Kerken verlegen met mensen met zelfmoordplannen

(tekst: persbericht)

Kerken verlegen met suïcidepreventie
Dit is een origineel bericht van Suïcidepreventie voor Kerken voor de geschreven pers, met het oog op woensdag 10 september Wereld Suicide Preventiedag

Kerken blijken niet om te kunnen gaan met mensen die zelfmoordplannen hebben. Er zijn geen programma’s in kerken die ambtsdragers richtlijnen geven hoe te handelen bij suïcidale personen. Woensdag 10 september is het Wereld Suïcide Preventiedag maar de kerken zwijgen in verlegenheid.

Dit zijn de bevindingen van Willem van den Berg uit Heerenveen. Hij is gepensioneerd Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige en gespecialiseerd in suïcidepreventie. Voor de kerken ontwikkelde hij in dit voorjaar een trainingsmiddag maar daar blijkt nagenoeg geen belangstelling voor te zijn. Hij stuurde berichten naar de Evangelisch Omroep en het christelijke nieuwsblad Uitdaging en de TV zender Family7. “Ik krijg niet eens een ontvangstbevestiging en het blijft oorverdovend stil”. En dat terwijl dit een uniek programma is, want zoekwerk naar suïcidepreventie voor kerken leverde vrijwel niets op. Genoeg christelijke programma’s over hulp ná zelfdoding maar niet voor zelfmoordpreventie.

Willem kwam tot het initiatief Studiemiddag Suïcidepreventie voor Kerken toen hij binnen korte tijd van nabij werd geconfronteerd met enkele suïcides. Als getrainde GGZ-medewerker besefte hij dat deze suïcides zeer waarschijnlijk voorkomen hadden kunnen worden. De laatste paar jaren worden GGZ-medewerkers hierop getraind. Deze trainingen worden ook aanbevolen voor werkers in de GGZ, politiemensen en andere hulpverleners. Maar predikanten en ambtsdragers voor kerken werden pas dit jaar voor het eerst specifiek benoemd. En dan ook alleen nog maar bij GGZ-Friesland, die overigens een voortrekkersrol vervult op gebied van suïcidepreventie.
Voor kerken speelt mee dat in tegenstelling tot andere hulpverleners spirituele aspecten aandacht krijgen. Voordat iemand concrete plannen voor zelfdoding maakt, worstelt men al met zingevingsvragen en levensbeschouwelijke problemen. Op dit punt, de vroegsignalering van suïcidaliteit, schieten de kerken te kort, terwijl juist kerkelijke werkers hierin een beslissende rol in kunnen vervullen.

Het trainingsprogramma Suïcidepreventie voor Kerken is afgelopen maart in de Christengemeente De Weg te Heerenveen gepresenteerd. Pas in maart 2015 staat de 2e studiemiddag gepland in de Pinkstergemeente te Amsterdam. Verder heeft in christelijke Nederland niemand belangstelling voor dit onderwerp. De algemene desinteresse verklaart Willem uit verlegenheid met het onderwerp zelfmoord, bij de kerkmensen. “Het is een levensgroot (N.B. !) taboe en er bestaan hele reeksen van misverstanden over, waardoor juist het aantal zelfmoorden jaar op jaar toenemen. Het aantal pogingen in Nederland bedraagt jaarlijks ca 17.000, ook onder kerkmensen. Tijdens de eerste studiemiddag met amper 30 mensen kwamen verscheidene aanwezigen open met hun eigen verborgen suïcidaliteit. Ambtsdragers weten niet hoe hier mee om te gaan en hebben totaal verkeerde opvattingen hierover. Hierdoor blijven mensen met suïcidale gedachten in eenzaamheid en schaamte waardoor het nog erger met hen wordt, dikwijls met fatale afloop.”

10 september is het Wereld Suïcide Preventiedag maar deze lijkt het instituut bij uitstek hiervoor, de kerk, volkomen voorbij te gaan. Er is vorige jaar voor het eerst een christelijk boek over suïcidepreventie uitgegeven (“wat suïcidaliteit met je doet”) naast een goed boek van 113Online. Verder wendt men in de kerken het hoofd af zoals bij het voorbijgaan van de gewonde en stervende man in het verhaal van de Barmhartige Samaritaan, helaas. Willem hoopt van harte dat men het eigen onvermogen onder ogen wil zien en beseft welke kansen en morele plicht er voor de kerken liggen om mensen met zelfmoordplannen effectief te kunnen helpen.