Met kinderen zorgt voor een flinke koopkrachtstijging
Foto: Theo de Witte
(tekst: CBS)
Koopkracht steeg met 3,6 procent in 2024
De koopkracht nam in 2024 toe met 3,6 procent. Dit is de grootste stijging in ruim twintig jaar. De groei in koopkracht kwam onder meer door de grootste cao-loonstijging in ruim veertig jaar (6,8 procent). Mensen in werknemershuishoudens gingen er het meest op vooruit, mensen in bijstandshuishoudens het minst. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Het gaat in dit bericht om de doorsnee koopkrachtontwikkeling. De ene helft van de bevolking(sgroep) heeft een lagere koopkrachtontwikkeling, de andere helft heeft een ontwikkeling die minstens zo hoog is of hoger. De koopkrachtontwikkeling hangt samen met de belangrijkste inkomensbron van het huishouden waar mensen deel van uitmaken.
Relatief grote koopkrachtstijging bij werkenden
Drie kwart van de mensen in werknemershuishoudens ging er in koopkracht op vooruit. Hun koopkracht steeg relatief fors, in doorsnee met 5,3 procent. Tegenover de cao-loonstijging van 6,8 procent stond een inflatie van 3,1 procent, waarmee de reële loonontwikkeling op 3,7 procent kwam. Werknemers hadden ook voordeel van de opnieuw gestegen arbeidskorting. Verder kunnen werknemers zelf hun koopkracht vergroten, bijvoorbeeld door meer uren te gaan werken of door een andere baan met meer loon. Omgekeerd zorgden onder meer (tijdelijk) baanverlies of minder uren werken voor een koopkrachtdaling bij een kwart van de mensen in een werknemershuishouden.
De koopkrachtstijging bij zelfstandigen is met in doorsnee 3,1 procent lager dan bij werknemers. Koopkracht verlagende maatregelen zoals de verlaging van de mkb-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek drukten de stijging.
Wegvallen energietoeslag drukte koopkracht
De koopkrachtstijging van mensen in een bijstandshuishouden bedroeg 0,2 procent. Bijstandsontvangers en anderen in huishoudens met weinig inkomen ontvingen in 2023 nog een energietoeslag (meestal 1 300 euro) om de sterk gestegen energierekening te kunnen betalen. Het wegvallen van de energietoeslag in 2024 had voor huishoudens met weinig inkomen een drukkend effect op de koopkracht. De stijging van het minimumloon, en hieraan gekoppeld ook de bijstandsuitkering en de AOW-uitkering, en de verruiming van huurtoeslag en kindgebonden budget zorgden ervoor dat het wegvallen van de energietoeslag niet gepaard ging met een koopkrachtdaling.
Voor gepensioneerden steeg de koopkracht in 2024 in doorsnee met 1,8 procent. Dit was de eerste koopkrachtstijging na drie jaren daling. Mensen met een aanvullend pensioen profiteerden van de indexatie van de pensioen, bovenop de verhoging van de AOW-uitkering. Gepensioneerden in de laagste decielgroep hadden wel een kleine koopkrachtdaling. De hogere AOW-uitkering en huurtoeslag konden het wegvallen van de energietoeslag niet volledig goedmaken. De koopkracht van gepensioneerden in de hoogste inkomensgroep daalde in doorsnee met 1,8 procent. Dat hing samen met het verhoogde belastingtarief en het bevriezen van het heffingsvrije vermogen in box 3.
Met kinderen een flinke koopkrachtstijging
Door veranderingen in het kindgebondenbudget en verhoging van de kinderbijslag gingen mensen in huishoudens met kinderen er in doorsnee meer op vooruit dan alleenwonenden en stellen zonder kinderen. In een tweeoudergezin was de doorsnee koopkrachtstijging 5,6 procent en in een eenoudergezin 4,8 procent.
Meer berichten
- Sheila Sitalsing over rellen, referenda en bange bestuurders
- Fysiotherapeut stopt voor pensioendatum – Hoge werkdruk, administratieve lasten en onvoldoende waardering
- Fryske Vlogger Eduard Rekker op visite bij Ursula von der Leyen
- Vragen FNP over ligplaatsen Dokkumer Ee
- ASML nodigt Musk uit voor besloten technologie-evenement – medewerkers dreigen met boycot
- Afzetprijzen landbouw sterker afgenomen dan inkoopprijzen
- Gemeente Leeuwarden zit erbij met een pak boter op het hoofd dat zo groot is dat het de Friese zon verduistert
- Het mag niet goed gaan met de Waddenzee, anders komt de miljardenbusiness van de ecolobby in gevaar
- Wie zijn baas (of vrienden) niet de waarheid durft te zeggen, hoort niet in de journalistiek thuis
- Yvo Buruma: Er zit een kern van waarheid in de kritiek van populistische politici
- Schilderijen pater Pieter Bootsma in Dominicuskerk
- Bijna een derde tevreden over zichtbaarheid politie in de buurt – Een derde tevreden over functioneren politie
- Kom op mensen, wie heeft er nog een baantje voor Piet Adema?
- Is de Nederlandse verslavingszorg wel bestand tegen een nieuwe drugsepidemie?
- Hotel Oostergoo Grou: Geen theater, geen schuim, geen toefjes, gewoon koken zoals het hoort.
- Kim van Keken: Over recorddividend van de familie Van Thillo schreef geen enkele Nederlandse DPG-titel
- Klein coronanieuws en andere zaken – Tuininga ontpopt zich als viskioskexpert – Gedoe rond poëziesteen Harlingerstraatweg – 150 vakantiehuizen in Leechlân bij Grou? – Nikita achter de bar in Oranje Bierhuis
- Handig ezelsbruggetje: vrijwel alles wat eindigt op –stroop, -siroop, of –ose is een schuilnaam voor suiker
- Hoogste ziekteverzuim in de zorg
- Eerste editie Bajes Buitenbios in Leeuwarden
- NVJ stuurt kritische brief aan gemeente Ede over behandeling lokale pers De Edese Vos
- Groen licht voor eerste middelbare vrijeschool in Friesland
- Johan Bac (CJIB): het boetekantoor laat zien waar het écht knelt
- Tijd voor nieuwe uitdaging voor Rutmer Tjeerdema, industrieel ontwerper van Batavus, Sparta, Koga en Qwic
- Bedrijven zetten meer in op automatisering door personeelstekort – 64 procent van de bedrijven heeft last van personeelstekort
- Werkgevers in LTO Noord gebied slaan alarm: tekort aan huisvesting zet sector onder druk
- Provincie start informatieronde over regels voor het graven in de bodem (ontgrondingen)
- Helft raadsleden geeft aan niet altijd tijdig en volledig geïnformeerd te worden over subsidieverlening
- SL!M: Er is meer dan voetbal in het leven
- Eric Smit: We zijn een jachthond
- Laatste uitverkoop Tesselschade Friesland (organisatie die zich inzet voor economische zelfstandigheid van vrouwen)
- Friestalige videoclip ZEA genomineerd voor award bij poëziefestival Poetry Film Tage in Weimar
- Voedselbanken: stijging armoede in Nederland zorgwekkend
- Proefsanering Vliegbasis Leeuwarden met gecontroleerde lozing via riool
- Omzet horeca groeit in eerste kwartaal 2026 met ruim 2 procent – Horecaondernemers negatiever bij aanvang tweede kwartaal
- Detailhandel zet 3,4 procent meer om in april
- Jaap Stalenburg: Regionale journalistiek verdient lef. Nieuwsgierigheid. Mensen die de straat op durven en niet bang zijn om lastige vragen te stellen. Ook lokaal
- Heeft Pieter Omtzigt ergens spijt van? De EO vraagt er niet naar
- Een extreemrechtse partij witwassen doe je zo
- Wat gaat er gebeuren met het Stokviscomplex aan de Singelstraat?
