzelf lachen?

Tot dinsdag!

=========================

(eerder gestelde vragen)

Vragen voor Jouke de Vries en Caspar van den Berg 14 juni 2018 Redactie Actueel
Wetenschapscafé 26 juni

(Van onze afdeling research)

Op 26 juni treden twee kanonnen der wetenschap op in het Oranje Bierhuis. Professor dr. Caspar van den Berg – hoogleraar Global en Local Governance – zette het bericht over zijn eigen optreden op twitter:

“Benieuwd naar de wetenschap achter de politiek? Op 26 juni spreken de Campus Fryslân- hoogleraren professor dr. – ja, de titels vliegen om de oren – Jouke de Vries en professor dr. Caspar van den Berg met passie over dit onderwerp”.

Dat wordt mooi. Zeker ook omdat de aloude “gastheer” – zo staat het in de uitnodigingen – onze eigen Asing Walthaus, in zijn vrije tijd ook nog redacteur van de Leeuwarder Courant, voor de broodnodige gezelligheid zorgt.

Governance

Jouke de Vries is decaan van de Campus Fryslân. En ook hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen in het vak Governance and Public Policy. Net zoiets dus – governance – als bij Van den Berg, maar de laatste wint op papier de wedstrijd met dat ‘global and local’. Wie dat allemaal tegelijk in de vingers heeft……, proficiat.

Op voorhand hebben we enkele vragen:

De eerste aan De Vries. Deze heeft zich als decaan van de Campus meester gemaakt van het gebouw De Beurs. Volop in verbouwing en alle termijnen worden overschreden, maar dat is in Leeuwarden heel gewoon. In De Beurs was een puike openbare bibliotheek gehuisvest. Die werd er door Leeuwarder wethouders uitgezet. Verhuizen naar de Blokhuispoort, om daar voor inkomsten te zorgen.

En wat is er gebeurd? In de nieuwe bibliotheek hebben we tevergeefs gezocht naar het tijdschrift Binnenlands Bestuur – een belangrijke bron waar het gaat om ‘local governance’ – zo gekoesterd door De Vries en Van den Berg. Het verdwijnen van dit en andere tijdschriften heeft te maken met bezuiniging en ‘opschoning’, zo deelde een dame mee.

Onze vraag aan De Vries: vindt u het niet een tekortkoming dat tijdschriften als deze in de Leeuwarder openbare bibliotheek voor de burger niet meer te raadplegen zijn? Bent u van plan om uw gezag in te zetten om hier verandering in aan te brengen? Wij durven dit – beleefd – aan u voor te leggen, omdat u destijds (2013/2014) ook informateur was van het nieuwe Leeuwarder college van b. en w. Het kan nooit uw bedoeling zijn geweest om via bezuinigingen door de mensen die u mee in het zadel hebt geholpen, dit soort maatregelen te laten doorvoeren.

Ongemakkelijke waarheid

En een heel andere vraag aan De heer Van den Berg. We lazen van hem een zeer instemmend commentaar op het memorandum van de befaamde Tjeenk Willink dat deze schreef als bijlage bij zijn eindverslag als informateur. Tjeenk Willink schetste een vicieuze cirkel van nieuw beleid, gepaard gaand met bezuinigingen, volgend op nog onverwerkt oud beleid waarbij politici zich onmachtig voelen, het ambtelijk apparaat demoraliseert, professionals in de (semi-)publieke sector zich niet meer herkennen in de uitoefening van hun beroep en burgers zich in de kou voelen staan. Van den Berg noemt deze vicieuze cirkel dé ongemakkelijke waarheid die voor een groot deel ten grondslag ligt aan het maatschappelijk onbehagen en de kloof tussen burgers en overheid.

Het lijkt dat deze analyse, waarmee Van den Berg instemt, in even sterke mate geldt voor de gemeentelijke politiek en de wijze waarop daar beleid wordt gemaakt. Is daarom de titel van de lezingen van de beide heren op 26 juni “Gemeentevorming 2.0. Met z’n allen voor het succes?” niet erg ongepast?

===============================================================

Opnieuw een paar fijne vragen voor Jouke de Vries en Caspar van den Berg 18 juni 2018 Redactie Actueel, Niet te missen
Oranje Bierhuis 26 juni a.s.

(Van onze afdeling research)

Een recent artikel op Liwwadders over het optreden van de twee hooggeleerden Jouke de Vries en Caspar van den Berg onder leiding van gastheer Asing Walthaus, in het Oranje Bierhuis trok de aandacht.

De gestelde vragen sloegen in als een bom.

Om het momentum te behouden een klein vervolg.

Opkomstpercentage 40% en de houding van burgemeester Crone

Bij de laatste twee verkiezingen in de gemeente Leeuwarden bedroeg het opkomstpercentage een bedroevende 40%. Wat de gemeente en de politieke partijen, na het voorlaatste echec deden, om hier verbetering in aan te brengen, is nooit duidelijk uitgelegd. Kort voor de laatste verkiezingen deed burgemeester Crone in de raad de uitspraak dat het allemaal niet zo erg was. De niet-kiezers ‘mandateerden’ volgens hem degenen die nog wel de gang naar de stembus maken. Een bevreemdende uitspraak.

Vraag aan Jouke de Vries en Caspar Van den Berg: Wat vindt u hiervan, en is er in de wetenschap een onderbouwing voor een dergelijke stellingname te vinden?

Of is het zo dat de burgemeester liever de ogen sluit voor het onvermogen van hem en zijn mede-bestuurders om de kiezers naar de stembus te krijgen?

De in Leeuwarden geboren emeritus hoogleraar Meindert Fennema, voor Groen Links optredend als politicus, wijdde onlangs een beschouwing aan de lage opkomstcijfers bij de gemeentelijke verkiezingen. Fennema deed het voorstel om de raadszetels, bij lage opkomstcijfers, niet allemaal in te laten nemen door de deelnemende partijen. Bij bijvoorbeeld een opkomst van 40% zou 60% van de zetels vrij moeten vallen, en via andere formules verdeeld kunnen worden.

Wat vinden onze sprekers hiervan?

Lippendienst en bypasses

Zaterdag verraste Martin Sommer in de Volkskrant met een boeiende bijdrage. “Standenstaat, oud en nieuw” – luidde de titel.

Enkele citaten:

“De positie van de Tweede Kamer is danig afgezakt. Regeringsfracties hobbelen als schapen achter het kabinet aan. …. Minister Plasterk schreef een paar jaar geleden in zijn nota over de ’doe-democratie’ dat besluitvorming niet ‘via de omweg van een volksvertegenwoordiging’ hoefde te lopen. Plasterk is vertrokken maar die omweg zit me als een graat in de keel.”

“Er is veel lippendienst aan de kloof en de sores van lager opgeleiden. En tegelijk wordt er driftig aan bypasses gesleuteld om de volksvertegenwoordiging te omzeilen.” Sommer vertelt hierbij hoe de hoogleraar Staatsrecht Wim Voermans drie jaar geleden in opdracht van de VNG een onderzoek deed naar de crisis in de gemeenteraad. Die commissie ontdekte dat het probleem niet zozeer zat bij de gemeenteraad, maar bij het gemeentebestuur (burgemeester en wethouders) dat zich steeds meer van de raad afkeerde. De VNG, vooral de club van burgemeester en wethouders, vond dit geen wenselijk resultaat van het onderzoek en manoeuvreerde Voermans op een zijspoor. Er werd een tweede commissie ingesteld die opschreef dat de gemeenteraad in doodsnood verkeerde, waardoor het professionele bestuur van b. en w. in gevaar kwam. “Veel beter dan besturen met de raad was het om informele initiatieven te nemen, samen met geëngageerde burgers. Driemaal raden wie daarbij voordeel hadden, schrijft Voermans: de bestuurders van de middenpartijen die eindelijk met positieve mensen om de tafel zaten. En de hoogopgeleide participatie-elite die meedoet aan code oranje, G-1000, burgerjury’s en dergelijke, waarvan de gemene deler is dat ze onhelder tot stand komen, de raad passeren, en soms tonnen aan gemeenschapsgeld kunnen besteden”.

De stellingname van burgemeester Crone past in dit plaatje. De raadsverkiezingen en de vertegenwoordigers in de raad, dat doet er allemaal niet zoveel meer toe. Afschaffen is misschien nog wel het beste. Professionele bestuurders en experts gaan het samen bekijken en beslissen.

Zie hier in een notendop het onderwerp waar het 26 juni over zou moeten gaan. De ondermijning van de gemeentelijke democratie, waarvan de wetenschap de oorzaken eerst goed in beeld zou moeten brengen, voordat de wetenschap mee gaat praten over allerlei ‘’oplossingen”. Eerst maar eens helder uitgezocht welke krachten belang hebben bij deze ontwikkeling. In dit opzicht is het ook de vraag, of wetenschappers – zoals Jouke de Vries – zo dicht tegen de praktische politiek moeten aankruipen, als ze soms doen door bijvoorbeeld als informateur op te treden bij de vorming van colleges op gemeentelijk niveau.

Waar staan Jouke de Vries en Caspar van den Berg in dit debat? Asing gaat het ze vragen.